­č窭čç░ DJED nen├ş TerraUSD

DJED nen├ş TerraUSD

Ekosyst├ęm Cardano bude ma┼ą v 1. ┼ítvr┼ąroku 2023 algoritmick├Ż stablecoin DJED. DJED je form├ílne overen├Ż kryptografick├Ż pegged algoritmick├Ż stablecoin. N├ívrh stablecoinu je verejne dostupn├Ż a matematicky overen├Ż. Ka┼żd├Ż, kto je toho schopn├Ż, sa na┼ł m├┤┼że pozrie┼ą a pouk├íza┼ą na chyby v n├ívrhu. Protokol bol implementovan├Ż spolo─Źnos┼ąou COTI a pred spusten├şm projektu v mainnete Cardano bude vykonan├Ż bezpe─Źnostn├Ż audit. ─Żudia sa boja pou┼ż├şva┼ą algoritmick├ę stablecoiny kv├┤li negat├şvnym sk├║senostiam s TerraUSD (UST). Je to pochopite─żn├ę. Na druhej strane je d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że algoritmus projektu Terra bol odli┼ín├Ż od algoritmu Djed. Pozrime sa na z├íkladn├ę rozdiely medzi t├Żmito dvoma projektmi.

TLDR

  • Autori algoritmu projektu Terra boli presved─Źen├ş, ┼że arbitr├í┼ż zvl├ídne v┼íetky turbulencie na trhu. Bolo mo┼żn├ę, aby sa syst├ęm dostal do platobnej neschopnosti.
  • Djed je nadkolateralizovan├Ż stablecoin, m├í rezervn├║ mincu SHEN a algoritmus je schopn├Ż v pr├şpade potreby zastavi┼ą ┼ąa┼żbu a spa─żova┼ą tokeny.
  • DJED je nadkolateralizovan├Ż od 4X a┼ż po 8X. Zni┼żuje sa t├Żm riziko, ┼że bude rozkradnut├Ż.
  • Ak sa hodnota ADA zn├ş┼żi, celkov├í ponuka ADA sa nikdy nezv├Ż┼íi, ako sa to stalo v pr├şpade LUNA.
  • DJED mo┼żno pova┼żova┼ą za utilitu, ktor├í zv├Ż┼íi trhov├║ kapitaliz├íciu Cardana.

TerraUSD nemal ┼żiadnu rezervn├║ mincu medzi stablecoinom a kolater├ílom

TerraUSD (a ─Ćal┼íie akt├şva Terra) je algoritmick├Ż stablecoin, ktor├Ż si udr┼żiaval svoju viazan├║ hodnotu prostredn├şctvom s├║boru arbitr├í┼żnych pr├şle┼żitost├ş medzi UST a LUNA.

Medzi LUNA a UST bol nastaven├Ż nasleduj├║ci vz┼ąah: viac UST znamen├í menej LUNA a menej UST znamen├í viac LUNA.

Samotn├Ż algoritmus Terra v┼żdy pova┼żoval UST za hodnotu rovn├║ 1 USD, aj ke─Ć sa naviazanie mierne odch├Żlilo, povedzme 0,97 alebo 1,03 USD.

Predpokladajme, ┼że by sme chceli vyrazi┼ą UST v hodnote 200 USD. Najprv sme museli prepo─Ź├şta┼ą ekvivalentn├║ hodnotu ┼żet├│nov LUNA (predpokladajme, ┼że LUNA bola 40 USD). Na vyrazenie cie─żovej hodnoty 200 UST by sme potrebovali 5 LUNA. Po sp├ílen├ş 5 LUNA sme z├şskali 200 UST.

Ako mali fungova┼ą arbitr├í┼że ur─Źen├ę na udr┼żanie hodnoty UST na ├║rovni USD?

Ak by sa 1 UST obchodoval za 1,01 USD, pou┼ż├şvatelia by mohli pou┼żi┼ą funkciu trhovej v├Żmeny v stanici Terra Station a vymeni┼ą 1 LUNA v hodnote 1 USD za 1 UST. Hodnota 1 USD LUNA bola sp├ílen├í a 1 UST bol vyrazen├Ż. Pou┼ż├şvatelia potom mohli preda┼ą 1 UST za 1,01 USD a z├şska┼ą 0,01 USD, ─Ź├şm pridali UST do fondu Terra (ponuka UST sa zv├Ż┼íila). T├íto arbitr├í┼ż bola ziskov├í, k├Żm hodnota UST neklesla sp├Ą┼ą na ├║rove┼ł hodnoty USD.

