­č窭čç░ M├┤┼żu by┼ą fan├║┼íikovia Cardana viac ako len komunita?

M├┤┼żu by┼ą fan├║┼íikovia Cardana viac ako len komunita?

S├║ dr┼żitelia ADA len investori, alebo nie─Źo viac? Ka┼żd├Ż sa na to m├┤┼że pozera┼ą subjekt├şvne. Niektor├ş s├║ len pragmatick├ş investori, niektor├ş s├║ investori a fan├║┼íikovia. Existuje e┼íte nejak├í in├í kateg├│ria? Som si ist├Ż, ┼że existuje. Niekto m├┤┼że by┼ą viac ako len fan├║┼íik. Existuje skupina ─żud├ş, ktor├ş vidia Cardano ako pr├şle┼żitos┼ą na vytvorenie alternat├şvneho finan─Źn├ęho syst├ęmu a akt├şvne sa podie─żaj├║ na jeho budovan├ş. Nez├íle┼ż├ş na tom, ─Źi s├║ to v├Żvoj├íri, t├ş, ktor├ş sa akt├şvne z├║─Źast┼łuj├║ na diskusi├ích na soci├ílnych sie┼ąach alebo komentuj├║ CIP. M├┤┼żu to by┼ą aj t├ş, ktor├ş sleduj├║ dianie v ekosyst├ęme Cardano. S├║ to aj t├ş, ktor├ş vyu┼ż├şvaj├║ slu┼żby DeFi. Ak prijmeme fakt, ┼że finan─Źn├Ż syst├ęm, alebo ak chcete, peniaze, s├║ jedn├Żm z pilierov ┼ít├ítov, mali by sme sa zamyslie┼ą nad t├Żm, ─Ź├şm sa Cardano m├┤┼że sta┼ą. Ak maj├║ kryptomeny oslabi┼ą poz├şciu ┼ít├ítov, je logick├ę, ┼że ─żudia musia vytvori┼ą nejak├║ alternat├şvu. Je pr├şli┼í odv├í┼żne myslie┼ą si, ┼że z decentralizovan├Żch siet├ş m├┤┼żu vznikn├║┼ą nov├ę skupiny ─żud├ş, ktor├ę bud├║ viac ne┼ż len komunitou fan├║┼íikov? M├┤┼żu sa napr├şklad naz├Żva┼ą ob─Źanmi? Po─Ćme tieto my┼ílienky viac konkretizova┼ą.

TLDR

  • Blockchain je viac ako len protokol a vlastn├í minca. Je to aj komunita. Komunita m├┤┼że by┼ą viac ne┼ż len skupina fan├║┼íikov. M├┤┼że by┼ą z├íkladom novej spolo─Źnosti.
  • Futurol├│govia predpovedaj├║, ┼że korpor├ície m├┤┼żu nahradi┼ą ┼ít├íty. Blockchainov├ę siete ako Cardano s├║ lep┼íou platformou na nahradenie ┼ít├ítov ako korpor├ície.
  • Cardano umo┼żn├ş, aby sa rozhodovacia pr├ívomoc rozdelila medzi v┼íetk├Żch dr┼żite─żov ADA. Peniaze nemusia by┼ą n├ístrojom ┼ít├ítu, ale n├ístrojom ─żud├ş, ktor├ş ur─Źuj├║, ako sa maj├║ nastavi┼ą pravidl├í.
  • ├Üspech nie je o tom, ┼że jednotlivci z├şskaj├║ finan─Źn├║ podporu zo ziskovej invest├şcie, ale o tom, ┼że kolekt├şv je dostato─Źne odhodlan├Ż usilova┼ą sa o zmenu.

─îo je verejn├í sie┼ą blockchain?

Odpove─Ć na t├║to ot├ízku nie je tak├í jednoduch├í, ako sa m├┤┼że na prv├Ż poh─żad zda┼ą. Niekto by povedal, ┼że je to jednoducho protokol. Pou┼ż├şvatelia v├Ą─Ź┼íinou kupuj├║ nat├şvne mince protokolov, tak┼że z ich poh─żadu ide hlavne o digit├ílne akt├şva, ktor├ę dr┼żia vo svojich pe┼ła┼żenk├ích. D├┤vodom dr┼żby akt├şva m├┤┼że by┼ą a ─Źasto aj je len ┼ípekul├ícia. ─Żudia nevedia, ak├Ż potenci├íl maj├║ platformy blockchain a smart contract a ─Źo v┼íetko sa okolo nich d├í vytvori┼ą. M├┤┼żu si preto vybra┼ą projekt na z├íklade sympati├ş alebo technologick├Żch mo┼żnost├ş, ktor├ę projekt pon├║ka. Toto je ve─żmi d├┤le┼żit├Ż aspekt.

