­č窭čç░ Pochopenie krypto komun├şt

Pochopenie krypto komun├şt

Hovor├ş sa, ┼że blockchain je budovan├Ż zdola, ─żu─Ćmi pre ─żud├ş. Mo┼żno ho vn├şma┼ą ako soci├ílny experiment. By┼ą fan├║┼íikom alebo pou┼ż├şvate─żom projektu blockchain je vo─żba. ├Üspech ka┼żd├ęho verejn├ęho blockchainu z├ívis├ş z dlhodob├ęho h─żadiska od komunity. Cardano m├í ve─żk├║ a loj├ílnu komunitu. Ak bude na─Ćalej r├ís┼ą, jedin├Żm mo┼żn├Żm v├Żsledkom je ├║spech. Rast v┼íak nie je automaticky zaru─Źen├Ż a musia na┼ł existova┼ą d├┤vody. Medzi komunitou a blockchainom existuj├║ v├Ązby a z├ívislosti.

Pre─Źo sa ─żudia st├ívaj├║ fan├║┼íikmi blockchainu?

Existuj├║ r├┤zne d├┤vody, pre─Źo sa ─żudia st├ívaj├║ fan├║┼íikmi ur─Źit├ęho projektu. Niektor├Żm sta─Ź├ş jeden d├┤vod, ale m├┤┼że to by┼ą aj kombin├ícia viacer├Żch d├┤vodov.

Mnoho ─żud├ş vn├şma kryptomeny ako nov├║ a potenci├ílne transforma─Źn├║ technol├│giu. S├║ nad┼íen├ş potenci├ílom blockchainu (a DeFi) zmeni┼ą finan─Źn├Ż svet.

Ke─Ć sa za─Źali objavova┼ą prv├ę soci├ílne siete, ─żudia sa p├Żtali, pre─Źo by ich mali pou┼ż├şva┼ą, ke─Ć sa m├┤┼żu stret├íva┼ą s priate─żmi tv├írou v tv├ír. Napriek tomu niektor├ş prv├ş pou┼ż├şvatelia videli v soci├ílnych sie┼ąach potenci├íl, a preto ich pou┼ż├şvali. Zistili, ┼że m├┤┼żu komunikova┼ą s ─żu─Ćmi z cel├ęho sveta na dia─żku.

Medzi soci├ílnymi sie┼ąami a projektom blockchain mo┼żno pozorova┼ą ur─Źit├ę podobnosti. ─Żudia sa zdru┼żuj├║ okolo konkr├ętneho protokolu, ktor├Ż im umo┼ż┼łuje komunikova┼ą. ─Żudia si m├┤┼żu vybra┼ą jednu alebo viacero soci├ílnych siet├ş pod─ża svojich ┼żelan├ş a potrieb. Je to ve─żmi podobn├ę projektom blockchain.

Sie┼ąov├Ż efekt postupne rastie. Zo stoviek a tis├şcov pou┼ż├şvate─żov, ktor├ş prijali protokol ako prv├ş, m├┤┼żu by┼ą postupne stovky mili├│nov pou┼ż├şvate─żov. ├Üspech rastie s po─Źtom pou┼ż├şvate─żov. Projekty blockchain maj├║ tendenciu sledova┼ą rovnak├║ trajekt├│riu ako soci├ílne siete.

Na obr├ízku ni┼ż┼íie m├┤┼żete vidie┼ą rast po─Źtu pou┼ż├şvate─żov v priebehu ─Źasu pre nieko─żko soci├ílnych siet├ş. V┼íimnite si, ┼że ich je viac ako tucet. Najstar┼íia sie┼ą, MySpace, zanikla a nahradili ju in├ę.

Ve─żmi podobn├ę grafy m├┤┼żeme n├íjs┼ą aj pre blockchainov├ę projekty. Na obr├ízku ni┼ż┼íie m├┤┼żete vidie┼ą dva najstar┼íie projekty Bitcoin a Ethereum. Kryptografick├Ż priemysel je st├íle ve─żmi mlad├Ż, tak┼że bohu┼żia─ż neexistuje ve─ża dobr├Żch ┼ítatist├şk a porovnan├ş.

