­č窭čç░ Pozor na podvody

Pozor na podvody

Po─Źet podvodov a vynaliezavos┼ą podvodn├şkov v kryptografickom odvetv├ş je nekone─Źn├í. V roku 2021 nahl├ísili desa┼ątis├şce ─żud├ş finan─Źn├ę straty s├║visiace s krypto podvodmi v celkovej v├Ż┼íke viac ako 1 miliarda USD. V roku 2022 to na z├íklade r├┤znych zdrojov bolo pribli┼żne 3 a┼ż 12 mili├írd USD. Analytici odhaduj├║, ┼że v roku 2023 podvodn├şci ukradn├║ a┼ż 16 mili├írd USD. Je d├┤le┼żit├ę spomen├║┼ą, ┼że tieto ─Ź├şsla nemusia by┼ą presn├ę, preto┼że mnoh├ş ─żudia podvody nenahl├ísia ├║radom. Nenechajte sa podvies┼ą. Pre─Ź├ştajte si, ─Źo je cie─żom podvodu, ak├ę triky podvodn├şci pou┼ż├şvaj├║ a ako rozpozna┼ą podvod.

─Żudia nerozumej├║ blockchainu

Nov├í─Źikovia, ktor├ş vstupuj├║ do sveta kryptomien, maj├║, ┼żia─ż, m├ílo vedomost├ş o tom, ako bezpe─Źne uklada┼ą svoje akt├şva. T├║┼żba investova┼ą do nov├ęho odvetvia v kombin├ícii s n├şzkymi znalos┼ąami tejto technol├│gie je pre podvodn├şkov l├íkav├í. Blokov├ę transakcie s├║ nezvratn├ę a obch├ídzaj├║ tradi─Źn├Ż finan─Źn├Ż syst├ęm. To je pre podvodn├şkov v├Żhodn├ę.

┼Żia─ż, podvody s├║ jedn├Żm z d├┤vodov, pre─Źo sa ─żudia vyh├Żbaj├║ vlastnej ├║schove a dr┼żia digit├ílne akt├şva na centralizovan├Żch burz├ích. Nechc├║ sa sta┼ą obe┼ąou a veria, ┼że ich spr├ívcovia akt├şv podvodn├şkom nenaletia.

V┼íetci z├íujemcovia o kryptomeny by sa mali najprv obozn├ími┼ą so z├íkladn├Żmi princ├şpmi blockchainu a zak├║pi┼ą si hardv├ęrov├║ pe┼ła┼żenku. Mali by ste vedie┼ą, ako funguj├║ najbe┼żnej┼íie typy kryptografick├Żch podvodov. Ide v┼íak o nikdy nekon─Źiaci boj, preto┼że podvodn├şci s├║ kreat├şvni a neust├íle vym├Ż┼í─żaj├║ nov├ę a sofistikovanej┼íie triky. Vyu┼ż├şvaj├║ modern├ę technol├│gie vr├ítane umelej inteligencie a s├║ v┼żdy o krok vpred.

Pre─Źo sa ─żudia st├ívaj├║ obe┼ąami podvodov?

Podvodn├şci ve─żmi dobre poznaj├║ ─żudsk├ę vlastnosti a spr├ívanie. Vedia, ak├ę formy ├║toku funguj├║.

Podvodn├şci ─Źasto vytv├íraj├║ vierohodn├ę pr├şbehy a osoby, ktor├ę nemusia v┼żdy spusti┼ą va┼íe spamov├ę filtre. R├Żchlo vyu┼ż├şvaj├║ aktu├ílne udalosti vo svoj prospech.

M├┤┼żu zisti┼ą, ┼że ─Źak├íte na z├ísielku. Zneu┼żij├║ to napr├şklad tak, ┼że v├ím zavolaj├║ a pok├║sia sa od v├ís z├şska┼ą osobn├ę ├║daje s tvrden├şm, ┼że s├║ potrebn├ę na doru─Źenie z├ísielky.

─Żudia s├║ chamtiv├ş. T├íto ─żudsk├í vlastnos┼ą sa d├í zneu┼żi┼ą. Pr├şs─żub vysok├ęho zisku alebo ÔÇťnie─Źo za ni─ŹÔÇŁ m├┤┼że by┼ą ve─żmi l├íkav├Ż. ─îasto sa s t├Żm stret├ívame pri podvodoch zah┼Ľ┼łaj├║cich falo┼ín├ę invest├şcie alebo lot├ęrie.

