­č窭čç░ Parametre a decentraliz├ícia: cesta vpred

6. decembra nast├íva zmena parametru k v Cardane, tu je pre─Źo:


(Nap├şsal Tim Harrison z IOHK) - preklad @Martin.M

Shelley sa neust├íle vyv├şja a IOHK sa zaviazala podporova┼ą zdrav├Ż v├Żvoj ekosyst├ęmu Cardano. Vpl├Żva na to ve─ża faktorov: v┼íetko od z├í┼żitku z pe┼ła┼żenky pre deleg├ítov ada a┼ż po sie┼ąov├ę n├ístroje pre prev├ídzkovate─żov stake poolov; od riadenia a r├ímcov financovania ako Project Catalyst a Voltaire po iniciat├şvy veden├ę komunitou. V r├ímci zdravia Cardana ako ┼żivej siete je proof of stake sp├┤sob, ak├Żm s├║ deleg├íti a prev├ídzkovatelia poolov odme┼łovan├ş za to, ┼że sie┼ą prev├ídzkuj├║ a ako sa tieto odmeny zdie─żaj├║ s cie─żom maximalizova┼ą decentraliz├íciu a zabezpe─Źi┼ą sie┼ą.

Syst├ęm st├íle smeruje k ├║plnej decentraliz├ícii a vlastn├şctvu komunity. Ve─żmi skoro bude v├Ą─Ź┼íina blokov ┼ąa┼żen├í komunitou, preto┼że sa postupne zni┼żuje vplyv genesis uzlov podporuj├║cich sie┼ą. Neust├íle zni┼żovanie d (parameter tohto procesu) sp├┤sob├ş, ┼że sa na konci marca 2021 tento parameter dostane na nulu. Bude to znamena┼ą ├║pln├║ decentraliz├íciu celej v├Żroby blokov v Cardane.

Asi ┼ítyri mesiace po nasaden├ş Shelley je ─Źas upravi┼ą parametre mechanizmu odmien tak, aby podporovali ─Ćal┼íiu f├ízu rastu siete. Od uvedenia sledujeme spr├ívanie siete a sledujeme v├Żvoj komunity ale aj ekosyst├ęmu. Rovnako sme pozorne modelovali r├┤zne scen├íre zalo┼żen├ę na d├ítach hne─Ć ako sa objavili. Pr├íve sme dokon─Źili na┼íe sk├║manie a zos├║ladili ho - z filozofick├ęho, vedeck├ęho, technick├ęho a praktick├ęho h─żadiska do ─Ćal┼í├şch krokov. Pred vykonan├şm ─Ćal┼í├şch ├║prav parametrov sch├ęmy odmien sme sa chceli s komunitou podeli┼ą o to ─Źo d├║fame, ┼że dosiahneme pomocou ├║prav parametrov z├íkladn├ęho mechanizmu.

Podpora udr┼żate─żnosti prostredn├şctvom rozmanitosti poolov

Cie─żom mechanizmu zdie─żania odmien Cardana je v prvom rade odmeni┼ą ─żud├ş spravodlivo za to, ┼że platformu podporuj├║ udr┼żate─żn├Żm sp├┤sobom a nie ako kr├ítkodob├║ ┼ípekul├íciu. Jedn├Żm z cie─żov stakingu bolo v┼żdy povzbudi┼ą dlhodob├Żch dr┼żite─żov ady: ─żud├ş, ktor├ş sa zaviazali k ├║spechu ekosyst├ęmu.

Z dlhodob├ęho h─żadiska m├┤┼że by┼ą syst├ęm ├║spe┼ín├Ż, iba ak bude v┼íeobecne decentralizovan├Ż. Filozoficky je cie─żom koncepcie syst├ęmu odmien povzbudi┼ą ┼íirok├║ a r├┤znorod├║ skupinu prev├ídzkovate─żov poolov. Toto zabezpe─Źuje platformu pred ├║tokmi, zvy┼íuje odolnos┼ą syst├ęmu vo─Źi zmen├ím a rovnomerne rozde─żuje v┼íetky dostupn├ę odmeny celej komunite.

