­čçÁ­čç▒ Cardano mo┼╝e zapewni─ç stabilno┼Ť─ç i niezawodno┼Ť─ç w ┼Ťwiecie DeFi

Zdecentralizowane finanse (DeFi) to obecnie najgor─Ötsza rzecz w ca┼éym ┼Ťwiecie kryptowalut. Jest dla wielu synonimem wysokich zysk├│w, ale i wysokiego ryzyka. To nie jest taka dobra rzecz. DeFi musi by─ç przede wszystkim stabiln─ů i niezawodn─ů przestrzeni─ů.

Artykuł to tłumaczenie wpisu @Cardanians.io https://cardanians.io/en/cardano-can-bring-stability-and-reliability-to-the-world-of-defi-120 z małymi dodatkami.

Co to jest DeFi i dlaczego go potrzebujemy

Jak sama nazwa wskazuje, zdecentralizowane finanse to ruch maj─ůcy na celu odtworzenie tradycyjnych us┼éug finansowych i bankowych bez scentralizowanych technologii. To naturalna kontynuacja sukcesu Bitcoina. Og├│lnie rzecz bior─ůc, blockchain to niezale┼╝na technologia, kt├│ra mo┼╝e pe┼éni─ç rol─Ö zaufanej strony trzeciej, jednocze┼Ťnie nie b─Öd─ůc realnie ÔÇ×stron─ůÔÇŁ. W tradycyjnym ┼Ťwiecie ufamy wielu stronom trzecim, takim jak banki, kt├│re s─ů reprezentowane przez ludzi. Ca┼éa przestrze┼ä kryptowalut d─ů┼╝y do przekazania zaufania rozproszonym rejestrom. M├│wi─ůc dok┼éadniej, na ÔÇ×zaufanieÔÇŁ zas┼éuguj─ů kody ┼║r├│d┼éowe rozproszonych protoko┼é├│w i infrastruktur, kt├│re s─ů utrzymywane przez wielu niezale┼╝nych ludzi. Si┼éa i wp┼éyw jednostek s─ů os┼éabiane przez ustanowienie grup walidator├│w, kt├│re automatycznie wykonuj─ů wszystkie prawid┼éowe operacje u┼╝ytkownika, w zale┼╝no┼Ťci od konsensusu.

DeFi potrzebuje wi─Öcej funkcji ni┼╝ tylko wysy┼éanie transakcji mi─Ödzy dwoma adresami. Smart kontrakty pozwalaj─ů zdefiniowa─ç zestaw regu┼é i warunk├│w oraz automatycznie je realizowa─ç w oparciu o rzeczywisty rozw├│j oczekiwanych zdarze┼ä. Alicja b─Ödzie sk┼éonna wys┼éa─ç Bobowi warto┼Ť─ç tylko w przypadku, gdy go zna lub jest w stanie zmotywowac go do spe┼énienia warunk├│w. Gdyby Alicja w og├│le nie zna┼éa Boba i odwrotnie, trudno by┼éoby im wymieni─ç si─Ö tokenami. Dlaczego? Dlatego, ┼╝e DeFi jest oczywi┼Ťcie us┼éug─ů globaln─ů bez KYC. Obie strony mog─ů pozosta─ç anonimowe, je┼Ťli chc─ů. Albo Alicja, albo Bob musieliby wys┼éa─ç token jako pierwsze. Jest to ryzykowne, poniewa┼╝ druga osoba z pary mo┼╝e nie wys┼éa─ç tokena do kontrahenta i zatrzyma─ç oba. Czysto zdecentralizowany system transakcyjny nie jest w stanie zbudowa─ç zaufania w tak prostym scenariuszu.

Mog─ů tu pom├│c tylko inteligentne umowy ÔÇô smart kontrakty. Musi istnie─ç mo┼╝liwo┼Ť─ç skonfigurowania warunk├│w pocz─ůtkowych, a nast─Öpnie umo┼╝liwienia sieci odgrywania roli strony trzeciej, kt├│rej obie strony ufaj─ů. Obie strony mog─ů samodzielnie sprawdzi─ç warunki przed wys┼éaniem token├│w, poniewa┼╝ kod mo┼╝e by─ç publicznie dost─Öpny. Inteligentna umowa b─Ödzie niejako stanowi─ç kr├│tkoterminow─ů us┼éug─ů powiernicz─ů (jak escrow). Je┼Ťli Alicja wy┼Ťle ÔÇőÔÇőtoken jako pierwsza, smart kontrakt zablokuje go i b─Ödzie czeka┼é na token od Boba. Je┼Ťli Bob wy┼Ťle ÔÇőÔÇősw├│j token na czas, smart kontrakt zamieni tokeny i wy┼Ťle ÔÇőÔÇője do Alicji i Boba w tym samym czasie. Je┼Ťli Bob nie wy┼Ťle ÔÇőÔÇőswojego tokena, inteligentny kontrakt ode┼Ťle go z powrotem do Alicji. Jak wida─ç, Alicja i Bob potrzebuj─ů tej ÔÇ×zaufanej strony trzeciejÔÇŁ, poniewa┼╝ nie ufaj─ů sobie nawzajem.