Ver├şme, ┼że v├Ą─Ź┼íina ─żud├ş nie s├║ len chladnokrvn├ş ┼ípekulanti, ktor├ş ─Źakaj├║ na svoju pr├şle┼żitos┼ą. Ak do nie─Źoho investuj├║ svoje finan─Źn├ę prostriedky, je logick├ę, ┼że investuj├║ aj svoju pozornos┼ą. Ak niekto kupuje mince ADA, predpoklad├íme, ┼że m├í aspo┼ł z├íkladn├║ predstavu o tom, ─Źo je Cardano, ak├ę je jeho poslanie a ─Źoho je technologicky schopn├Ż.

M├┤┼żeme teda poveda┼ą, ┼że ─żudia prostredn├şctvom n├íkupu minc├ş ADA vs├ídzaj├║ na decentraliz├íciu. Cardano pre nich nemus├ş by┼ą len protokol alebo ADA, ale aj princ├şpy, koncept decentraliz├ície, poslanie a bud├║ci potenci├íl vytvori┼ą nie─Źo nov├ę, ─Źo m├┤┼że by┼ą lep┼íie ako s├║─Źasn├Ż syst├ęm. V Cardano m├┤┼że vznikn├║┼ą alternat├şvny ekonomick├Ż syst├ęm. Tento ekonomick├Ż syst├ęm sa m├┤┼że sta┼ą z├íkladom pre nie─Źo viac. Z├ímerne to nechceme naz├Żva┼ą ┼ít├ítom, na to je e┼íte pr├şli┼í skoro, ale nie─Źo v tomto duchu by potenci├ílne mohlo vznikn├║┼ą.

Blockchain a nat├şvne mince nie s├║ ni─Ź├şm bez existencie komunity, ktor├í udr┼żiava sie┼ą v chode, dr┼ż├ş mince, a t├Żm zabezpe─Źuje bezpe─Źnos┼ą a decentraliz├íciu. Siete vo v┼íeobecnosti nie s├║ ni─Ź├şm, ak nemaj├║ dostato─Źne ve─żk├Ż sie┼ąov├Ż efekt.

Decentralizovan├ę protokoly tu nie s├║, resp. nemusia by┼ą len na ochranu digit├ílneho nedostatku nat├şvnych minc├ş (menovej politiky). M├┤┼żu tu by┼ą aj preto, aby umo┼żnili vznik nov├Żch ┼ítrukt├║r schopn├Żch rozhodova┼ą o protokole a jeho ekosyst├ęme. Digit├ílne akt├şva tu nie s├║ len na to, aby ste si za ne kupovali veci, ale aj na to, aby ste mohli slobodne rozhodova┼ą o svojej bud├║cnosti a mali rovnak├ę pr├íva ako v┼íetci ostatn├ş okolo v├ís. Ver├şme, ┼że mnoho ─żud├ş m├í mince a nie je ochotn├Żch ich min├║┼ą pr├íve preto, ┼że veria v lep┼í├ş svet a chc├║ ho budova┼ą.

Ver├şme, ┼że Cardano m├┤┼że by┼ą platformou na vytvorenie novej ekonomiky a novej spolo─Źnosti. T├íto spolo─Źnos┼ą bude riaden├í zdola nahor. Mince ADA nebud├║ len nie─Ź├şm, ─Źo m├í k├║pnu silu, ale vstupenkou do finan─Źn├ęho sveta alebo spolo─Źnosti in├Żch ─żud├ş. ADA d├íva dr┼żite─żom pr├ívo proporcion├ílne vlastni┼ą ─Źas┼ą siete Cardano a z├írove┼ł o nej rozhodova┼ą. Verejn├ę blockchainov├ę siete mo┼żno pova┼żova┼ą za vznikaj├║ce platformy, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą z├íkladom nov├Żch zdru┼żen├ş ─żud├ş, ktor├ş maj├║ podobn├ę ciele, ide├íly a hodnoty.

V s├║─Źasnosti je to ┼ąa┼żko predstavite─żn├ę a nikto nevie, ako sa k tomu postavia vl├ídy a regula─Źn├ę org├íny. Mysl├şme si, ┼że v tejto chv├şli je odvetvie blockchainu nezastavite─żn├ę a tendencia meni┼ą svet k lep┼íiemu tu v┼żdy bola a v┼żdy bude. Zmena bude postupn├í a pomal├í, ale v priebehu nieko─żk├Żch desa┼ąro─Ź├ş sa popri s├║─Źasn├Żch vl├ídach m├┤┼żu objavi┼ą nov├ę vplyvn├ę skupiny. V skuto─Źnosti nie sme sami, kto si to mysl├ş, a niektor├ş futurol├│govia predpovedaj├║, ┼że nie─Źo podobn├ę vznikne v─Ćaka technologickej nadvl├íde korpor├íci├ş.