Mnoho ekonomick├Żch syst├ęmov m├í tendenciu ku konsolid├ícii a men┼íiemu po─Źtu siln├Żch hr├í─Źov. Na druhej strane blockchainy m├┤┼żu by┼ą ├║spe┼ín├ę, iba ke─Ć je kontrola decentralizovan├í. Sch├ęma zdie─żania odmien zais┼ąuje, ┼że men┼íie a stredn├ę pooly m├┤┼żu zmysluplne prispieva┼ą do ekosyst├ęmu bez toho, aby boli pohlten├Ż v├Ą─Ź┼í├şmi oper├ítormi a konzorciami, ako sa to stalo s in├Żmi blockchainov├Żmi syst├ęmami, najm├Ą s bitcoinom.

Jedn├Żm zo sp├┤sobov ako odradi┼ą sie┼ą od trendu smeruj├║ceho k nieko─żk├Żm ve─żk├Żm poolom, ktor├ę kolekt├şvne riadia syst├ęm, je zavedenie antimot├şvu k rastu poolov. Sch├ęma zdie─żania odmien, ktor├║ sme navrhli je pr├şkladom tohto nov├ęho (v priestore kryptomien) konceptu. Akon├íhle sa delegovanie ─Źiastky do jedn├ęho poolu zv├Ż┼íi nad prahov├║ hodnotu, odmeny sa automaticky zn├ş┼żia, ─Źo povzbud├ş dr┼żite─żov ada deleguj├║cich do tohto poolu, aby si na┼íli nov├Ż pool kv├┤li zlep┼íeniu svojich odmien. Tento mechanizmus obmedzuje delegovanie, ktor├ę je mo┼żn├ę racion├ílne do ak├ęhoko─żvek poolu a rovnomerne rozde─żuje delegovan├ę ─Źiastky medzi v├Ą─Ź┼íie po─Źty poolov.

Všetko o k

Parameter sch├ęmy odmien, ktor├Ż nastavuje tento ÔÇ×soft-capÔÇť na ve─żkos┼ą poolov, sa naz├Żva k. Mechanizmus je navrhnut├Ż tak, aby pri rovnov├íhe, predpokladu racion├ílnych ├║─Źastn├şkov a bez vonkaj┼í├şch faktorov, spr├ívanie zainteresovan├Żch str├ín konvergovalo ku k poolom rovnakej ve─żkosti, ktor├ę svojim deleg├ítom poskytuj├║ rovnak├║ ├║rove┼ł odmien za ur─Źit├║ jednotku ich staking ─Źiastky.

Pri nasaden├ş Shelley na mainnet sme za─Źali s k = 150, ─Źo obmedzuje ve─żkos┼ą ─Źiastky na 210 mili├│nov ada. I┼ílo o mierny n├írast od zvolenia parametru k pou┼żit├ęho v incentivized testnet (ITN), ktor├Ż mal hodnotu k = 100. V tom ─Źase sa to pova┼żovalo za pomerne konzervat├şvnu vo─żbu, ktor├í bola zvolen├í s cie─żom zabezpe─Źi┼ą, aby sa prostredie ITN plynulo presunulo do hlavnej siete. Spustenie ├ęry Shelley zaznamenalo enormn├Ż z├íujem zo strany komunity a ve─żk├ęho po─Źtu poolov. Za posledn├Żch p├ír mesiacov sme sledovali sp├┤sob fungovania staking poolov a uvedomili sme si, ┼że k je potrebn├ę upravi┼ą smerom nahor.

Stoj├ş za zmienku, ┼że parameter k nie je vhodn├Ż pre mal├ę, postupn├ę zvy┼íovanie (na rozdiel napr├şklad od parametra d, ktor├Ż sa d├í postupne zni┼żova┼ą). Ka┼żd├ę zv├Ż┼íenie hodnoty k si vy┼żaduje ├║─Źas┼ą poolov a deleg├ítov. Pre prev├ídzkovate─żov poolov to znamen├í starostliv├ę prisp├┤sobenie ich parametrov, najm├Ą mar┼że; pre deleg├ítov to znamen├í v├Żber nov├Żch poolov na delegovanie ich ada, najm├Ą ak sa ich s├║─Źasn├Ż v├Żber stal pres├Żten├Żm.