Jest jednak pewien haczyk. Wi─Ökszo┼Ť─ç u┼╝ytkownik├│w nigdy nie b─Ödzie w stanie sprawdzi─ç kodu ┼║r├│d┼éowego smart kontrakt├│w. Czy to jest realny problem? Ludzie nie s─ů w stanie zweryfikowa─ç kodu ┼║r├│d┼éowego protoko┼é├│w transakcyjnych i ich mechanizm├│w konsensusu. Mimo to powoli zaczynaj─ů im ufa─ç. Podobnie ludzie b─Öd─ů ufa─ç zdecentralizowanym aplikacjom i us┼éugom w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci. Przyzwyczajenie si─Ö do tego to kwestia czasu.

Jakie zdecentralizowane us┼éugi mo┼╝emy zbudowa─ç? C├│┼╝, przygl─ůdaj─ůc si─Ö bli┼╝ej przyk┼éadowi z Alice i Bobem, zda─ç mo┼╝na sobie spraw─Ö, ┼╝e inteligentny kontrakt realizowa┼é podobn─ů us┼éug─Ö, kt├│rej oczekuje si─Ö od zdecentralizowanej gie┼édy kryptowalut (DEX). Zdecentralizowane gie┼édy b─Öd─ů mia┼éy wi─Öcej funkcji, ale w zasadzie b─Öd─ů ┼é─ůczy─ç poda┼╝ z popytem. Gospodarka opiera si─Ö na transakcjach i wymianie warto┼Ťci. Przestrze┼ä kryptowalut zdecydowanie potrzebuje takich us┼éug. Bez nich b─Ödziemy musieli polega─ç na tradycyjnych scentralizowanych gie┼édach. Prawdziwy biznes potrzebuje r├│wnie┼╝ po┼╝yczek i zdolno┼Ťci do obs┼éugi d┼éugu. Budowanie takich us┼éug jest mo┼╝liwe tylko dzi─Öki inteligentnym kontraktom. Strony musz─ů okre┼Ťli─ç warunki, zasady i kary. DeFi cz─Östo wsp├│┼épracuje z po┼╝yczkami zabezpieczonymi. Zabezpieczenie to sytuacja, w kt├│rej po┼╝yczkobiorca zastawia aktywa (kryptowaluty, stablecoiny) jako spos├│b na zrekompensowanie przez po┼╝yczkodawc─Ö swojego kapita┼éu w przypadku, gdy po┼╝yczkobiorca nie sp┼éaci zad┼éu┼╝enia. Je┼╝eli po┼╝yczkobiorca stale nie sp┼éaca d┼éugu przez d┼éu┼╝szy okres czasu, w┼éasno┼Ť─ç proporcjonalnej cz─Ö┼Ťci zabezpieczenia przechodzi na po┼╝yczkodawc─Ö. W tradycyjnym finansowaniu do najpowszechniejszych rodzaj├│w zabezpieczenia kredytu nale┼╝─ů nieruchomo┼Ťci, samochody, dzie┼éa sztuki, bi┼╝uteria i papiery warto┼Ťciowe.