Podobn├í arbitr├í┼ż fungovala aj v opa─Źnom pr├şpade pri kontrakcii.

Ak sa 1 UST obchodoval za 0,99 USD, pou┼ż├şvatelia mohli k├║pi┼ą 1 UST za 0,99 USD. Pou┼ż├şvatelia potom vyu┼żili funkciu trhovej v├Żmeny v slu┼żbe Terra Station a vymenili 1 UST za 1 USD hodnoty LUNA. V├Żmena sp├ílila 1 UST (ponuka UST sa zn├ş┼żila) a vy┼ąa┼żila 1 USD hodnoty LUNA. Pou┼ż├şvatelia zo swapu z├şskali 0,01 UST. T├íto arbitr├í┼ż pokra─Źovala a UST sa p├ílili na razenie LUNA, a┼ż k├Żm hodnota UST nest├║pla sp├Ą┼ą na 1 USD.

Razenie a p├ílenie tokenov bolo v┼żdy k dispoz├şcii a neexistoval ┼żiadny mechanizmus, ktor├Ż by tomu zabr├ínil v pr├şpade negat├şvneho v├Żvoja udalost├ş. Autori algoritmu boli presved─Źen├ş, ┼że arbitr├í┼ż zvl├ídne v┼íetky turbulencie na trhu. Ako uvid├şte nesk├┤r, tento predpoklad bol nespr├ívny. Chybn├Ż n├ívrh umo┼żnil, aby v obehu existovalo viac UST (s o─Źak├ívanou hodnotou 1 USD), ako je celkov├í hodnota v┼íetk├Żch LUNA v USD. In├Żmi slovami, UST stratili svoje krytie. Bolo mo┼żn├ę, aby sa syst├ęm dostal do platobnej neschopnosti.

DJED je nadmerne kolateralizovan├Ż, m├í rezervn├║ mincu SHEN a algoritmus je schopn├Ż v pr├şpade potreby zastavi┼ą razenie a spa─żovanie tokenov. Algoritmus Djed je zalo┼żen├Ż na pomere kolater├ílu v rozsahu 400 % - 800 % pre DJED a SHEN, aby sa zabezpe─Źil dostatok ADA v poole.

SHEN poskytuje dodato─Źn├ę krytie a je pomyselnou rezervou pre pr├şpad turbulenci├ş na trhu.

Algoritmus Djed umo┼żn├ş razenie DJED len vtedy, ak je v rezerve dostato─Źn├Ż po─Źet ADA. Ak pomer rezerv klesne pod 400 %, algoritmus nepovol├ş razenie DJED a z├írove┼ł nepovol├ş sp├ílenie SHEN. Minim├ílna po┼żadovan├í z├íloha je teda dodr┼żan├í. V tomto pr├şpade je mo┼żn├ę razi┼ą SHEN. Razenie SHEN zvy┼íuje po─Źet ADA v rezerve, tak┼że razenie DJED je nakoniec op├Ą┼ą povolen├ę.

Ke─Ć sa pomer rezerv dostane nad 800 %, rezerva sa pova┼żuje za dostato─Źne ve─żk├║ a razenie SHEN sa do─Źasne zastav├ş.

Pre─Źo sa TerraUSD zr├║tila?

Na vine je viacero faktorov.

Protokol Anchor pon├║kal pou┼ż├şvate─żom, ktor├ş si na platforme ulo┼żili svoje UST, najlep┼íie v├Żnosy na trhu a┼ż do v├Ż┼íky 20 % ro─Źne. Nem├í zmysel hovori┼ą, ┼że tak├Żto vysok├Ż v├Żnos je nere├ílny a od za─Źiatku bol ─Źervenou vlajkou. A┼ż 75 % celej ponuky UST v obehu bolo uzamknut├Żch v Anchor. I┼ílo o v├Żrazn├║ centraliz├íciu kapit├ílu.

Na trhoch za─Źal prevl├ída┼ą negat├şvny sentiment a s n├şm klesal aj z├íujem o kryptomeny. Ich hodnota za─Źala klesa┼ą, vr├ítane hodnoty LUNA.