─Äal┼í├şmi d├┤vodmi na prijatie blockchainov├ęho projektu m├┤┼żu by┼ą ideol├│gia, obdiv k technol├│gii, dostupnos┼ą finan─Źnej infra┼ítrukt├║ry, vy┼í┼íia miera s├║kromia a bezpe─Źnosti, ─Źlenstvo v komunite, finan─Źn├ę pr├şle┼żitosti a invest├şcie at─Ć.

Niektor├ş ─żudia veria, ┼że decentraliz├ícia m├┤┼że naru┼íi┼ą centr├ílne banky, bankov├ę slu┼żby alebo dokonca ┼ít├íty a ┼że kryptomeny m├┤┼żu nahradi┼ą fiat meny. Niektor├ş ─żudia DeFi miluj├║ a pova┼żuj├║ ju za bud├║cnos┼ą bankovn├şctva. Niektor├ş ─żudia si vyberaj├║ konkr├ętny projekt kv├┤li jeho technol├│gii a t├şmu. Ve─żk├í ─Źas┼ą ─żud├ş, ktor├ş dr┼żia kryptomeny, m├┤┼żu by┼ą len investori alebo ┼ípekulanti. ─Żudia z chudobn├Żch regi├│nov vyu┼ż├şvaj├║ slu┼żby na blockchaine, preto┼że to m├┤┼że by┼ą jedin├í dostupn├í alebo spravodliv├í mo┼żnos┼ą. Nezab├║dajme na sektor NFT, hern├Ż priemysel a ─Ćal┼íie rozv├şjaj├║ce sa odvetvia.

To v┼íetko s├║ relevantn├ę d├┤vody, pre─Źo sa sta┼ą fan├║┼íikom alebo pou┼ż├şvate─żom (v├Ą─Ź┼íinou oboje) konkr├ętneho blockchainov├ęho projektu. Samozrejme, ─żudia nie s├║ n├║ten├ş vybra┼ą si jeden projekt. Tak ako m├┤┼żu pou┼ż├şva┼ą viacero soci├ílnych slu┼żieb, napr├şklad Twitter na sledovanie spr├ív a YouTube na sledovanie vide├ş, m├┤┼żu pou┼ż├şva┼ą viacero blockchainov├Żch siet├ş.

Interoperabilita bude sp├íja┼ą blockchainy. Tak ako je mo┼żn├ę vlo┼żi┼ą odkaz z Twitteru (predt├Żm X) na koment├íre na Facebooku, bude mo┼żn├ę pou┼żi┼ą viacero blockchainov na jednu oper├íciu.

─îasom m├┤┼żu ─żudia prehodnoti┼ą d├┤vody. Niektor├ę s├║─Źasn├ę predpoklady sa m├┤┼żu potvrdi┼ą a sta┼ą sa pravdepodobnej┼í├şmi, zatia─ż ─Źo in├ę sa m├┤┼żu uk├íza┼ą ako neplatn├ę. M├┤┼żu sa objavi┼ą nov├ę narat├şvy a sp├┤soby vyu┼żitia blockchainu. Kryptografick├Ż priemysel je st├íle vo f├íze skor├Żch osvojite─żov. Je preto ┼ąa┼żk├ę predpoveda┼ą, ktor├ę sp├┤soby pou┼żitia a trendy z├şskaj├║ najv├Ą─Ź┼íiu popularitu.

S rozvojom sektora DeFi, kryptografie ZK a rast├║cou ┼ík├ílovate─żnos┼ąou sa otv├íraj├║ nov├ę mo┼żnosti vyu┼żitia. Okrem in├ęho vznikol pr├şbeh HODL, preto┼że blockchainov├ę siete sa zatia─ż nedaj├║ ve─żmi dobre ┼ík├ílova┼ą a UX je potrebn├ę doladi┼ą. Som si ist├Ż, ┼że so zlep┼íovan├şm technologick├Żch mo┼żnost├ş sa bud├║ narat├şvy a sp├┤soby pou┼żitia meni┼ą.

Technol├│gie s├║ v kontexte komun├şt d├┤le┼żitou t├ęmou, preto sa na ne pozrime bli┼ż┼íie.

Technol├│gia a komunita

Medzi komunitou a projektom blockchain existuje mnoho vz┼ąahov a z├ívislost├ş. V ─Źl├ínku ich nebudeme v┼íetky opisova┼ą. Jednou z najd├┤le┼żitej┼í├şch s├║ v┼íak technologick├ę vlastnosti dan├ęho blockchainov├ęho projektu.