Egzekwowanie d┼éug├│w by┼éoby trudne, a mo┼╝e wr─Öcz niemo┼╝liwe, gdyby┼Ťmy musieli polega─ç na tak zmiennych aktywach. Zar├│wno po┼╝yczkodawcy, jak i po┼╝yczkobiorcy musz─ů dok┼éadnie oceni─ç warunki um├│w i dok┼éadnie wyliczy─ç, ile s─ů w stanie regularnie sp┼éaca─ç. Zmienno┼Ť─ç kryptowalut nie mo┼╝e by─ç tu problemem nie do przej┼Ťcia. Dlatego konieczne jest wypracowanie pewnej formy stabilno┼Ťci, kt├│r─ů mo┼╝emy znale┼║─ç w tradycyjnym ┼Ťwiecie finans├│w. Mo┼╝liwe jest skorzystanie ze specjalnych us┼éug zwanych wyroczniami (oracles), kt├│re s─ů w stanie dostarcza─ç smart kontraktom informacje z rzeczywistego ┼Ťwiata. Dzi─Öki wyroczni smart kontrakty s─ů w stanie pracowa─ç z realn─ů cen─ů walut fiducjarnych (tradycyjnych, jak z┼éot├│wka czy dolar) i tworzy─ç wiele form stabilnych kryptowalut ÔÇô tzw. stablecoin├│w. To tylko skrawek ┼Ťwiata DeFi i jest wi─Öcej us┼éug i pomys┼é├│w, kt├│re czekaj─ů na realizacj─Ö.

Niekt├│rzy ludzie cz─Östo zapominaj─ů, dlaczego technologia blockchain jest tak kluczowym wynalazkiem. Chodzi g┼é├│wnie o umiej─Ötno┼Ť─ç zaufania mi─Ödzy dwiema stronami, kt├│re nie ufaj─ů sobie. Im wi─Öcej spraw i us┼éug b─Ödziemy w stanie w ten spos├│b za┼éatwi─ç, tym wi─Öksz─ů warto┼Ť─ç przyniesiemy ┼Ťwiatu. Inteligentne kontrakty s─ů naturaln─ů kontynuacj─ů wysi┼éku i wydaje si─Ö, ┼╝e jest to wi─Öksze wyzwanie, ni┼╝ si─Ö pocz─ůtkowo spodziewano. Przyjrzyjmy si─Ö teraz, z jakimi problemami zmaga si─Ö dzisiejszy ┼Ťwiat DeFi i co musimy poprawi─ç.

Tw├│rcy platform i deweloperzy DeFi to dwie oddzielne grupy

Us┼éugi DeFi s─ů wdra┼╝ane za po┼Ťrednictwem smart kontrakt├│w, kt├│re s─ů pisane przez programist├│w DeFi. U┼╝ytkownicy zwykle uzyskuj─ů dost─Öp do us┼éug DeFi za po┼Ťrednictwem zdecentralizowanych aplikacji (dApps). Programi┼Ťci DeFi wykorzystuj─ů sieci blockchain i ich zasoby, kt├│re stanowi─ů podstawowe elementy ka┼╝dej platformy inteligentnych kontrakt├│w. Je┼Ťli spojrzymy na to z punktu widzenia zaufania i niezawodno┼Ťci, mo┼╝na upro┼Ťci─ç, ┼╝e u┼╝ytkownicy musz─ů ufa─ç programistom DeFi, a programi┼Ťci DeFi musz─ů polega─ç na platformie. Je┼Ťli platforma ulegnie awarii, wp┼éynie to na dAppy (zdecentralizowane aplikacje), a tym samym r├│wnie┼╝ ucierpi u┼╝ytkownik ko┼äcowy. Dlatego u┼╝ytkownicy zasadniczo ufaj─ů platformom stworzonym przez deweloper├│w platform i inteligentnym umowom, kt├│re s─ů tworzone przez deweloper├│w DeFi. Dlaczego dokonujemy rozr├│┼╝nienia mi─Ödzy platformami a dAppami? C├│┼╝, platforma mo┼╝e by─ç niezawodna, stabilna i dobrze przygotowana do pisania dobrych aplikacji dApp, ale jako┼Ť─ç dApp├│w zawsze zale┼╝y od umiej─Ötno┼Ťci programist├│w DeFi. Innymi s┼éowy, tw├│rcy platformy s─ů odpowiedzialni tylko za jako┼Ť─ç platformy, czyli zaplecza. S─ů wi─Öc odpowiedzialni za blockchain, mechanizm konsensusu i budowanie j─Özyk├│w smart kontrakt├│w, niezb─Ödne narz─Ödzia i infrastruktur─Ö, kt├│rych programi┼Ťci DeFi mog─ů u┼╝ywa─ç do pisania swoich dApp├│w. Zesp├│┼é platformy nie mo┼╝e bezpo┼Ťrednio wp┼éywa─ç na jako┼Ť─ç zdecentralizowanych aplikacji, kt├│re s─ů tworzone przez programist├│w DeFi. Je┼Ťli programi┼Ťci DeFi niepoprawnie pisz─ů swoje aplikacje, robi─ů b┼é─ůd lub nie testuj─ů poprawnie inteligentnej umowy, to tylko ich wina, je┼Ťli dojdzie do awarii czy kradzie┼╝y.