Samozrejme, vy┼í┼íie uveden├ę neplat├ş na 100 % pre v┼íetk├Żch fan├║┼íikov kryptomien a mnoh├ş len ─Źakaj├║ na svoju pr├şle┼żitos┼ą preda┼ą svoje mince za v├Żhodn├║ cenu. Je v┼íak potrebn├ę pracova┼ą na tom, aby ─żudia uverili v potenci├íl, ktor├Ż odvetvie blockchain pon├║ka, a aby uverili, ┼że je mo┼żn├ę zmeni┼ą svet na z├íklade decentralizovan├Żch protokolov. ├Üspech nie je o tom, ┼że jednotlivci z├şskaj├║ finan─Źn├║ podporu z v├Żnosnej invest├şcie, ale o tom, ┼że kolekt├şv je dostato─Źne odhodlan├Ż usilova┼ą sa o zmenu.

Blockchain je lep┼íia platforma na nahradenie ┼ít├ítu ako korpor├íci├ş

Mnoh├ş futurol├│govia sa domnievaj├║, ┼że ┼ít├íty m├┤┼żu by┼ą nahraden├ę medzin├írodn├Żmi korpor├íciami z d├┤vodu ich technologickej dominancie.

Jeden z pr├şkladov tejto my┼ílienky mo┼żno n├íjs┼ą v knihe "The Sovereign Individual: Jamesa Dalea Davidsona a lorda Williama Rees-Mogga, ktor├í bola prv├Żkr├ít vydan├í v roku 1997. Autori v knihe tvrdia, ┼że rozvoj internetu a rast├║ca dominancia technol├│gi├ş poved├║ k poklesu moci n├írodn├Żch ┼ít├ítov a vzostupu mocn├Żch glob├ílnych korpor├íci├ş. Predpokladaj├║, ┼że tieto korpor├ície bud├║ schopn├ę poskytova┼ą mnoh├ę slu┼żby, ktor├ę tradi─Źne poskytuj├║ ┼ít├íty, ako napr├şklad bezpe─Źnos┼ą, zdravotn├║ starostlivos┼ą a vzdel├ívanie. Pod─ża autorov to povedie k svetu, v ktorom jednotlivci u┼ż nebud├║ viazan├ş na konkr├ętne geografick├ę miesta, ale bud├║ sa m├┤c┼ą vo─żne pohybova┼ą po celom svete a h─żada┼ą najlep┼íie slu┼żby a pr├şle┼żitosti.

─Äal┼í├ş pr├şklad mo┼żno n├íjs┼ą v pr├íci ekon├│ma a politol├│ga Daniho Rodrika, ktor├Ż tvrd├ş, ┼że globaliz├ícia a technologick├ę zmeny ved├║ k oslabeniu moci n├írodn├Żch ┼ít├ítov. Rodrik nazna─Źuje, ┼że dominantn├Żmi akt├ęrmi vo svetovom hospod├írstve sa st├ívaj├║ glob├ílne korpor├ície, a nie n├írodn├ę ┼ít├íty. Tvrd├ş, ┼że tento posun vedie k situ├ícii, ke─Ć vl├ídy str├ícaj├║ schopnos┼ą regulova┼ą ─Źinnos┼ą t├Żchto korpor├íci├ş a chr├íni┼ą z├íujmy svojich ob─Źanov.

Rast├║ca sila technol├│gi├ş a globaliz├ície vedie k v├Żznamn├Żm zmen├ím v rovnov├íhe moci medzi ┼ít├ítmi a korpor├íciami. Uvid├şme, ako sa tieto trendy prejavia v nasleduj├║cich rokoch a desa┼ąro─Źiach.

Sme presved─Źen├ş, ┼że technol├│gia blockchain je ove─ża lep┼í├şm z├íkladom pre budovanie nov├Żch finan─Źn├Żch a soci├ílnych ┼ítrukt├║r ako korpor├ície.