Ak pova┼żujeme bezpe─Źnos┼ą za absol├║tnu nevyhnutnos┼ą ka┼żdej technol├│gie, potom v kontexte decentraliz├ície s├║ 2 najd├┤le┼żitej┼íie vlastnosti blockchainu decentraliz├ícia a ┼ík├ílovate─żnos┼ą.

Mnoh├ş ─żudia prij├şmaj├║ projekt na z├íklade jeho decentraliz├ície a mo┼żnosti podie─ża┼ą sa na konsenze siete, ─Źo so sebou prin├í┼ía mo┼żnos┼ą z├şska┼ą odmenu.

Cardano je jednou z najviac decentralizovan├Żch siet├ş (z h─żadiska tvorby blokov) a inkluz├şvnych z h─żadiska ├║─Źasti na konsenze. Staking ADA je dostupn├Ż doslova ka┼żd├ęmu. Decentraliz├ícia Cardana je pre niektor├Żch fan├║┼íikov atrakt├şvna a m├┤┼że by┼ą jedn├Żm z hlavn├Żch d├┤vodov ─Ćal┼íieho rastu komunity.

Je v┼íak d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że decentraliz├ícia nie je pre mnoh├Żch pou┼ż├şvate─żov ─żahko merate─żn├í vlastnos┼ą. Nem├┤┼żu ju nijako vysk├║┼ía┼ą ani otestova┼ą. ─îo v┼íak pou┼ż├şvatelia m├┤┼żu ve─żmi dobre vn├şma┼ą, je ┼ík├ílovate─żnos┼ą a v┼íetky vlastnosti spojen├ę s pou┼ż├şvan├şm protokolu.

┼ák├ílovate─żnos┼ą je nevyhnutnou podmienkou prijatia a t├íto vlastnos┼ą sa st├íva preferovanou pred decentraliz├íciou. Ponechajme v tomto ─Źl├ínku bokom, ─Źi je to dobr├ę alebo zl├ę.

Kvalita decentraliz├ície nie je z├írukou ├║spechu. Je naivn├ę o─Źak├íva┼ą, ┼że najlep┼íie decentralizovan├Ż projekt bude z├írove┼ł projektom s najv├Ą─Ź┼íou trhovou kapitaliz├íciou. Pre mnoh├Żch ─żud├ş nemus├ş by┼ą decentraliz├ícia preferovanou vlastnos┼ąou. To sa v┼íak m├┤┼że ─Źasom zmeni┼ą.

Pr├şbeh TPS je ─Źoraz silnej┼í├ş. Na ─Ćal┼íom b├Ż─Źom trhu to m├┤┼że by┼ą jeden z dominantn├Żch argumentov pre prijatie projektu.

Z dlhodob├ęho h─żadiska bud├║ ├║spe┼ín├ę tie projekty, ktor├ę maj├║ sol├şdnu decentraliz├íciu a ┼ík├ílovate─żnos┼ą. Nez├íle┼ż├ş na tom, ─Źi sa ┼ík├ílovate─żnos┼ą dosiahne na L1 alebo prostredn├şctvom L2. D├┤le┼żitej┼íia je UX, t. j. jednoduchos┼ą pou┼ż├şvania, spo─żahlivos┼ą, transak─Źn├ę poplatky at─Ć.

Ak m├í Cardano uspie┼ą a ma┼ą st├íle ve─żk├║ komunitu, mus├ş sa v doh─żadnej bud├║cnosti lep┼íie ┼ík├ílova┼ą, alebo aspo┼ł mus├ş existova┼ą pl├ín a v├şzia.

Okrem t├Żchto dvoch op├şsan├Żch vlastnost├ş s├║ d├┤le┼żit├ę aj ─Ćal┼íie technologick├ę aspekty. St├íle d├┤le┼żitej┼íiu ├║lohu zohr├íva programovate─żnos┼ą a mo┼żnos┼ą vyd├íva┼ą vlastn├ę tokeny.

Aj na Bitcoine sa objavuj├║ NFT, tokeny a prv├ę pokusy o DeFi. L2 vy┼żaduj├║ rozsiahlu programovate─żnos┼ą L1.