Wi─Ökszo┼Ť─ç obecnych us┼éug DeFi jest zbudowana na blockchainie Ethereum i widzimy tu dwa g┼é├│wne problemy. Po pierwsze, widzieli┼Ťmy wiele niepowodze┼ä smart kontrakt├│w, kt├│re skutkowa┼éy ogromnymi stratami finansowymi. B┼é─Ödy zosta┼éy pope┼énione g┼é├│wnie przez programist├│w DeFi. Nale┼╝y jednak zauwa┼╝y─ç, ┼╝e programi┼Ťci DeFi mog─ů pope┼énia─ç wiele b┼é─Öd├│w z powodu problem├│w w samym j─Özyku smart kontrakt├│w. Przyk┼éad poni┼╝ej.

Po drugie, op┼éaty transakcyjne s─ů zbyt wysokie dla zwyk┼éych u┼╝ytkownik├│w. Jest to problem, kt├│ry powinni rozwi─ůza─ç tw├│rcy platformy, a deweloperzy DeFi niewiele z tym mog─ů zrobi─ç.

Jak Cardano mo┼╝e ulepszy─ç pisanie inteligentnych kontrakt├│w

Najpierw om├│wmy pierwsz─ů kwesti─Ö. Smart kontrakty na Ethereum napisane w Solidity s─ů pe┼éne luk w zabezpieczeniach, kt├│re zosta┼éy wykorzystane w wielu szeroko nag┼éo┼Ťnionych atakach. Powodem, dla kt├│rego Solidity jest uwa┼╝ane za nieprzyjazne do pisania inteligentnych kontrakt├│w, jest fakt, ┼╝e j─Özyk powsta┼é z du┼╝ym wp┼éywem JavaScript i C ++. Niedo┼Ťwiadczeni programi┼Ťci sieci web lub tradycyjnych aplikacji szukaj─ů podobie┼ästw mi─Ödzy Solidity a tymi j─Özykami, nawet je┼Ťli faktycznie ich nie ma. Aby m├│c pisa─ç bezpieczne smart kontrakty w Solidity, konieczne jest dobre zrozumienie podstawowego systemu Ethereum i jego r├│┼╝nych subtelno┼Ťci. Przyjrzyjmy si─Ö kilku problemom zwi─ůzanym z Solidity.

Jednym z wielu problem├│w zwi─ůzanych z Solidity jest ÔÇ×ponowne wej┼ŤcieÔÇŁ, ang. reentrancy. Ponowne wej┼Ťcie ma miejsce, gdy zewn─Ötrzne wywo┼éania umowy mog─ů wykonywa─ç nowe wywo┼éania umowy przed zako┼äczeniem pocz─ůtkowej realizacji. Oznacza to, ┼╝e stan umowy mo┼╝e ulec zmianie w po┼éowie jej realizacji w wyniku zwr├│cenia si─Ö do niezaufanej umowy lub wykorzystania funkcji niskopoziomowej z adresem zewn─Ötrznym. Otwiera to kontrakt na ryzyko, a w niekt├│rych przypadkach ca┼ée saldo token├│w mo┼╝e zosta─ç wyczyszczone, jak to mia┼éo miejsce, gdy TheDAO zosta┼éo zhakowane i utracono 3,6 mln ETH. Przepe┼énienia i niedomiarowe liczby nie s─ů now─ů klas─ů podatno┼Ťci w tradycyjnym ┼Ťwiecie programowania, ale s─ů szczeg├│lnie niebezpieczne w inteligentnych kontraktach. Ta luka pozwoli┼éa atakuj─ůcym na kradzie┼╝ ogromnych ilo┼Ťci ETH. Analizuj─ůcy bezpiecze┼ästwo badacze odkryli, ┼╝e co najmniej kilkana┼Ťcie token├│w ERC-20 by┼éo podatnych na ten sam atak.

Okaza┼éo si─Ö, ┼╝e trzeba stworzy─ç j─Özyk, kt├│ry jest znacznie ┼éatwiejszy i bardziej nadaje si─Ö do pisania smart kontrakt├│w. Dobry j─Özyk do pisania inteligentnych kontrakt├│w powinien uniemo┼╝liwi─ç programistom celowe pisanie wprowadzaj─ůcego w b┼é─ůd lub z┼éo┼Ťliwego kodu, a tak┼╝e chroni─ç programist├│w przed niezamierzonym pozostawieniem luk w kodzie ich smart kontraktu. Cardano mo┼╝e wnie┼Ť─ç nowy poziom jako┼Ťci w zakresie pisania inteligentnych um├│w. Zesp├│┼é wynalaz┼é inteligentny j─Özyk kontrakt├│w Plutus, kt├│ry zosta┼é zainspirowany j─Özykiem funkcjonalnym Haskell.

