­č窭čç░ Ko─żko ─żud├ş stakuje ADA a ETH?

Ko─żko ─żud├ş stakuje ADA a ETH?

Staking je decentralizovan├í finan─Źn├í slu┼żba, ktor├í je st├íle relat├şvne nov├í. ─Żudia objavuj├║ ─Źaro zlo┼żen├ęho ├║roku a tr├║fame si poveda┼ą, ┼że do 10 rokov bude staking formou sporenia. Mince v├Ą─Ź┼íiny blockchainov├Żch siet├ş s├║ digit├ílne vz├ícne a neexistuje sp├┤sob, ako zv├Ż┼íi┼ą ich ponuku. S rast├║cim dopytom sa zvy┼íuje ich trhov├í hodnota.

V prvej desiatke s├║ len 2 decentralizovan├ę PoS blockchainy, ktor├ę umo┼ż┼łuj├║ staking. Cardano prinieslo t├║to mo┼żnos┼ą v polovici roka 2020. Ethereum pre┼ílo z PoW na PoS v septembri 2022. Staking je najbezpe─Źnej┼í├ş sp├┤sob, ako profitova┼ą z dr┼żan├Żch minc├ş, preto┼że je implementovan├Ż priamo v protokoloch projektov. Plat├ş to najm├Ą pre Cardano, ktor├ę m├í liquid staking. V pr├şpade Etherea sa m├┤┼żu vyu┼ż├şva┼ą tretie strany prostredn├şctvom inteligentn├Żch kontraktov, tak┼że stakeri sa musia spolieha┼ą na kvalitu k├│du od t├Żchto poskytovate─żov stakingu. V tomto ─Źl├ínku sa budeme venova┼ą tomu, ko─żko ─żud├ş stakuje ADA a ETH. K presn├Żm ─Ź├şslam sa nedostaneme, preto┼że ├║daje s├║ zastret├ę centralizovan├Żmi burzami. Napriek tomu je mo┼żn├ę z├şska┼ą aspo┼ł ─Źiasto─Źn├ę v├Żsledky. Na v├Żsledky sa stru─Źne pozrieme v kontexte decentraliz├ície.

TLDR

Stakerov ETH m├┤┼że by┼ą zhruba 2x viac ako stakerov ADA. M├┤┼że ├şs┼ą o desiatky mili├│nov stakerov. Je pravdepodobn├ę, ┼że nes├║┼ąa┼żn├Żm sp├┤sobom stakuje ADA viac ─żud├ş ako ETH. Z h─żadiska decentraliz├ície je na tom Cardano 5-50x lep┼íie ako Ethereum.

Po─Źet stakerov ADA

V s├║─Źasnosti je staknut├Żch 23B ADA (80 % ADA v obehu).

Cardano m├í likvidn├ę stakingy a nem├í pevne stanoven├ę minimum minc├ş, ktor├ę mus├ş ma┼ą pou┼ż├şvate─ż, aby sa mohol zapoji┼ą. Dr┼żitelia ADA m├┤┼żu delegova┼ą ─żubovo─żn├ę mno┼żstvo minc├ş do zvolen├ęho poolu priamo z vlastnej pe┼ła┼żenky. V ekosyst├ęme Cardano nie je potrebn├ę vyu┼ż├şva┼ą tretie strany.

Tretie strany sa napriek tomu pou┼ż├şvaj├║. Ide najm├Ą o centralizovan├ę burzy. Okrem toho to m├┤┼żu by┼ą DeFi protokoly, ktor├ę pon├║kaj├║ odmeny za poskytovanie likvidity a z├írove┼ł zo st├ívkovania. Celkov├í odmena tak m├┤┼że by┼ą vy┼í┼íia.

Binance prev├ídzkuje nieko─żko desiatok poolov so zhruba polovi─Źnou satur├íciou a n├şzkymi pledge. Podiel stakingu spolo─Źnosti Binance je 4,1 % s 950 mili├│nmi minc├ş ADA. Po─Źet stakerov na jeden pool je 2. Binance m├┤┼że ma┼ą v ┼ítatistik├ích zhruba 100 stakerov. Bohu┼żia─ż, nie je mo┼żn├ę zisti┼ą, ko─żko ─żud├ş na burze dr┼ż├ş mince ADA a v akom mno┼żstve. Dodajme, ┼że Binance mala doned├ívna zhruba 10 % podiel a ─żudia na tejto burze ve─żmi pravdepodobne st├íle dr┼żia ADA.