V minulosti sme sa ─Źasto stret├ívali s ponukami typu ÔÇťpo┼ílite svoje mince na adresu blockchainu X a ja v├ím po┼ílem sp├Ą┼ą dvojn├ísobokÔÇŁ. Tento typ podvodu je u┼ż zn├ímy, ale st├íle m├┤┼że dobre fungova┼ą na nov├í─Źikov.

Podvodn├şci ─Źasto vytv├íraj├║ pocit naliehavosti a tla─Źia na svoje obete, aby konali r├Żchlo, sk├┤r ne┼ż si stihn├║ v┼íetko premyslie┼ą alebo vyh─żada┼ą radu. Ak sa ├║to─Źn├şkovi podar├ş prin├║ti┼ą v├ís kona┼ą emocion├ílne, prestanete uva┼żova┼ą racion├ílne. To je ve─żmi nebezpe─Źn├ę. Naliehavos┼ą m├┤┼że by┼ą indik├ítorom podvodu.

Mnoh├ş ─żudia sa domnievaj├║, ┼że s├║ pr├şli┼í inteligentn├ş alebo bystr├ş na to, aby naleteli podvodn├şkom, ─Źo ich m├┤┼że zastihn├║┼ą nepripraven├Żch a ohrozen├Żch. Verte, ┼że aj t├ş najinteligentnej┼í├ş z n├ís sa nechaj├║ nachyta┼ą na podvod. V┼żdy je lep┼íie by┼ą pripraven├Ż ako prekvapen├Ż (a okradnut├Ż).

Hromadn├ę ├║toky a mo┼żn├ę n├ísledky

Jednou z charakterist├şk podvodn├Żch ├║tokov je zameranie sa na ─Źo najv├Ą─Ź┼í├ş po─Źet ─żud├ş. ─îasto spamuj├║ e-mailov├ę schr├ínky a soci├ílne siete. Vedia, ┼że 99 % ─żud├ş podvod rozpozn├í a nebude reagova┼ą. ├Üspechom je v┼íak pre nich, ak zareaguje 1 % ─żud├ş.

Uk├í┼żeme si jeden aktu├ílny podvod, ktor├Ż pravdepodobne videl ka┼żd├Ż, kto pou┼ż├şva platformu X. Podvodn├şci prid├ívaj├║ koment├ír s t├Żmto podvodom takmer pod ka┼żd├Ż pr├şspevok od popul├írnych pou┼ż├şvate─żov (influencerov), ktor├ş maj├║ potenci├íl vysokej sledovanosti.

Platforma X s─ż├║bila, ┼że bude bojova┼ą proti botom. Platforma X v┼íak v tomto ├║sil├ş prehr├íva. V┼íimnite si, ┼że podvodn├şk m├í ├║─Źet s modr├Żm za─Źiarknut├şm (─Źo znamen├í, ┼że je platiacim pou┼ż├şvate─żom).

─îo v├ím podvodn├şk pon├║ka? SyncSwap pon├║ka tokeny SYNC. Vyz├Żvame v├ís, aby ste si overili, ─Źi m├íte n├írok na z├şskanie niektor├Żch tokenov. ─îo chc├║ podvodn├şci dosiahnu┼ą? Je to ve─żmi jednoduch├ę. Aby ste klikli na falo┼ín├Ż odkaz.

V┼íimnite si, ┼że podvodn├şci zneu┼ż├şvaj├║ verejne ozn├ímen├ę udalosti airdrop. SyncSwap je existuj├║ca slu┼żba s tokeny SYNC. Podvodn├şci zneu┼ż├şvaj├║ existuj├║cu udalos┼ą a pri┼żivuj├║ sa na va┼íej chamtivosti.

Nezabudnite. Podvodn├şci vytv├íraj├║ falo┼ín├ę airdropy (alebo vytv├íraj├║ falo┼ín├ę k├│pie t├Żch, ktor├ę s├║ verejne zn├íme), aby nal├íkali pou┼ż├şvate─żov na ich uplatnenie. To zvy─Źajne zah┼Ľ┼ła presved─Źenie pou┼ż├şvate─żov, aby pripojili svoje pe┼ła┼żenky k ┼íkodliv├Żm inteligentn├Żm kontraktom alebo zdie─żali svoje s├║kromn├ę k─ż├║─Źe. Ak tomuto ├║toku pod─żahnete, s najv├Ą─Ź┼íou pravdepodobnos┼ąou pr├şdete o svoje akt├şva.