Og├│lnie rzecz bior─ůc, istniej─ů dwie g┼é├│wne rodziny j─Özyk├│w programowania. Imperatywne i funkcjonalne. Solidity, ale tak┼╝e C ++ czy Java to przyk┼éady imperatywnych j─Özyk├│w programowania. Kiedy programista chce napisa─ç prosty program lub inteligentny kontrakt, konieczne jest odtworzenie wszystkich krok├│w, kt├│re musi wykona─ç komputer, aby osi─ůgn─ů─ç oczekiwany cel. Ten rodzaj podej┼Ťcia do programowania jest r├│wnie┼╝ nazywany programowaniem algorytmicznym. Je┼Ťli programista chce doda─ç dwie liczby, do osi─ůgni─Öcia celu potrzeba wielu krok├│w. Ka┼╝dy krok nieustannie zmienia stan programu. Kroki s─ů przetwarzane indywidualnie w kolejno┼Ťci ustalonej przez dewelopera na etapie rozwoju. Sp├│jrzmy na przyk┼éad:

int liczbaA = 100;

int liczbaB = 200;

int wynik;

wynik = liczbaA + liczbaB;

Deweloper musia┼é zadeklarowa─ç 3 zmienne, przypisa─ç warto┼Ť─ç dw├│m z nich, mie─ç trzeci─ů zmienn─ů do przechowywania wyniku i wykona─ç dodawanie.

Funkcjonalne j─Özyki programowania, takie jak Haskell i Plutus, zosta┼éy stworzone w celu zbudowania funkcjonalnego podej┼Ťcia do rozwi─ůzywania problem├│w. Ten rodzaj podej┼Ťcia do programowania jest r├│wnie┼╝ nazywany programowaniem deklaratywnym. Jest to paradygmat programowania, kt├│ry wyra┼╝a logik─Ö obliczania (co nale┼╝y zrobi─ç) bez konieczno┼Ťci opisywania precyzyjnego ÔÇ×sterowaniaÔÇŁ (jak to zrobi─ç). Programowanie deklaratywne pr├│buje zatrze─ç r├│┼╝nic─Ö mi─Ödzy programem - zbiorem instrukcji a programem - stwierdzeniem o po┼╝─ůdanej odpowiedzi.

Obliczanie jest traktowane jako ocena funkcji matematycznych i unika danych zmiennych. Podkre┼Ťla zastosowanie funkcji, w przeciwie┼ästwie do imperatywnego stylu programowania, kt├│ry k┼éadzie nacisk na zmiany stanu. W czysto funkcjonalnym j─Özyku, takim jak Haskell i Plutus, wszystkie funkcje nie maj─ů dzia┼éa┼ä pobocznych, a zmiany stanu s─ů przedstawiane tylko jako funkcje, kt├│re przekszta┼écaj─ů ten stan.

Za┼é├│┼╝my, ┼╝e istnieje funkcja f(x), kt├│rej programista chce u┼╝y─ç do obliczenia funkcji g(x). Nast─Öpnie chce tego u┼╝y─ç do pracy z funkcj─ů h(x). Zamiast rozwi─ůzywa─ç wszystkie te czynno┼Ťci w sekwencji, mo┼╝na po┼é─ůczy─ç wszystkie funkcje w jedn─ů funkcj─Ö, tak─ů jak ta:

h(g(f(x)))

Takie podej┼Ťcie umo┼╝liwia programistom rozwa┼╝anie problem├│w w spos├│b matematyczny. Programy funkcjonalne maj─ů by─ç bezpieczniejszym podej┼Ťciem do tworzenia smart kontrakt├│w. Pomaga to r├│wnie┼╝ w prostszej weryfikacji formalnej, co w zasadzie oznacza, ┼╝e ÔÇőÔÇő┼éatwiej jest matematycznie udowodni─ç, co robi program i jak dzia┼éa. Daje to Cardano w┼éa┼Ťciwo┼Ť─ç ÔÇ×kodu wysokiej wiarygodno┼ŤciÔÇŁ. To r├│wnie┼╝ bardzo pomaga w prostszej weryfikacji formalnej, co w zasadzie oznacza, ┼╝e ÔÇőÔÇő┼éatwiej jest matematycznie udowodni─ç, co program b─Ödzie robi┼é i jak b─Ödzie si─Ö zachowywa┼é we wszystkich mo┼╝liwych warunkach. Daje to sieci Cardano, ale tak┼╝e wszelkim smart kontrakty napisanym w j─Özyku Plutus, w┼éasno┼Ťci High Assurance Code ÔÇô kod wysokiej wiarygodno┼Ťci.