Binance m├í pribli┼żne 130 mili├│nov registrovan├Żch pou┼ż├şvate─żov. Ko─żko z nich m├┤┼że ma┼ą na burze mince ADA (a mince ETH)? M├┤┼żeme urobi┼ą len ve─żmi hrub├Ż odhad.

Analytick├í spolo─Źnos┼ą Morning Consult sleduje po─Źet dr┼żite─żov kryptomien v USA. Posledn├ę dostupn├ę ├║daje s├║ z apr├şla 2023. Tieto ├║daje m├┤┼żeme pou┼żi┼ą a aplikova┼ą na cel├Ż svet. V├Żsledok bude nepresn├Ż, ale sentiment oh─żadom jednotliv├Żch projektov je pribli┼żne podobn├Ż na celom svete.

Bitcoin vlastn├ş 16 % Ameri─Źanov, Ethereum 12 % a Cardano 7 %. Povedzme, ┼że dr┼żite─żov ADA je pribli┼żne o polovicu menej ako dr┼żite─żov ETH.

Predpokladajme, ┼że nie v┼íetci registrovan├ş pou┼ż├şvatelia akt├şvne pou┼ż├şvaj├║ Binance na dr┼żbu kryptomien. 100 mili├│nov je pekn├ę ─Ź├şslo, tak┼że ho pou┼żime ako po─Źet s├║─Źasn├Żch akt├şvnych pou┼ż├şvate─żov. BTC m├┤┼że na Binance dr┼ża┼ą povedzme 70 % akt├şvnych pou┼ż├şvate─żov, ETH 50 % (50M) a ADA 25 % (25M). Berte to ako ve─żmi hrub├ę odhady. Skuto─Źnos┼ą m├┤┼że by┼ą ├║plne in├í.

Do hry n├ím vstupuje to, ┼że dr┼żitelia mal├ęho mno┼żstva ETH s├║ n├║ten├ş vyu┼ż├şva┼ą tretie strany na staking (ako napr├şklad Binance), zatia─ż ─Źo dr┼żitelia ADA nemusia. Nevieme, ─Źi s├║ dr┼żitelia ADA zodpovedn├ş a stakuj├║ z vlastn├Żch pe┼ła┼żeniek Cardano, alebo rad┼íej pou┼ż├şvaj├║ burzy. Teoreticky teda m├┤┼że by┼ą po─Źet dr┼żite─żov ADA na burz├ích men┼í├ş, ako si mysl├şme, ale nem├íme mo┼żnos┼ą to dok├íza┼ą. V pr├şpade Etherea nevieme, ko─żko ─żud├ş pou┼ż├şva Binance a ko─żko preferuje in├ę rie┼íenie, napr├şklad Lido (ktor├ę mo┼żno pova┼żova┼ą za bezpe─Źnej┼íie rie┼íenie).

Ak sa m├íme riadi┼ą z├ísadou ÔÇťnie tvoje k─ż├║─Źe, nie tvoje minceÔÇŁ, burzy s├║ stakermi ADA (a ETH) bez oh─żadu na to, kto mince skuto─Źne vlastn├ş (zaplatil za ne). Viden├ę touto optikou, po─Źet ADA stakerov je 1,3M s pozn├ímkou pod ─Źiarou, ┼że nieko─żko stoviek stakerov zdru┼żuje mince, ktor├ę patria niekomu in├ęmu.

Ak by n├ís zauj├şmal skuto─Źn├Ż po─Źet ─żud├ş, ktor├ş ak├Żmko─żvek dostupn├Żm sp├┤sobom stakuj├║ ADA, museli by sme spo─Ź├şta┼ą ─żud├ş na v┼íetk├Żch burz├ích, ktor├ę staking umo┼ż┼łuj├║. ─Äal┼íia burza, o ktorej vieme, ┼że umo┼ż┼łuje staking ADA, je Etoro, ktor├í m├í pribli┼żne polovi─Źn├Ż podiel ako Binance. Etoro m├í viac ako 30 mili├│nov registrovan├Żch pou┼ż├şvate─żov. N├í┼í odhad je, ┼że zhruba v r├ídoch mili├│nov pou┼ż├şvate─żov na tejto burze stavia ADA.