Naj─Źastej┼íie typy kryptografick├Żch podvodov

Podvodn├şci maj├║ takmer v┼żdy jeden cie─ż. Z├şska┼ą od v├ís d├┤vern├ę, citliv├ę alebo osobn├ę inform├ície. Mnoh├ę kryptografick├ę podvody zah┼Ľ┼łaj├║ ur─Źit├Ż typ vyd├ívania sa za niekoho in├ęho spolu s v├Żberom starostlivo pripraven├Żch l┼ż├ş, ktor├ę s├║ ─Źasto prisp├┤soben├ę na z├íklade obete, na ktor├║ sa zameriavaj├║. Ako sme uk├ízali vy┼í┼íie, podvodn├şci m├┤┼żu vyu┼ż├şva┼ą aktu├ílne udalosti.

Jedn├Żm z ─Źast├Żch ├║tokov je vyd├ívanie sa za niekoho in├ęho.

├Üto─Źn├şci sa vyd├ívaj├║ za existuj├║ce ├║─Źty na soci├ílnych sie┼ąach (─Źasto na platforme X) a sna┼żia sa prostredn├şctvom nich propagova┼ą nejak├Ż podvod. Je ─żahk├ę vytvori┼ą ├║─Źet, ktor├Ż vyzer├í takmer identicky ako existuj├║ci ├║─Źet zn├ímej osoby, napr├şklad Michaela Saylora alebo Charlesa Hoskinsona.

Ak si nie ste ist├ş spr├ívou, v┼żdy skontrolujte, ─Źi m├í ├║─Źet modr├║ kontrolku, a skontrolujte po─Źet sledovate─żov. Tie┼ż skontrolujte, ─Źi n├ízov ├║─Źtu nie je nap├şsan├Ż nespr├ívne. N├ízvy ├║─Źtov musia by┼ą jedine─Źn├ę. ├Üto─Źn├şci s├║ n├║ten├ş zmeni┼ą n├ízov ├║─Źtu, a to aspo┼ł o jeden znak.

To ist├ę plat├ş aj pre adresy URL. ├Üto─Źn├şci radi vyu┼ż├şvaj├║ va┼íu nepozornos┼ą. Najpopul├írnej┼í├şm DEX v ekosyst├ęme Cardano je Minswap. Ak├í je v┼íak jeho adresa URL? Mnoh├ş ─żudia si to nemusia pam├Ąta┼ą. Id├║ na Google a chc├║ n├íjs┼ą DEX. Google im v┼íak m├┤┼że predlo┼żi┼ą falo┼ín├║ URL adresu DEX, ktor├í bude vyzera┼ą rovnako ako Minswap.

Je vhodn├ę zapam├Ąta┼ą si adresu URL slu┼żieb, ktor├ę pou┼ż├şvate, alebo si odkazy ulo┼żi┼ą.

Podvodn├şci nemusia ├║to─Źi┼ą nepriamo cez soci├ílne siete, ale aj priamo, napr├şklad tak, ┼że v├ím po┼íl├║ e-mail s hodnovern├Żm pr├şbehom. M├┤┼żu v├ím dokonca zavola┼ą alebo posla┼ą SMS. V pr├şpade e-mailov sa ─żudia spoliehaj├║ na to, ┼że podvody bud├║ automaticky odfiltrovan├ę. Ak sa to nepodar├ş, ─żudia maj├║ tendenciu zapoji┼ą sa do e-mailu.

M├┤┼żete dosta┼ą e-mail od burzy alebo HW pe┼ła┼żenky, ktor├║ pou┼ż├şvate, s po┼żiadavkou, ┼że va┼íe prostriedky s├║ v ohrozen├ş a ┼że sa mus├şte ─Źo najsk├┤r prihl├ísi┼ą na burzu (cie─żom ├║toku je z├şska┼ą prihlasovacie ├║daje) alebo zada┼ą pr├şstupov├║ fr├ízu (cie─żom ├║toku je ukradn├║┼ą va┼íe prostriedky). ├Üto─Źn├şci sa sna┼żia vytvori┼ą tlak a predpoklad, ┼że chcete chr├íni┼ą svoje akt├şva.

V┼żdy je dobr├ę skontrolova┼ą ofici├ílnu str├ínku alebo ├║─Źet na platforme X. Tam by mali by┼ą v┼íetky potrebn├ę inform├ície, ak sa stane nie─Źo nepr├şjemn├ę. V┼żdy je podozriv├ę, ak v├ís niekto kontaktuje s po┼żiadavkou, ktor├í zah┼Ľ┼ła zverejnenie citliv├Żch inform├íci├ş, a na soci├ílnych sie┼ąach nemo┼żno n├íjs┼ą ┼żiadne spo─żahliv├ę inform├ície.