Solidity by┼éo pierwszym j─Özykiem do pisania inteligentnych kontrakt├│w i mo┼╝na si─Ö by┼éo spodziewa─ç problem├│w. Z drugiej strony mo┼╝emy powiedzie─ç, ┼╝e zesp├│┼é nie doceni┼é z┼éo┼╝ono┼Ťci i zdolno┼Ťci programist├│w do bezpiecznego pos┼éugiwania si─Ö j─Özykiem. Nawet do┼Ťwiadczeni programi┼Ťci twierdz─ů, ┼╝e wci─ů┼╝ czuj─ů du┼╝y respekt, pisz─ůc smart kontrakt w Solidity. Na pewno zajmie im troch─Ö czasu, aby nauczy─ç si─Ö Plutusa, ale wysi┼éek zostanie nagrodzony. DeFi potrzebuje bezpiecznych i niezawodnych inteligentnych kontrakt├│w bez nieoczekiwanych dzia┼éa┼ä ubocznych lub s┼éabych punkt├│w, kt├│re mo┼╝na ┼éatwo wykorzysta─ç ze strat─ů dla u┼╝ytkownika. Nie jest mo┼╝liwe wdro┼╝enie inteligentnego kontraktu, kt├│ry mo┼╝na zhakowa─ç dos┼éownie w ci─ůgu kilku dni. Widzieli┼Ťmy takie problemy i na pewno nie przyci─ůgnie to wi─Öcej ludzi do przestrzeni DeFi. Nie potrzebujemy projekt├│w, kt├│re oferuj─ů wysokie wynagrodzenie za podj─Öcie wysokiego ryzyka. Potrzebujemy projekt├│w, kt├│re b─Öd─ů mia┼éy trwa┼ée modele ekonomiczne lub motywacyjne, a przede wszystkim b─Öd─ů niezawodne, stabilne, szybkie i przyjazne dla u┼╝ytkownika.

Jak Cardano mo┼╝e poprawi─ç komfort u┼╝ytkowania

Wysokie op┼éaty to zdecydowanie niepo┼╝─ůdana cecha. Jeszcze bardziej dotkliwa, je┼Ťli zap┼éaci┼ée┼Ť niewielk─ů op┼éat─Ö, gdy zacz─ů┼ée┼Ť korzysta─ç z niekt├│rych us┼éug DeFi, a nast─Öpnie musisz zap┼éaci─ç znacznie wy┼╝sz─ů op┼éat─Ö, aby swoje kryptowaluty odzyska─ç czy przenie┼Ť─ç w inne miejsce. W chwili pisania artyku┼éu pojedyncza op┼éata za skorzystanie ze smart kontraktu gie┼édy Uniswap to 3-4 dolary ÔÇô za pojedyncz─ů transakcj─Ö w sieci Ethereum. Niekt├│rzy twierdzili, ┼╝e aby szybko zamkn─ů─ç pozycj─Ö, musz─ů okresowo zap┼éaci─ç nawet kilkadziesi─ůt z┼éotych op┼éaty. Op┼éata dla niekt├│rych smart kontrakt├│w mo┼╝e by─ç wy┼╝sza ni┼╝ zysk osi─ůgni─Öty przez u┼╝ytkownik├│w. Niekt├│rzy ludzie nie chc─ů ponosi─ç tak wysokich koszt├│w i raczej decyduj─ů si─Ö pozostawi─ç pozycj─Ö i ┼Ťrodki, nawet je┼Ťli plan by┼é inny. W wielu przypadkach pokrywanie tak wysokich op┼éat nie jest ekonomicznie rozs─ůdne.