─Äal┼íou ve─żkou burzou, ktor├í umo┼ż┼łuje staking ADA, je Coinbase, ktor├í m├í zhruba podobn├Ż po─Źet registrovan├Żch pou┼ż├şvate─żov ako Binance. Povedzme, ┼że na nej stakuje ADA zhruba 10 a┼ż 20 mili├│nov ─żud├ş. Predpokladajme, ┼że Coinbase nepou┼ż├şva podstatne viac stakerov ako Binance.

Ak niekto vlastn├ş ve─żk├Ż po─Źet minc├ş ADA (mili├│ny), m├┤┼że si zalo┼żi┼ą vlastn├Ż pool. Pre ve─żryby je ve─żmi riskantn├ę stava┼ą ADA z centralizovan├Żch b├║rz, ak m├┤┼żu rovnak├Ż cie─ż dosiahnu┼ą prostredn├şctvom vlastnej pe┼ła┼żenky. Predpokladajme, ┼że ve─żryby na burz├ích nevkladaj├║.

Desiatky mili├│nov ─żud├ş m├┤┼żu vs├ídza┼ą ADA prostredn├şctvom b├║rz. Pod─ża anal├Żzy on-chainu je ich v┼íak len 1,3 mili├│na. Z h─żadiska decentraliz├ície sa zhruba 10-30 % ADA stakuje cez centralizovan├ę burzy (Binance 4-10 %, Coinbase 5-10 %, Etoro 2,3 % + ─Ćal┼íie). To by znamenalo, ┼że jednotliv├Żch stakerov m├┤┼że by┼ą zhruba 1M (bez oh─żadu na ve─żkos┼ą podielu jednotliv├Żch stakerov). Predpoklad├íme, ┼że 300K stakerov m├┤┼że tvori┼ą deleg├ície z b├║rz (hoci v pr├şpade Binance to bud├║ sk├┤r len desiatky).

Po─Źet stakerov ETH

V s├║─Źasnosti je staked 23M ETH (19 % ETH v obehu). T├íto suma umo┼żnila spusti┼ą 720K valid├ítorov. Po─Źet stakovan├Żch ETH rastie ka┼żd├Żm d┼łom (rovnako ako po─Źet valid├ítorov).

Ethereum vy┼żaduje 32 ETH na spustenie valid├ítora a na ├║rovni protokolu neexistuje ┼żiadny mechanizmus delegovania. Stakeri ETH s├║ n├║ten├ş vyu┼ż├şva┼ą tretie strany ove─ża viac ako v pr├şpade Cardana. Bu─Ć preto, ┼że maj├║ menej ETH, alebo preto, ┼że nechc├║ sp├║┼í┼ąa┼ą vlastn├Ż valid├ítor.

Okrem centralizovan├Żch b├║rz sa daj├║ vyu┼żi┼ą aj poskytovatelia Liquid Staking, ako napr├şklad Lido. Tieto slu┼żby vymie┼łaj├║ ETH za tokeny Liquid Staking Derivatives (LSD). Tokeny LSD maj├║ podobn├║ trhov├║ hodnotu ako ETH. LSD tokeny s├║ likvidn├ę, ─żudia ich m├┤┼żu min├║┼ą alebo pou┼żi┼ą v DeFi.

V pr├şpade Etherea n├ís zauj├şma po─Źet dr┼żite─żov ETH, ktor├ş vyu┼ż├şvaj├║ tretie strany, a po─Źet t├Żch, ktor├ş prev├ídzkuj├║ vlastn├ę valid├ítory.

Lido m├í v s├║─Źasnosti takmer 32 % podiel na stakingu (bl├ş┼żi sa ku kritickej hranici, kedy by pr├şpadn├Ż v├Żpadok Lida mohol vies┼ą k zastaveniu produkcie blokov). Lido prev├ídzkuje 229K valid├ítorov (takmer tretinu), ke─Ć┼że od 155K vkladate─żov vyzbieralo 7,3M ETH. Zauj├şmav├ę je, ┼że priemern├Ż vklad na vkladate─ża vych├ídza na 47 ETH. To znamen├í, ┼że Lido vyu┼ż├şva ve─żk├ę mno┼żstvo ETH ve─żr├Żb.