Preto je najlep┼íou strat├ęgiou pre ├║pravu hodnoty k smerom nahor pohybova┼ą sa vo v├Ą─Ź┼í├şch, menej ─Źast├Żch inkrement├íciach - pohybova┼ą sa tak ─Ćaleko a tak r├Żchlo, ako to umo┼żn├ş praktick├í dynamika a ekonomika siete. ÔÇ×Ko─żkoÔÇť a ÔÇ×ako skoroÔÇť bolo t├ęmou intenz├şvnych deb├ít a diskusi├ş v t├şme, ktor├ę boli komplikovan├ę mno┼żstvom technick├Żch faktorov. Najlep┼íie rie┼íenie je rie┼íenie, ktor├ę minimalizuje naru┼íenie ├║spe┼ín├Żch poolov, ich deleg├ítorov a z├írove┼ł maximalizuje mo┼żnos┼ą stredn├Żch a men┼í├şch poolov razi┼ą bloky a pril├íka┼ą v├Ą─Ź┼íiu deleg├íciu. Rovnako d├┤le┼żit├ę je zamera┼ą sa v┼żdy na dlhodob├Ż strategick├Ż cie─ż ako komunita, kv├┤li ─Źo najv├Ą─Ź┼íej decentraliz├ícii.

Prechod na k =500 v decemberi

Zaviazali sme sa k premyslen├ęmu, z├ímern├ęmu s├║boru zmien a ├║daje, ktor├ę zhroma┼żd├şme, pou┼żijeme na informovanie sa pri n├ísledn├Żch rozhodnutiach. Preto pl├ínujeme implementova┼ą zmenu k postupne. Najsk├┤r sa presunieme na k = 500 v epoche 234 (nede─ża, 6. decembra 2020, 21:44 UTC). Prechod na k = 500 pom├┤┼że mal├Żm a stredn├Żm poolom, ktor├ę sa len ┼ąa┼żko sna┼żia z├şska┼ą deleg├íciu. V├Żsledkom bude tie┼ż obmedzenie ve─żkosti poolov na 64 mili├│nov ada, ─Źo znamen├í, ┼że viac ako 100 najv├Ą─Ź┼í├şch poolov sa stane nas├Żten├Żmi.

Dr┼żitelia ady m├┤┼żu redelegova┼ą kedyko─żvek v obdob├ş od teraz, a┼ż do tejto zmeny. Ak v s├║─Źasnosti delegujete do jedn├ęho z najv├Ą─Ź┼í├şch poolov a chcete na─Ćalej dost├íva┼ą optim├ílne odmeny za svoju ─Źiastku, mo┼żno budete musie┼ą presun├║┼ą svoju adu pred, alebo po─Źas epochy 233 - pred hranicou novej epochy 6. decembra o 21:44 UTC. Ur─Źite vyzvite deleg├ítorov aby sledovali metriku satur├ície v pe┼ła┼żenke Daedalus svojich ob─ż├║ben├Żch poolov de┼ł alebo dva pred 6. decembrom. Ak v tom okamihu vykazuje v├Żrazne viac ako 64 mili├│nov ada, mali by ste ur─Źite zv├í┼żi┼ą redelegovanie. Je d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że odmeny bud├║ st├íle vypl├ícan├ę aj pre mierne nas├Żten├ę pooly, ale tieto odmeny sa postupne zni┼żuj├║ zo zvy┼íuj├║cou sa nas├Żtenos┼ąou poolu. Aby bolo jasn├ę, nikto, kto deleguje prostriedky do nadmerne nas├Żten├ęho poolu, nepr├şde o ┼żiadnu zo svojich ─Źiastok. Jednoducho n├ívratnos┼ą ich vkladu sa zn├ş┼żi ak zostan├║ delegova┼ą do nas├Żten├ęho poolu. Komunitu v┼żdy povzbudzujeme aby dohliadala na mo┼żnosti svojich deleg├íci├ş, ─Źo bude v tomto obdob├ş obzvl├í┼í┼ą d├┤le┼żit├ę.