─Żudia si blockchain osvoja prostredn├şctvom aplik├íci├ş. V├Ą─Ź┼íina transakci├ş nebude zah┼Ľ┼ła┼ą prevod nat├şvnych minc├ş (ADA, BTC, ETH at─Ć.), ale stablecoinov a tokenov. Nebud├║ to nepodmienen├ę transakcie (push transakcie od Alice k Bobovi), ale podmienen├ę transakcie realizovan├ę prostredn├şctvom DeFi aplik├íci├ş.

Zo ┼ítatist├şk za posledn├Ż mesiac je vidie┼ą, ┼że SC transakci├ş bolo len o nie─Źo menej ako be┼żn├Żch transakci├ş na Cardano. Bolo tie┼ż relat├şvne ve─ża transakci├ş s metad├ítami.

Modern├ę blockchainy nie s├║ len transak─Źn├ę siete, ale aj platformy umo┼ż┼łuj├║ce vytv├íranie aplik├íci├ş a ich nasadenie. Platformy musia by┼ą pre v├Żvoj├írov atrakt├şvne, ─Źo je t├ęma na samostatn├Ż ─Źl├ínok.

V skratke m├┤┼żeme poveda┼ą, ┼że dobr├ę a kvalitn├ę aplik├ície bud├║ vznika┼ą len vtedy, ak to platforma umo┼żn├ş a v├Żvoj├íri bud├║ ma┼ą k dispoz├şcii v┼íetky potrebn├ę n├ístroje a infra┼ítrukt├║ru. V├Żvoj├íri vytv├íraj├║ aplik├ície s predpokladom, ┼że ich niekto bude pou┼ż├şva┼ą. Predpokladom prijatia platformy je preto ┼íirok├í pou┼ż├şvate─żsk├í z├íklad┼ła (t. j. komunita).

Kvalitn├ę aplik├ície a slu┼żby maj├║ potenci├íl pril├íka┼ą nov├Żch pou┼ż├şvate─żov. Rast nesmie by┼ą brzden├Ż n├şzkou ┼ík├ílovate─żnos┼ąou. Preto nielen ┼ík├ílovate─żnos┼ą, ale aj kvalita aplik├íci├ş s├║ rozhoduj├║ce pre ├║spech blockchainu (z poh─żadu pou┼ż├şvate─żov prehliadaj├║cich decentraliz├íciu).

Mo┼żno poveda┼ą, ┼że v├Żznamn├Żm faktorom pre prijatie je t├şm. Z poh─żadu pou┼ż├şvate─ża je rozumn├ę zauj├şma┼ą sa o t├şm a jeho financovanie. Je dobr├ę sa p├Żta┼ą, ak├Ż je potenci├íl na zlep┼íenie protokolu a schopnos┼ą t├şmu inovova┼ą.

Niektor├ş fan├║┼íikovia Bitcoinu sa domnievaj├║, ┼że nie─Źo ako t├şm nesmie existova┼ą kv├┤li decentraliz├ícii. Na druhej strane spektra m├┤┼że by┼ą t├şm s gener├ílnym riadite─żom. ─Żudia m├┤┼żu ma┼ą r├┤zne preferencie a o─Źak├ívania od projektu alebo r├┤zne ch├ípanie toho, ─Źo je softv├ęr a protokoly.

Ver├şm, ┼że ├║spe┼ín├ę bud├║ projekty so ┼ípi─Źkovou technol├│giou. Podobne ako pri decentraliz├ícii, technologicky najlep┼í├ş projekt nemus├ş by┼ą nevyhnutne ten s najvy┼í┼íou trhovou kapitaliz├íciou. Na druhej strane, vlastnosti ako ┼ík├ílovate─żnos┼ą, bezpe─Źnos┼ą a UX (vlastnosti, ktor├ę pou┼ż├şvatelia vn├şmaj├║ pri pou┼ż├şvan├ş protokolu) s├║ priamo ovplyvnen├ę kvalitou technol├│gie a inov├íci├ş.

Skuto─Źnos┼ą je tak├í, ┼że v┼íetky ├║spe┼ín├ę IT spolo─Źnosti zamestn├ívaj├║ najlep┼íie mozgy na svete. ─îasto sa pou┼ż├şvaj├║ form├ílne met├│dy a vedeck├Ż pr├şstup. Z poh─żadu t├şmov sa kryptografick├Ż priemysel nijako nel├ş┼íi od IT gigantov.