Korpor├ície s├║ z├ívisl├ę od existuj├║cich pe┼łaz├ş. Mo┼żno bud├║ m├┤c┼ą ─Źoskoro vyd├íva┼ą vlastn├ę peniaze, ak im to regula─Źn├ę org├íny umo┼żnia. V─Ćaka blockchainov├Żm sie┼ąam v┼íak u┼ż vznikli nov├ę pe┼ła┼żn├ę syst├ęmy a na platform├ích inteligentn├Żch kontraktov postupne vznikaj├║ nov├ę alternat├şvy bankov├Żch slu┼żieb. Korpor├ície maj├║ ve─żk├Ż n├ískok v sie┼ąovom efekte, ale technologicky zaost├ívaj├║, pokia─ż ide o vytvorenie finan─Źn├ęho syst├ęmu.

Identita sa tie┼ż pomaly pres├║va na blockchain. ┼át├íty bud├║ ma┼ą st├íle monopol na vyd├ívanie a overovanie toto┼żnosti, ale ak umo┼żnia existenciu digit├ílnych ident├şt, ich poz├şcia sa cite─żne oslab├ş. ─îasom m├┤┼żu vznikn├║┼ą nov├ę org├íny nez├ívisl├ę od ┼ít├ítu.

Blockchain je lep┼íia platforma na nahradenie ┼ít├ítu ako korpor├ície, preto┼że ka┼żd├í korpor├ícia m├í gener├ílneho riadite─ża a vrcholov├Ż mana┼żment. T├ş diktuj├║ pravidl├í a m├┤┼żu ich v┼żdy ─żubovo─żne meni┼ą. Ak by korpor├ície nahradili ┼ít├íty, gener├ílni riaditelia by sa v podstate stali nov├Żmi vl├ídcami sveta.

Blockchain m├í obrovsk├║ v├Żhodu v decentraliz├ícii. Cardano nikdy nebude ma┼ą gener├ílneho riadite─ża alebo niekoho, kto by mal absol├║tnu moc nad pravidlami siete. U┼ż teraz nie je mo┼żn├ę zmeni┼ą menov├║ politiku siete Cardano, preto┼że by s t├Żm museli s├║hlasi┼ą v┼íetci SPO a nain┼ítalova┼ą verziu uzla s touto zmenou. Museli by s ┼łou s├║hlasi┼ą aj v┼íetci dr┼żitelia ADA, ktor├ş ur─Źuj├║, ktor├ę SPO s├║ v sieti relevantn├ę.

Cardano umo┼żn├ş rozdelenie rozhodovacej pr├ívomoci medzi v┼íetk├Żch dr┼żite─żov ADA. Peniaze nemusia by┼ą n├ístrojom ┼ít├ítu, ale n├ístrojom ─żud├ş, ktor├ş ur─Źuj├║, ako sa maj├║ nastavi┼ą pravidl├í. Namiesto toho, aby ┼ít├ít alebo centr├ílne banky kontrolovali peniaze, a t├Żm aj ob─Źanov, m├┤┼żu by┼ą ob─Źania t├Żmi, ktor├ş riadia ekonomiku.

Pre─Źo je d├┤le┼żit├ę riadenie na re┼ąazci?

On-chain governance je pre Cardano nesmierne d├┤le┼żit├Ż pokrok, preto┼że d├íva ─żu─Ćom mo┼żnos┼ą rozhodova┼ą o ekosyst├ęme. Je to poistka, ┼że Cardano nebude riaden├ę gener├ílnym riadite─żom, t├şmom alebo inou mocenskou skupinou, ale v┼íetk├Żmi dr┼żite─żmi ADA. Nikto nem├┤┼że z├şska┼ą nadvl├ídu, preto┼że by musel z├şska┼ą obrovsk├ę mno┼żstvo minc├ş ADA. Ak by sa tak stalo, komunita by sa mohla dohodn├║┼ą na alternat├şvnej mocenskej ┼ítrukt├║re, ktor├í by nez├ívisela len od minc├ş ADA, ale napr├şklad aj od hist├│rie jednotliv├Żch ─Źlenov.

Cardano potrebuje, aby jeho ekosyst├ęm r├ístol a s n├şm aj sie┼ąov├Ż efekt. Pr├íve na to sl├║┼żi projektov├í pokladnica. Mo┼żno ju vn├şma┼ą ako pokladnicu pre pr├şjmy a v├Żdavky. Dr┼żitelia ADA musia by┼ą t├ş, ktor├ş rozhodn├║, ─Źo je pre Cardano a komunitu najlep┼íie.