Ne─Źakane prudko klesli vklady UST v Anchor zo 14 mili├írd USD a┼ż na 3 miliardy USD. Ve─żryba, alebo viacero ve─żr├Żb, sa rozhodlo uzavrie┼ą poz├şciu v Kotve a vybra┼ą si zisk. UST vst├║pili na vo─żn├Ż trh.

Okrem toho nezn├ímy subjekt za─Źal vymie┼ła┼ą ve─żk├ę mno┼żstvo UST za USDC. Pam├Ąt├íte si, ┼że algoritmus mus├ş pri spa─żovan├ş UST min├║┼ą LUNA? Algoritmus bol n├║ten├Ż razi┼ą ve─żk├ę mno┼żstvo LUNA, ─Źo v kr├ítkom ─Źase sp├┤sobilo dramatick├Ż pokles trhovej hodnoty (ponuka bola vy┼í┼íia ako dopyt). To podkopalo d├┤veru v cel├Ż ekosyst├ęm. Mas├şvny predajn├Ż tlak viedol k prudk├ęmu poklesu hodnoty LUNA aj UST.

Ke─Ć za─Źalo by┼ą zrejm├ę, ┼że u┼ż neexistuje hodnota LUNA (trhov├í kapitaliz├ícia), ktor├í by st├íla za hodnotu USD na krytie ka┼żd├ęho vyrazen├ęho UST, niektor├ş pozorn├ş obchodn├şci varovali, ┼że cel├Ż syst├ęm sa m├┤┼że sta┼ą platobne neschopn├Żm. Nastala ┼ípir├íla smrti.

Mohol by ma┼ą DJED podobn├Ż probl├ęm ako TerraUSD?

Ke─Ć UST stratil viazanos┼ą, ─żudia za─Źali panik├íri┼ą a pred├íva┼ą UST. To viedlo k razeniu LUNA. Ve─żk├ę mno┼żstvo LUNA na trhu sp├┤sobilo prudk├Ż pokles trhovej hodnoty.

ADA sa pou┼ż├şva na decentraliz├íciu siete Cardano. Ak by sa DJED odklepol, nedalo by sa o─Źak├íva┼ą, ┼że ─żudia bud├║ masovo pred├íva┼ą ADA. DJED je len jedn├Żm z mnoh├Żch projektov na protokole Cardano. Na rozdiel od LUNA by sa v pr├şpade ekosyst├ęmu Cardano dalo o─Źak├íva┼ą, ┼że ─żudia bud├║ ADA kupova┼ą, ke─Ć trhov├í hodnota dramaticky klesne.

DJED m├┤┼że do─Źasne strati┼ą podporu, ak trhov├í hodnota ADA prudko klesne, povedzme o 90 %. Ak by tak├Żto stav trval dlh┼íie obdobie, DJED by zostal bez z├í┼ítity, k├Żm by hodnota ADA nest├║pla alebo by ─żudia nek├║pili SHEN (─Źo by bolo ve─żmi v├Żhodn├ę).

DJED je nadmerne kolateralizovan├Ż a m├┤┼że zabr├íni┼ą ┼ípir├íle smrti t├Żm, ┼że zablokuje p├ílenie a razenie minc├ş.

UST by mohol by┼ą relat├şvne r├Żchlo nedostato─Źne kolateralizovan├Ż. Ka┼żd├Ż UST v obehu zni┼żuje obeh LUNA. V ekosyst├ęme Cardano sa ADA nedaj├║ sp├íli┼ą (ani to nem├┤┼żete urobi┼ą), ale iba zablokova┼ą algoritmom Djed. Ak bude dopyt po DJED, po─Źet zamknut├Żch ADA bude r├ís┼ą, ─Źo zn├ş┼żi dostupnos┼ą minc├ş na trhu. T├Żm sa m├┤┼że zv├Ż┼íi┼ą trhov├í hodnota ADA, a teda aj udr┼ża┼ą peg.

DJED mo┼żno pova┼żova┼ą za utilitu, ktor├í zv├Ż┼íi trhov├║ kapitaliz├íciu Cardana, t. j. trhov├║ hodnotu minc├ş ADA. Bolo to podobn├ę ako v pr├şpade projektu Terra. Ke─Ć bol dopyt po UST, sp├ílila sa LUNA, ─Ź├şm sa zn├ş┼żila ponuka. Probl├ęmom bolo, ┼że LUNA nemala ┼żiadne in├ę v├Żznamn├ę vyu┼żitie, tak┼że po nej nebol tak├Ż siln├Ż dopyt ako po ADA.