Ethereum nadal dzia┼éa na Proof of Work i to nie jest optymalny mechanizm konsensusu pod wzgl─Ödem mo┼╝liwo┼Ťci skalowalnia. Ka┼╝da sie─ç blockchain ma limit liczby transakcji, kt├│re jest w stanie przetworzy─ç w danym czasie. Po przekroczeniu limitu niekt├│re transakcje musz─ů czeka─ç d┼éu┼╝ej na przetworzenie. G├│rnicy wybieraj─ů transakcje wed┼éug wielko┼Ťci op┼éat transakcyjnych i preferuj─ů te o wy┼╝szych op┼éatach. U┼╝ytkownicy mog─ů samodzielnie ustala─ç op┼éaty transakcyjne. Gdy sie─ç jest zatkana, u┼╝ytkownicy musz─ů ustawi─ç wy┼╝sz─ů op┼éat─Ö i mie─ç nadziej─Ö, ┼╝e ich transakcje b─Öd─ů dzi─Öki temu przetwarzane szybciej. Starsze transakcje z ni┼╝szymi op┼éatami mog─ů czeka─ç w tzw. mem poolu ÔÇô poczekalni transakcji przez bardzo d┼éugi czas, poniewa┼╝ nowsze transakcje z wy┼╝szymi op┼éatami po prostu je wyprzedzaj─ů.

W chwili pisania tego tekstu ┼Ťredni czas tworzenia bloku Ethereum wynosi┼é 13 sekund, a sie─ç by┼éa w stanie przetworzy─ç oko┼éo 13 transakcji na sekund─Ö. W mem poolu by┼éo ponad 150 000 oczekuj─ůcych transakcji. Da┼éo si─Ö zaobserwowa─ç transakcje czekaj─ůce d┼éu┼╝ej ni┼╝ 12 dni, gdy┼╝ nadawca ustali┼é zbyt nisk─ů op┼éat─Ö. Nowsze transakcje mia┼éy oko┼éo 80 razy wy┼╝sze op┼éaty. Do┼Ťwiadczenie u┼╝ytkownika i pozosta┼ée po transakcji wra┼╝enie nie jest dobre, gdy warunki zmieniaj─ů si─Ö tak dramatycznie w kr├│tkim czasie. Gdy sie─ç przetwarza transakcj─Ö tanio w ci─ůgu kilku sekund i nagle zajmuje to kilka dni i trzeba zap┼éaci─ç znacznie wy┼╝sz─ů op┼éat─Ö, u┼╝ytkownicy prawdopodobnie b─Öd─ů bardzo niezadowoleni.

Zdecydowanie dobrze, ┼╝e ludzie interesuj─ů si─Ö kryptowalutami i przestrzeni─ů DeFi. Wysokie op┼éaty transakcyjne i d┼éugi czas potrzebny do przetwarzania transakcji nie mog─ů stanowi─ç przeszkody dla nowoprzyby┼éych w korzystaniu ze zdecentralizowanych us┼éug. Nowi klienci nigdy nie zbuduj─ů u siebie zaufania do zdecentralizowanych us┼éug, je┼Ťli do┼Ťwiadczenie u┼╝ytkownika b─Ödzie rzeczywi┼Ťcie gorsze ni┼╝ oferuj─ů tradycyjne us┼éugi. Banki by┼éy i cz─Östo nadal s─ů toporne, powolne i ludzie musz─ů p┼éaci─ç do┼Ť─ç du┼╝e op┼éaty. Kryptowaluty s─ů tutaj nie tylko po to, aby ┼Ťwiadczy─ç zdecentralizowane us┼éugi, ale tak┼╝e po to, aby by┼éy szybsze i ta┼äsze.