Pri modelovan├ş dlhodobej ┼żivotaschopnosti stake poolov sme zistili, ┼że hodnoty k 1 000 boli z dlhodob├ęho h─żadiska stabiln├ę. Vo v├Żsledku je na┼í├şm cie─żom posun├║┼ą sa na k = 1 000 v marci 2021. Uzn├ívame d├┤le┼żitos┼ą ekonomick├Żch faktorov, ktor├ę tie┼ż silne ovplyv┼łuj├║ ziskovos┼ą poolu a pl├ín budeme na─Ćalej vo ve─żkej miere konzultova┼ą s komunitou; takisto by sa nemala podce┼łova┼ą soci├ílna dynamika siete. Bude predstaven├Żch mno┼żstvo pr├şle┼żitost├ş (vr├ítane panelov komunity a semin├írov) na ─Ćal┼íie diskusie, ktor├ę pom├┤┼żu komunite lep┼íie pochopi┼ą zmeny a prispie┼ą k ich perspekt├şvam.

Zo strategick├ęho a filozofick├ęho h─żadiska ver├şme, ┼że toto je spr├ívny pr├şstup pre Cardano. Chceli by sme podpori┼ą decentraliz├íciu vo ve─żkom po─Źte stake poolov, ktor├ę s├║ prev├ídzkovan├ę nez├ívisle, pri─Źom si uvedomujeme pozit├şvny pr├şnos poolov, ktor├ę v s├║─Źasnosti ved├║ v hodnoten├ş. Db├íme tie┼ż na praktick├║ dynamiku rozv├şjaj├║ceho sa ekosyst├ęmu. Do konca marca bude taktie┼ż d, parameter decentraliz├ície, nastaven├Ż na nulu, ─Źo znamen├í, ┼że v├Żroba blokov v Cardane bude plne decentralizovan├í a t├íto zodpovednos┼ą bude zdie─żan├í takmer v┼íetk├Żmi poolmi, ktor├ę v s├║─Źasnosti sie┼ą prev├ídzkuj├║ (a d├║fajme, ┼że pribudn├║ aj nov├ş ├║─Źastn├şci).

┼Żiadna strieborn├í gu─żka

Ver├şme, ┼że zmena k na 500 bude pr├şnosom pre ekosyst├ęm aj napriek obdobiu rozruchov a zmien. Nie je to v┼íak cel├ę rie┼íenie. Pokra─Źujeme v rozv├şjan├ş n├í┼ího myslenia v ─Ćal┼í├şch oblastiach, ktor├ę hmatate─żne prispej├║ k decentraliz├ícii siete Cardano. Podpora delegovania hardv├ęrovou pe┼ła┼żenkou (─Źoskoro) by mala pom├┤c┼ą otvori┼ą z├ísobu ada v prospech v┼íetk├Żch. ─îoskoro prid├íme mo┼żnos┼ą delegova┼ą do viacero poolov z hardv├ęrovej pe┼ła┼żenky, ─Źo pom├┤┼że Trezoru (spo─Źiatku) a n├ísledne vlastn├şkom Ledgeru roz┼í├şri┼ą svoje podiely v celej ┼ík├íle poolov. Vylep┼íenia serverov staking poolov ─Źasom umo┼żnia ─Źlenom komunity za─Źa┼ą upravova┼ą svoje vlastn├ę zoznamy tak├Żchto poolov, aby pomohli formova┼ą a riadi┼ą vo─żbu delegovania. Budeme tie┼ż vyra─Ćova┼ą v┼íetky na┼íe verejn├ę pooly IOG okrem jedn├ęho a povzbudzova┼ą deleg├ítorov, aby svoje ada premiestnili na komunitn├ę pooly, a z├írove┼ł budeme rozv├şja┼ą na┼íu vlastn├║ strat├ęgiu pre deleg├íciu. Na strane parametrov teraz dokon─Źujeme niektor├ę modelovania pre pledge oper├ítorov poolov, ─Źo je ─Ćal┼í├ş faktor, ktor├Ż pom├┤┼że posun├║┼ą dynamiku siete v prospech v├Ą─Ź┼íieho roz┼í├şrenia ada. U┼ż ─Źoskoro m├┤┼żete o─Źak├íva┼ą ─Ćal┼íie spr├ívy o v┼íetk├Żch t├Żchto t├ęmach.