Projekty s kvalitn├Żm t├şmom maj├║ obrovsk├Ż potenci├íl (nie z├íruku) na ├║spech.

Rozdiel mus├ş by┼ą v riaden├ş. IT giganti maj├║ gener├ílnych riadite─żov. Blockchainov├ę projekty musia ma┼ą ur─Źit├║ formu riadenia a zabezpe─Źen├ę financovanie ├║dr┼żby a v├Żvoja (projektov├í pokladnica).

Riadenie je t├ęma, ktor├í od seba odli┼íuje r├┤zne projekty. Pozrime sa na ┼łu.

Governance

Existuj├║ r├┤zne n├ízory na riadenie. Mnoh├ę koncepcie nie s├║ overen├ę. Governance ─Źasto funguje len na z├íklade predpokladov a len ─Źas uk├í┼że, ─Źi s├║ platn├ę.

Ka┼żd├Ż projekt potrebuje t├şm v├Żvoj├írov a ide├ílne aj vedcov. Ka┼żd├Ż t├şm potrebuje ur─Źit├║ formu riadenia, t. j. rozhodovac├ş proces, ide├ílne vr├ítane ur─Źitej formy hlasovania.

Je vecou n├ízoru, do akej miery by mal ma┼ą t├şm mo┼żnos┼ą meni┼ą protokol a ─Źi pr├şs┼ą so z├ísadn├Żmi inov├íciami, bude z├ívisie┼ą od bud├║cich probl├ęmov a po┼żiadaviek pou┼ż├şvate─żov. Ke─Ć┼że mnoh├ę projekty s├║ st├íle vo v├Żvoji a v├Ą─Ź┼íina z nich zatia─ż ne─Źel├ş v├í┼żnym existen─Źn├Żm probl├ęmom, domnievam sa, ┼że diskusia na t├║to t├ęmu je e┼íte len pred nami.

Bitcoinov├í komunita sa domnieva, ┼że Bitcoin je v podstate hotov├Ż a bude sa meni┼ą len konzervat├şvne. Komunita Cardano ver├ş, ┼że ├║spech je spojen├Ż s technologick├Żm pokrokom a inov├íciami. Ide o dva ├║plne odli┼ín├ę n├ízory s odli┼ín├Żmi po┼żiadavkami na fungovanie spr├ívy.

Rovnako je to aj s financovan├şm ─Źlenov t├şmu pre ├║dr┼żbu a v├Żvoj protokolu. Komunita Bitcoinu ver├ş, ┼że dobrovo─żn├ę dot├ície (napr├şklad od spolo─Źnosti BlackRock, ktor├í bude po schv├ílen├ş ETF dr┼ża┼ą BTC) a prostriedky VC s├║ dostato─Źn├ę. Komunita Cardano sa domnieva, ┼że ide├ílnym pr├şstupom je ma┼ą projektov├║ pokladnicu a mo┼żnos┼ą hlasova┼ą o priorit├ích zaost├ívaj├║cich projektov.

Na obr├ízku ni┼ż┼íie m├┤┼żete vidie┼ą, ┼że v pokladnici Cardano sa nach├ídza viac ako 1,45 miliardy minc├ş ADA.

Nem├í zmysel polemizova┼ą o tom, ktor├Ż pr├şstup je najlep┼í├ş. ─Żudia, ktor├ş sa stan├║ ─Źlenmi komunity, vedia (alebo by mali vedie┼ą), ako funguje t├şm a riadenie. Oba pr├şstupy maj├║ svojich z├ístancov aj odporcov. Oba s├║ relevantn├ę a m├í zmysel ich vysk├║┼ía┼ą.

Najlep┼í├ş blockchain neexistuje

Neexistuje jedin├Ż blockchainov├Ż projekt, ktor├Ż by bol najvhodnej┼í├ş pre v┼íetk├Żch ─żud├ş na svete. Rovnako ako neexistuje jeden model auta, jedna soci├ílna sie┼ą, jeden opera─Źn├Ż syst├ęm, jedna vl├ída alebo jedno n├íbo┼żenstvo, ktor├ę by vyhovovalo v┼íetk├Żm ─żu─Ćom na svete.