DJED je nadmerne zabezpe─Źen├Ż od 4-n├ísobku a┼ż po 8-n├ísobok. Zni┼żuje sa t├Żm riziko, ┼że nebude viazan├í. Na ka┼żd├Ż 1 vyrazen├Ż DJED pripad├í v rezervnom fonde 4-7 dol├írov ADA. Algoritmus Djed m├í v├Ą─Ź┼í├ş fond, ktor├Ż umo┼ż┼łuje odk├║pi┼ą v┼íetky DJED v obehu za 1 USD v hodnote z├ílo┼żn├ęho akt├şva. Existuje teda minim├ílne 4-n├ísobne vy┼í┼íia ┼íanca na udr┼żanie viazanosti.

Op├Ą┼ą plat├ş, ┼że pri sp├ílen├ş DJED sa ADA nemin├║, ale vr├ítia sa pou┼ż├şvate─żovi. Tak┼że aj ke─Ć sa hodnota ADA zn├ş┼żi (odblokovan├şm ADA z algoritmu Djed a t├Żm zv├Ż┼íen├şm dostupn├ęho po─Źtu minc├ş na trhu), celkov├í ponuka ADA sa nikdy nezv├Ż┼íi, ako sa to stalo v pr├şpade LUNA.

SHEN je v syst├ęme pre t├Żch, ktor├ş podstupuj├║ riziko. Ak nie je v rezerve dostatok ADA, majitelia SHEN nem├┤┼żu tokeny preda┼ą. Na ADA a DJED to nem├í vplyv. Algoritmus Djed uprednost┼łuje dr┼żite─żov DJED pred dr┼żite─żmi SHEN. To znamen├í, ┼że dr┼żitelia DJED m├┤┼żu sp├íli┼ą DJED a z├şska┼ą sp├Ą┼ą ADA. Dr┼żitelia SHEN tak m├┤┼żu urobi┼ą len vtedy, ak maj├║ v rezerve dostatok ADA (nad 400 %).

Záver

Kryptomeny s├║ ve─żmi volatiln├ę a niekto by mohol poveda┼ą, ┼że 400 % je n├şzke zabezpe─Źenie a 1000 % by bolo lep┼íie. To by v┼íak bolo kapit├ílovo ve─żmi neefekt├şvne a mo┼żno aj zbyto─Źn├ę. Kryptomeny nem├┤┼żu be┼żne strati┼ą 90 % trhovej hodnoty za jeden de┼ł. V takom pr├şpade by boli v re├ílnom finan─Źnom svete ├║plne zbyto─Źn├ę. S rast├║cim prijat├şm sa bude ich volatilita zni┼żova┼ą. Kryptomeny m├┤┼żu klesn├║┼ą o 70 % za rok, ale nie za de┼ł alebo dva. D├║fajme, ┼że v nasleduj├║cich rokoch sa situ├ícia zlep┼í├ş. Z n├í┼ího poh─żadu je hranica 400 % dostato─Źn├í a ver├şme, ┼że ak d├┤jde k unpegu, bude to ve─żmi kr├ítka epiz├│da, preto┼że po ADA bude v┼żdy siln├Ż dopyt.

Prv├ę pokusy o v├Żstavbu lietadla zlyhali. Keby to ─żudia vzdali, nikdy by sme dnes nelietali vo vesm├şre. Je norm├ílne, ┼że niektor├ę pokusy zlyhali, a ur─Źite to neznamen├í, ┼że v┼íetky ─Ćal┼íie pokusy zlyhaj├║, ak s├║ z├ísadne odli┼ín├ę. DJED nie je UST. B├í┼ą sa pou┼ż├şva┼ą DJED len preto, ┼że sa zr├║til TerraUSD, je ako poveda┼ą, ┼że nebudete ┼íof├ęrova┼ą auto, preto┼że ste v detstve spadli z bicykla.


(Nap├şsal @Cardanians.io) - preklad @Martin.M
P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: DJED is not TerraUSD | Cardano Explorer (cexplorer.io)