🇹🇭 งานวิจัยใหม่เกี่ยวกับแรงจูงใจของผู้ตรวจสอบธุรกรรม (Validator) และความปลอดภัยของ Restaking

[Metinee]

Cardano Foundation, IOG และ Gauntlet ร่วมกันเผยแพร่งานวิจัยที่เจาะลึกถึงความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของระบบ restaking

บล็อกเชนที่สามารถพึ่งพาตนเองได้จำเป็นต้องมีการออกแบบแรงจูงใจสำหรับผู้ตรวจสอบธุรกรรม (validators) อย่างเหมาะสม เมื่อการปล่อยเหรียญสำรอง (reserve emissions) ของ Cardano ค่อย ๆ ลดลง ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีที่ validators จะสามารถสร้างรายได้อย่างยั่งยืนจึงมีความสำคัญมากขึ้น

ปัจจุบัน ผู้ตรวจสอบธุรกรรม หรือที่เรียกว่า stake pool operators (SPOs) จะได้รับรางวัลหลักจากค่าธรรมเนียมธุรกรรม และรางวัลจากการ stake ที่มาจากเงินสำรองของระบบ อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับบล็อกเชนอื่น ๆ เงินสำรองนี้มีจำกัด ซึ่งอาจส่งผลต่อแรงจูงใจระยะยาวในการดูแลเครือข่าย

ในระบบบล็อกเชนอื่น ๆ เริ่มมีแหล่งรายได้เพิ่มเติม เช่น โอกาสจาก maximal extractable value (MEV) และ restaking ซึ่งเป็นการที่ validators ช่วยรักษาความปลอดภัยไม่เพียงแต่ในระบบหลัก แต่รวมถึงโปรโตคอลภายนอกและโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ ด้วย

ในโมเดล restaking ผู้ตรวจสอบสามารถเลือกเข้าร่วมเพื่อช่วยรักษาความปลอดภัยให้กับโปรโตคอลเพิ่มเติม เช่น bridges, data availability layers หรือ middleware ต่าง ๆ โดยการขยายการรับประกันความปลอดภัยไปยังระบบเหล่านี้ ผู้ตรวจสอบจะได้รับรางวัลเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม การออกแบบ restaking ส่วนใหญ่ในปัจจุบันพึ่งพากลไกที่เรียกว่า slashing กล่าวคือ หากผู้ตรวจสอบทำผิด ส่วนหนึ่งของเงิน stake จะถูกริบ

แม้ว่า slashing จะมีจุดประสงค์เพื่อป้องกันพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม แต่ก็สร้างความซับซ้อนใหม่ในระบบ โดยเฉพาะเมื่อ stake เดียวถูกใช้เพื่อรักษาความปลอดภัยหลายโปรโตคอล การถูก slashing จากโปรโตคอลหนึ่ง อาจส่งผลต่อความปลอดภัยของโปรโตคอลอื่น ๆ ที่ใช้ stake เดียวกัน ทำให้เกิดโครงสร้างแรงจูงใจที่ซับซ้อนและต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ

เพื่อศึกษาเรื่องนี้ เราได้วิเคราะห์โครงสร้างแรงจูงใจของระบบ restaking และกลไก slashing งานวิจัยนี้มีความสำคัญต่อ Cardano เนื่องจากระบบของ Cardano ไม่ได้พึ่งพา slashing หรือการล็อก stake โดยตรง ดังนั้นการทำความเข้าใจระบบที่ใช้ slashing จึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนพิจารณาว่าควรนำมาใช้หรือไม่

Cardano Foundation ให้ความสำคัญกับการศึกษาการออกแบบแรงจูงใจสำหรับวิวัฒนาการระยะยาวของระบบบล็อกเชน รวมถึงกลไกใหม่ ๆ ที่กำลังถูกพัฒนาในระบบอื่น

ในการทำงานร่วมกับ Paolo Penna (IOG) และ Tarun Chitra (Gauntlet) เราพบช่องโหว่เชิงโครงสร้างในระบบ restaking ปัจจุบัน งานวิจัยชี้ให้เห็นว่า ไม่มีระบบ slashing ใดที่สามารถตอบโจทย์คุณสมบัติที่ต้องการทั้งหมดได้พร้อมกัน และยังสามารถป้องกันการโจมตีแบบ Sybil ได้อย่างสมบูรณ์ ส่งผลให้ต้องมีการแลกเปลี่ยน (trade-off) ระหว่างความปลอดภัยและพฤติกรรมเชิงกลยุทธ์

เราได้นำเสนอผลงานนี้ในงาน Workshop on Decentralized Finance (DeFi) 2026 ครั้งที่ 5 ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 6 มีนาคม 2026 ร่วมกับงาน Financial Cryptography 2026 โดย Cardano Foundation ขอเชิญชวนทุกท่านอ่านงานวิจัยฉบับเต็มและเผยแพร่ต่อในเครือข่ายของท่าน

งานวิจัยนี้ถือเป็นก้าวแรกในการทำความเข้าใจพื้นฐานทางเศรษฐศาสตร์ของระบบ restaking โดยคำถามสำคัญที่ยังต้องศึกษาต่อคือ จะออกแบบกลไกที่สร้างแรงจูงใจเพิ่มเติมให้กับ validators โดยไม่ต้องพึ่งพา slashing ได้อย่างไร ซึ่งยังคงเป็นหัวข้อวิจัยที่กำลังดำเนินอยู่

Source: Manvir Schneider, Senior Research Scientist, Cardano Foundation
แหล่งที่มา: Manvir Schneider, นักวิจัยอาวุโส, Cardano Foundation

แปลและเรียบเรียงโดย: เมทินี บุญรัตนอมร Cardano Ambassador