Pam├Ątajte, ┼że pr├şstupov├║ fr├ízu (seed) nesmiete za ┼żiadnych okolnost├ş poskytn├║┼ą tretej osobe ani ju nap├şsa┼ą na webovej str├ínke. V┼żdy ide o podvod. Pr├şstupov├í fr├íza je kryptografick├ę tajomstvo, ktor├ę by ste mali pozna┼ą len vy a nikto in├Ż, preto┼że je to k─ż├║─Ź k va┼íim digit├ílnym akt├şvam.

Ak poskytnete prihlasovacie ├║daje falo┼ínej webovej str├ínke, ├║to─Źn├şk sa ich okam┼żite pok├║si pou┼żi┼ą a ukradn├║┼ą va┼íe finan─Źn├ę prostriedky. Nikdy sa nespoliehajte len na prihlasovacie meno a heslo a v┼żdy pou┼ż├şvajte dvojfaktorov├║ autentifik├íciu (2FA).

Ak sa v├ím podar├ş ├║tok v─Źas rozpozna┼ą, okam┼żite si zme┼łte heslo a kontaktujte podporu (nemus├ş v┼íak reagova┼ą dostato─Źne r├Żchlo).

Nebu─Ćte chamtiv├ş a neverte, ┼że v├ím niekto d├í nie─Źo zadarmo. Takto svet nefunguje. Ak je nie─Źo pr├şli┼í l├íkav├ę alebo pr├şli┼í dobr├ę na to, aby to bola pravda, takmer ur─Źite ide o podvod.

Nezabudnite, ┼że tokeny sa daj├║ vytvori┼ą ve─żmi lacno.

Podvodn├şci ─żahko predstavia projekt, ktor├Ż zdanlivo zmen├ş svet, a vy na ┼łom m├┤┼żete zbohatn├║┼ą, ak si k├║pite tokeny v predpredaji. Spome┼łte si na m├íniu ICO na konci roka 2017. Drviv├í v├Ą─Ź┼íina projektov zanikla a zostali len bezcenn├ę tokeny. Niektor├ę t├şmy zmizli hne─Ć po predaji tokenov a ani sa nesna┼żili predstiera┼ą, ┼że na nie─Źom pracuj├║.

Niekedy m├┤┼żu ma┼ą tokeny rovnak├Ż ticker ako existuj├║ci. V┼żdy sa zauj├şmajte o to, ako rozozna┼ą skuto─Źn├Ż token od falo┼ín├ęho. Ak v├ím niekto pon├║ka BTC za polovicu aktu├ílnej hodnoty, ide o falo┼ín├ę tokeny.

To sa m├┤┼że t├Żka┼ą aj NFT. Ak m├íte z├íujem o nejak├║ s├ęriu, uistite sa, ┼że kupujete origin├íl a nie falzifik├ít. Technol├│gia blockchain v├ím na rozdiel od internetu umo┼ż┼łuje rozl├ş┼íi┼ą prav├ę od falo┼ín├Żch. Mus├şte v┼íak vedie┼ą, ako na to, aby ste napr├şklad dok├ízali n├íjs┼ą identifik├ítor politiky razby.

Záver

Bu─Ćte podozrievav├ş, zdr┼żanliv├ş v krokoch, ktor├ę chcete podnikn├║┼ą, nepodliehajte em├│ci├ím a nebu─Ćte chamtiv├ş. Uistite sa, ┼że dobre rozumiete technol├│gi├ím, ktor├ę pou┼ż├şvate, vr├ítane slu┼żieb DeFi. Nebojte sa u─Źi┼ą nov├ę veci a bu─Ćte v obraze, s ak├Żmi nov├Żmi trikmi podvodn├şci pri┼íli.

Nie je jednoduch├ę chr├íni┼ą svoj digit├ílny majetok. S n├ístupom technol├│gie umelej inteligencie maj├║ podvodn├şci nov├║ zbra┼ł, ktor├║ bud├║ pou┼ż├şva┼ą. Bude ve─żmi jednoduch├ę nap├şsa┼ą text v akomko─żvek jazyku, napodobni┼ą hlas alebo dokonca vytvori┼ą video, v ktorom v├ís v├í┼í partner po┼żiada o r├Żchle zaslanie pe┼łaz├ş, preto┼że stratil pe┼ła┼żenku a nem├┤┼że sa dosta┼ą domov.

Boj proti podvodom sa nikdy neskon─Ź├ş a t├║to skuto─Źnos┼ą, ┼żia─ż, nem├┤┼żete ignorova┼ą.


P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Beware of Scams | Cardano Explorer (cexplorer.io)