V┼íimnite si, ┼że ak ve─żryby nechc├║ prev├ídzkova┼ą vlastn├Ż uzol/valid├ítor, tak v pr├şpade Cardano si m├┤┼żu ponecha┼ą kontrolu nad mincami ADA a z├írove┼ł ich vklada┼ą, zatia─ż ─Źo ve─żryby v ekosyst├ęme Ethereum s├║ n├║ten├ę zveri┼ą ETH tretej strane.

Podobn├║ slu┼żbu ako Lido pon├║ka aj Rocket Pool, ktor├Ż m├í na stakingu podiel len 3,2 %. Prev├ídzkuje 23K valid├ítorov, ke─Ć┼że dr┼ż├ş 740K ETH od zhruba 13K vkladate─żov. Priemern├Ż vklad je 56 ETH.

Lido a Rocket Pools maj├║ spolu 35% podiel na stakingu a tieto slu┼żby vyu┼ż├şva 170K stakerov.

Tri centralizovan├ę burzy, Coinbase, Binance a Kraken, maj├║ zhruba 18,5 % podiel na stakingu so 4,3 mili├│na stakovan├Żch ETH. Tieto CEXy spolu prev├ídzkuj├║ 133K stajkerov.

Podobne ako v pr├şpade Cardana nevieme, ko─żko ─żud├ş dr┼ż├ş a stakuje ETH na burz├ích. Ak by tieto 3 CEXy spolu pou┼ż├şvalo 100M pou┼ż├şvate─żov, priemern├Ż vklad by bol 0,043 ETH. To n├ím v kontexte priemern├ęho vkladu na Lido a Rocket Pool pripad├í ako ve─żk├Ż rozdiel.

Na druhej strane sme pri┼íli na to, ┼że staking prostredn├şctvom b├║rz m├┤┼że vyu┼ż├şva┼ą 2x viac dr┼żite─żov ETH ako dr┼żite─żov ADA, ─Źo koreluje s po─Źtom dr┼żite─żov ETH v porovnan├ş s dr┼żite─żmi ADA v USA. Ak zhruba 40M ─żud├ş st├ívkuje ADA prostredn├şctvom najv├Ą─Ź┼í├şch CEXov, je re├ílne, ┼że v pr├şpade Etherea by to mohlo by┼ą 80 a┼ż 120M.

Desa┼ą najv├Ą─Ź┼í├şch poskytovate─żov stakingov zdru┼żuje 14,6M ETH, ─Źo je pribli┼żne 63 % stakingov. Top 50 poskytovate─żov stakingov zdru┼żuje spolu pribli┼żne 16,5M ETH, ─Źo je pribli┼żne 72 % podiel. 28 %, teda pribli┼żne 6,5 mili├│na ETH, sa stakuje in├Żmi sp├┤sobmi.

Za predpokladu, ┼że 6,5 mili├│na ETH tvor├ş celkov├Ż po─Źet jednotliv├Żch subjektov (ktor├ę dr┼żia 32 ETH a prev├ídzkuj├║ vlastn├Ż valid├ítor), znamenalo by to, ┼że v sieti by bolo maxim├ílne 203 tis├şc tak├Żchto subjektov. Nemysl├şme si, ┼że to tak v praxi bude a je pravdepodobnej┼íie, ┼że ka┼żd├Ż fan├║┼íik ETH, ktor├Ż prev├ídzkuje vlastn├ę valid├ítory, ich bude ma┼ą pribli┼żne 5 a┼ż 10. Predpokladajme teda, ┼że jednotliv├Żch ent├şt m├┤┼że by┼ą pribli┼żne 20K a┼ż 200K.