Uvedomujeme si, ┼że z kr├ítkodob├ęho h─żadiska bude prechod na k = 500 pre niektor├Żch znamena┼ą v├Żznamn├║ zmenu. Ak deleg├ítori v├Ą─Ź┼í├şch poolov nezareaguj├║, niektor├ę pooly bud├║ pres├Żten├ę a odmeny nebud├║ vr├íten├ę sp├Ą┼ą (upozor┼łujeme, ┼że ┼żiadne odmeny sa nestratia; v┼íetko sa vracia do rezerv syst├ęmu, z ktor├Żch m├┤┼że komunita ─Źerpa┼ą v bud├║cnosti). V├Żsledkom bude, ┼że prev├ídzkovatelia poolov bud├║ musie┼ą v kr├ítkodobom horizonte upravi┼ą svoju mar┼żu a n├íklady aby zostali ziskov├ş, a motivova┼ą deleg├ítorov aby konali. Aj ke─Ć si to bude vy┼żadova┼ą ur─Źit├ę ├║silie zo strany komunity, je to nevyhnutn├Ż krok pre ekosyst├ęm Cardano k maximaliz├ícii jeho decentraliz├ície. Preto┼że do Cardana ─Źoskoro pribudn├║ inteligentn├ę zmluvy a podpora viacer├Żch mien, je vysok├í ├║rove┼ł decentraliz├ície klenotom ekosyst├ęmu a silnou konkuren─Źnou v├Żhodou oproti ostatn├Żm blockchainom.

Zv├Ż┼íenie k bude v├Żznamn├Żm krokom vpred pri plnen├ş misie Cardana. Preto┼że t├íto zmena prinesie ur─Źit├ę naru┼íenie, chceme da┼ą komunite dostatok ─Źasu aby zmeny absorbovala a upravila svoju strat├ęgiu. ─Äalej by sme chceli pom├┤c┼ą komunite robi┼ą spr├ívne rozhodnutia pre dlhodob├║ udr┼żate─żnos┼ą Cardana. V priebehu nasleduj├║cich nieko─żk├Żch t├Ż┼żd┼łov a mesiacov budeme zverej┼łova┼ą ─Ćal┼í├ş obsah, aby sme tento pr├şstup podporili (vr├ítane sprievodcu spr├ívnym v├Żberom deleg├ície) a budeme pokra─Źova┼ą v zlep┼íovan├ş tejto sk├║senosti.

Dosiahnutie najvy┼í┼íej ├║rovne decentraliz├ície je kone─Źn├Żm cie─żom ka┼żd├ęho blockchainov├ęho syst├ęmu. Decentraliz├ícia je pevn├Żm z├íkladom, na ktorom bude ekosyst├ęm Cardano prosperova┼ą. Skuto─Źn├║ decentraliz├íciu nemo┼żno vy─Ź├şta┼ą ─Źisto z matematick├Żch viet a samotn├ę doladenie parametrov a vzorcov nebude nikdy samo o sebe dostato─Źn├ę, aj ke─Ć v pr├şpade Cardana sme v porovnan├ş s ak├Żmko─żvek in├Żm blockchainom urobili obrovsk├Ż pokrok. Skuto─Źn├í decentraliz├ícia v┼íak nakoniec bude vych├ídza┼ą z kolekt├şvnej v├┤le a akci├ş komunity Cardano. Na tejto ceste budeme pokra─Źova┼ą spolo─Źne a presk├║mame ─Ćal┼íie sp├┤soby, ktor├ę umo┼żnia stake poolom budova┼ą svoju zna─Źku, komunikova┼ą so svojimi deleg├ítormi; priamo zd├┤raz┼łova┼ą ich vlastn├ę pr├şspevky a poslanie v ekosyst├ęme.

─Äakujem Aggelosovi Kiayiasovi, Colinovi Edwardsovi, Olge Hryniukovej a Franciscovi Landinovi za pr├şspevok k tomuto dielu. ─Äakujem tie┼ż v├Żskumn├şkom Aikaterini-Panagiota Stouka a Elias Koutsoupias.

V priebehu bud├║ceho mesiaca budeme uverej┼łova┼ą pr├şspevky na podporu deleg├ítorov a prev├ídzkovate─żov stake poolov, ke─Ć┼że sa bl├ş┼żime k d├ítumu 6. december. Nezabudnite n├ís sledova┼ą na Twitteri a prihl├ísi┼ą sa na odber na YouTube pre najnov┼íie aktualiz├ície.

P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Parameters and decentralization: the way ahead