Aby pokona─ç te przeszkody, sieci blockchain musz─ů rozwi─ůza─ç problem skalowalno┼Ťci. Zdecentralizowana sie─ç bez zapewniania dobrego do┼Ťwiadczenia u┼╝ytkownika, niezawodno┼Ťci, stabilno┼Ťci i bezpiecze┼ästwa nie przyniesie rewolucji., w tym rewolucji finansowej Ludziom w┼éa┼Ťciwie nie zale┼╝y na decentralizacji i niewiele si─Ö to zmieni, dop├│ki zdecentralizowane us┼éugi nie b─Öd─ů w stanie zaoferowa─ç naprawd─Ö konkurencyjnych ofert. Cardano ma potencja┼é, aby wnie┼Ť─ç te cechy do przestrzeni krypto i przyci─ůgn─ů─ç ludzi do zdecentralizowanych us┼éug, kt├│re nie b─Öd─ů mia┼éy problem├│w z pierwsz─ů i drug─ů generacj─ů blockchain. Sie─ç Cardano jest skonfigurowana tak, aby losowo wybiera─ç lidera slotu (tworz─ůcego blok) mniej wi─Öcej co 20 sekund. Mo┼╝e to by─ç szybsze lub mo┼╝e zaj─ů─ç nieco wi─Öcej czasu. Gdy wybrany lider slotu nie tworzy bloku, slot mo┼╝e pozosta─ç pusty. Oznacza to, ┼╝e transakcje mog─ů by─ç przetwarzane w nast─Öpnym slocie. Je┼Ťli chodzi o skalowalno┼Ť─ç, Cardano jest oko┼éo 20 razy bardziej skalowalne ni┼╝ Ethereum. To znakomity post─Öp technologiczny i wystarczy na pierwsze lata. Miejmy nadziej─Ö, ┼╝e kwestia wysokich op┼éat przejdzie do historii. Hydra to rozwi─ůzanie drugiej warstwy dla Cardano, kt├│re po wdro┼╝eniu u┼╝ytkownicy na pewno doceni─ů. Czas bloku mo┼╝e wynosi─ç mniej wi─Öcej sekund─Ö. W przeciwie┼ästwie do innych rozwi─ůza┼ä drugiej warstwy, Hydra b─Ödzie mog┼éa przetwarza─ç smart kontrakty i wsp├│┼épracowa─ç bezpo┼Ťrednio z UTxO pierwszej warstwy (a w┼éa┼Ťciwie z rozszerzon─ů wersj─ů EUTxO). EUTxO zostanie przekazany z pierwszej warstwy do drugiej warstwy podczas otwierania kana┼é├│w, a nast─Öpnie z powrotem z drugiej warstwy do pierwszej warstwy podczas zamykania kana┼é├│w. Zapewni to wysoki poziom bezpiecze┼ästwa zdecentralizowanych us┼éug. dAppy b─Öd─ů bardzo szybkie, poniewa┼╝ wykonanie smart kontrakt├│w b─Ödzie r├│wnie┼╝ przetwarzane w Hydrze. Do┼Ťwiadczenie u┼╝ytkownika b─Ödzie bardzo satysfakcjonuj─ůce.

Wnioski

Jako┼Ť─ç zdecentralizowanych aplikacji zawsze b─Ödzie zale┼╝e─ç od jako┼Ťci podstawowej technologii blockchain i infrastruktury dla inteligentnych kontrakt├│w. Konsensus sieci pierwszej warstwy bezpo┼Ťrednio wp┼éywa na wra┼╝enia u┼╝ytkownik├│w korzystaj─ůcych ze smart kontrakt├│w. U┼╝ytkownicy w zasadzie chc─ů korzysta─ç z bezpiecznych i niezawodnych us┼éug, nie przejmuj─ůc si─Ö szczeg├│┼éami technicznymi. U┼╝ytkownicy chc─ů po prostu pobiera─ç aplikacje na swoje smartfony czy PC i u┼╝ywa─ç ich. Rozwa┼╝─ů u┼╝yteczno┼Ť─ç, warto┼Ť─ç dodan─ů i korzy┼Ťci, jakie mog─ů zaoferowa─ç aplikacje. Nic wi─Öcej. Tylko us┼éugi, kt├│re b─Öd─ů niezawodnie i sprawnie dzia┼éa┼éy przez kilka lat, mog─ů zosta─ç przyj─Öte przez masy. Zesp├│┼é IOG dostarczy tak┼╝e konwerter token├│w ERC-20, kt├│ry umo┼╝liwi umieszczenie istniej─ůcych token├│w sieci Ethereum w standardzie ERC-20 (najpopularniejszy standard token├│w) w sieci Cardano. Chyba wszyscy jeste┼Ťmy bardzo ciekawi, ile zespo┼é├│w rozwa┼╝y t─Ö opcj─Ö zmiany. By┼éoby to korzystne zar├│wno dla u┼╝ytkownik├│w, jak i ca┼éej przestrzeni DeFi.

//

Po wi─Öcej artyku┼é├│w o Cardano po polsku zapraszamy do :poland: polskiej sekcji na forum Cardano . Seri─Ö film├│w o historii Cardano, podstawach dzia┼éania sieci i aktualizacjach opublikowa┼é Andrzej z kana┼éu Dzienna Dawka Dyskomfortu. Chcesz porozmawia─ç, zapyta─ç o Cardano po polsku? Odwied┼║ nasz─ů :poland: spo┼éeczno┼Ť─ç na Telegramie, profil @CardanoPolska na Twitterze oraz Facebooku.

1 Like