V┼íimnite si, ┼że projektov├í pokladnica a mo┼żnos┼ą komunity rozhodova┼ą o bud├║cnosti s├║ ve─żmi bl├şzke ├║lohe vl├ídy. Vl├ídu mo┼żno pova┼żova┼ą za org├ín, ktor├Ż spravuje ┼ít├ít prostredn├şctvom pr├şjmov a v├Żdavkov. Cardano nikdy nebude zabezpe─Źova┼ą zdravotn├║ starostlivos┼ą pre ─żud├ş, financova┼ą vzdel├ívanie alebo sa stara┼ą o verejn├║ infra┼ítrukt├║ru. M├┤┼że v┼íak by┼ą n├ístrojom, ktor├Ż bude sl├║┼żi┼ą miestnym komunit├ím na tento ├║─Źel. Cardano bude len alternat├şvnym ekonomick├Żm syst├ęmom, ktor├Ż m├┤┼że nadobudn├║┼ą ┼íir┼í├ş v├Żznam, ke─Ć sa bud├║ rozv├şja┼ą technol├│gie a nov├ę n├ípady na jeho pou┼ż├şvanie.

D├┤le┼żit├Żm aspektom ├║spechu bude schopnos┼ą vytv├íra┼ą alternat├şvne pe┼ła┼żn├ę syst├ęmy v ekosyst├ęme Cardano. Mince ADA bud├║ v┼żdy volatiln├ę. Mo┼żnos┼ą pou┼ż├şva┼ą ADA ako rezervn├ę akt├şvum alebo v podstate ak├ęko─żvek in├ę digit├ílne akt├şvum vr├ítane BTC a ETH je v┼íak z├íkladom pre vytvorenie algoritmick├ęho stablecoinu.

Stabilita k├║pnej sily, t. j. stabiln├ę ekonomick├ę prostredie, je nevyhnutn├Żm predpokladom na vybudovanie funguj├║cej ekonomiky. ADA bude v┼żdy z├íkladn├Żmi peniazmi ekosyst├ęmu, ale na zabezpe─Źenie spravodliv├ęho pr├şstupu pre nov├Żch hr├í─Źov musia vznikn├║┼ą stablecoiny. Mo┼żno v nejakej neskor┼íej f├íze sa hodnota ADA stabilizuje a bude ove─ża menej volatiln├í. V prechodnej f├íze, ktor├í m├┤┼że trva┼ą nieko─żko desa┼ąro─Ź├ş, sa v┼íak bez stablecoinov nezaob├şdeme.

Komunita by pri svojom rozhodovan├ş nemala myslie┼ą len na OG, ale najm├Ą na nov├í─Źikov, preto┼że pr├íve oni m├┤┼żu pom├┤c┼ą roz┼í├şri┼ą sie┼ąov├Ż efekt Cardana. Cardano mus├ş by┼ą atrakt├şvnym ekosyst├ęmom nie kv├┤li ┼ípekul├íci├ím, ale kv├┤li u┼żito─Źnosti a pohodlnosti vstupu do┼ł.

Záver

─Żudia okolo Cardana sa v tejto f├íze prijatia kryptomeny naz├Żvaj├║ komunitou. M├┤┼że to tak zosta┼ą e┼íte dlho. ─îo sa mus├ş zmeni┼ą, je vn├şmanie ─żud├ş. Pokia─ż bud├║ kryptomeny vn├şman├ę len ako ┼ípekul├ícia, nikam sa nedostan├║. ├Üspech bud├║ ma┼ą len jednotlivci, nie spolo─Źnos┼ą. Je ve─żmi ┼ąa┼żk├ę presved─Źi┼ą okolie, ┼że technol├│gia blockchain m├┤┼że zmeni┼ą svet. Mus├şme sa v┼íak o to pok├║si┼ą. D├┤le┼żit├Żm krokom m├┤┼że by┼ą spr├íva na re┼ąazci, preto┼że hodnota minc├ş ADA nebude len ┼ípekulat├şvna, ale bude odr├í┼ża┼ą ├║spech cel├ęho ekosyst├ęmu. Ka┼żd├ę jedno rozhodnutie n├ís m├┤┼że posun├║┼ą bli┼ż┼íie k vy┼í┼íej miere prijatia. Samozrejme, z├ívis├ş to aj od v├Żvoj├írov tret├şch str├ín, ktor├ş prostredn├şctvom svojich projektov DeFi buduj├║ z├íkladn├ę kamene novej ekonomiky. Tieto aplik├ície m├┤┼żu ma┼ą svoje modely riadenia a vieme si predstavi┼ą, ┼że m├┤┼żu z├şska┼ą v├Ą─Ź┼í├ş vplyv na riadenie re┼ąazca Cardano. Bud├║cnos┼ą bude tak├í, ak├║ si ju vytvor├şme.


P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Can Cardano fans be more than just a community? | Cardano Explorer (cexplorer.io)