V pr├şpade Etherea vyu┼ż├şva slu┼żby Lido a Rocket Pool 170K stakerov. To je v kontexte centralizovan├Żch b├║rz, kde m├┤┼żu ETH st├ívkova┼ą desiatky mili├│nov stakerov, zanedbate─żn├ę mno┼żstvo. M├┤┼że to by┼ą nie─Źo okolo 100 mili├│nov stakerov. Jednotliv├Żch stakerov s vlastn├Żm valid├ítorom m├┤┼że by┼ą nanajv├Ż┼í okolo 200K, ale pravdepodobnej┼íie s├║ to jednotky alebo desa┼ątis├şce jednotlivcov. Ka┼żd├ęho centralizovan├ęho poskytovate─ża stakingu po─Ź├ştame ako jeden subjekt.

Záver

Celkov├Ż po─Źet dr┼żite─żov ETH bude vy┼í┼í├ş ako po─Źet dr┼żite─żov ADA. Rozdiel m├┤┼że by┼ą zhruba dvojn├ísobn├Ż (alebo dokonca trojn├ísobn├Ż). Presn├ę ─Ź├şsla nie je mo┼żn├ę z├şska┼ą kv├┤li centralizovan├Żm burz├ím. Ak predpoklad├íme, ┼że BTC vlastn├ş 16 % dospel├Żch Ameri─Źanov, ETH 12 % a ADA 7 %, je re├ílne, ┼że ADA vlastn├ş nie─Źo okolo 10 mili├│nov Ameri─Źanov a Ethereum 20 mili├│nov. Centralizovan├ę burzy pou┼ż├şva cel├Ż svet a je mo┼żn├ę, ┼że Ameri─Źania tvoria v├Żznamn├Ż podiel. Nieko─żko desiatok mili├│nov stajlerov na burz├ích je realistick├Ż predpoklad.

Ak n├ís zauj├şma po─Źet stakerov z h─żadiska decentraliz├ície, t. j. skuto─Źn├Ż po─Źet ─żud├ş, ktor├ş maj├║ priamu kontrolu nad v├Żrobou blokov (nevyu┼ż├şvaj├║ tretie strany), Cardano je na tom podstatne lep┼íie. Centralizovan├ę burzy stavaj├║ len zhruba 10-30 % minc├ş ADA. Vieme, ┼że najv├Ą─Ź┼íia burza Binance m├í v s├║─Źasnosti len 4 % podiel, ale kedysi to bolo 10 %. Coinbase m├┤┼że ma┼ą zhruba podobn├Ż podiel, teda 10 %. M├┤┼żeme predpoklada┼ą, ┼że 70 % minc├ş ADA m├┤┼że by┼ą v ruk├ích SPO a stakerov. Ich po─Źet m├┤┼że by┼ą zhruba 1M (zanedbajme rozdelenie minc├ş medzi nimi).

V pr├şpade Etherea vieme relat├şvne presne, ┼że viac ako 70 % ETH dr┼ż├ş 50 stakova─Źov (10 najv├Ą─Ź┼í├şch z nich spolu stavia viac ako 63 % ETH). Menej ako 30 % staked ETH m├┤┼żu teoreticky dr┼ża┼ą prev├ídzkovatelia s jedn├Żm valid├ítorom. M├┤┼że ich by┼ą nanajv├Ż┼í 200 tis├şc, ale v praxi je pravdepodobnej┼íie, ┼że ich bude len zhruba 20 tis├şc.

Je pravdepodobn├ę, ┼że ne├║radn├Żm sp├┤sobom viac ─żud├ş stakuje ADA ako ETH.

Cardano na tom m├┤┼że by┼ą z h─żadiska decentraliz├ície 5x a┼ż 50x lep┼íie. Aj to je v┼íak ve─żmi hrub├Ż odhad, ke─Ć┼że sme zanedbali rozdelenie minc├ş medzi pou┼ż├şvate─żov (ve─żryby) a po─Źet uzlov produkuj├║cich bloky.

Z h─żadiska minim├ílneho vektora ├║toku (MAV) m├í Lido a Rocket Pool 35 %, ─Źo posta─Źuje na zastavenie siete. Je pravdepodobn├ę, ┼że Lido ─Źoskoro prekro─Ź├ş hranicu 33,3 % a Ethereum bude ma┼ą MAV 1. MAV Cardana je v s├║─Źasnosti 36.


P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: How many people stake ADA and ETH? | Cardano Explorer (cexplorer.io)