Jedno pravidlo IT hovor├ş, ┼że neexistuje jedno najlep┼íie rie┼íenie, ale ide├ílne rie┼íenie pre konkr├ętny probl├ęm. Pre server je vhodnej┼íie rie┼íenie Linux. Pre priemern├ęho ├║─Źtovn├şka v seniorskom veku je vhodnej┼í├ş syst├ęm Windows.

S toxicitou a extr├ęmnymi n├ízormi sa v kryptografickom odvetv├ş stretol asi ka┼żd├Ż. Rivalita a kme┼łov├Ż charakter medzi komunitami s├║ vysok├ę. Bohu┼żia─ż, ─Źasto zbyto─Źn├ę a nezmyseln├ę.

Je naivn├ę o─Źak├íva┼ą, ┼że v┼íetci ─żudia prijm├║ len Bitcoin pre PoW alebo Cardano pre PoS. ─Żudia s├║ r├┤zni a maj├║ r├┤zne preferencie a o─Źak├ívania. Mlad├ş ─żudia inklinuj├║ k ekologick├Żm technol├│gi├ím a chc├║ sa stara┼ą o plan├ętu, preto sa im PoW nemus├ş p├í─Źi┼ą. Niektor├Żm ─żu─Ćom sa v┼íak p├í─Źi predstava, ┼że Bitcoin je zabezpe─Źen├Ż obrovsk├Żmi halami pln├Żmi hardv├ęru ASIC. Svojich fan├║┼íikov si n├íjdu obidve mo┼żnosti.

Je zdrav├ę diskutova┼ą o rozdieloch. Je nezdrav├ę uv├ídza┼ą nezmyseln├ę argumenty alebo ┼í├şri┼ą FUD. Je nezmyseln├ę odsudzova┼ą niekoho za to, ┼że si vybral in├Ż projekt ako vy.

Niektor├ş ─żudia uprednost┼łuj├║ vy┼í┼íiu ┼ík├ílovate─żnos┼ą pred decentraliz├íciou. Niektor├ş ─żudia potrebuj├║ DeFi a len transak─Źn├í sie┼ą im nesta─Ź├ş. Niektor├ş ─żudia nem├┤┼żu ┼ąa┼żi┼ą BTC v danej lokalite a preto uprednost┼łuj├║ stake ADA. Niektor├ş ─żudia maj├║ radi NFT alebo potrebuj├║ stablecoiny. Niektor├ş ─żudia s├║ konzervat├şvni a niektor├ş miluj├║ inov├ície.

─Żudia by mali pochopi┼ą, ┼że rozmanitos┼ą a konkuren─Źn├ę prostredie je pre evol├║ciu nevyhnutnos┼ąou. Aj ke─Ć pripust├şme, ┼że jeden projekt je moment├ílne absol├║tne najlep┼í├ş, pre─Źo nevytvori┼ą e┼íte lep┼í├ş? M├í zmysel nav┼żdy zviaza┼ą bud├║cnos┼ą ─żudstva s jedn├Żm protokolom?

Nikdy v hist├│rii sa to nestalo a bu─Ćme radi, ┼że sa to nestane. ─Żudia maj├║ neuverite─żn├║ schopnos┼ą zlep┼íova┼ą, inovova┼ą a zefekt├şv┼łova┼ą veci.

Pred mnoh├Żmi rokmi sa hovorilo, ┼że blockchain je pomal├í a neefekt├şvna datab├íza a ┼że sa nikdy nebude lep┼íie ┼ík├ílova┼ą. Odv├í┼żil by sa to dnes niekto poveda┼ą? M├í zmysel ignorova┼ą technologick├Ż pokrok? M├┤┼żem v├ís ubezpe─Źi┼ą, ┼że v nasleduj├║cich 10 rokoch bude odvetvie blockchainu vyzera┼ą ├║plne inak.

Záver

Kryptografick├í komunita je pre ka┼żd├Ż blockchain nevyhnutnos┼ąou, preto┼że je znakom ├║spechu. ─îlenovia komunity pou┼ż├şvaj├║ protokol a prispievaj├║ k rastu sie┼ąov├ęho efektu. Pom├íhaj├║ tie┼ż nov├í─Źikom pochopi┼ą z├íkladn├ę pojmy alebo im radia, ako pou┼ż├şva┼ą technol├│gie blockchainu. Komunita je pre projekt najlep┼í├şm marketingom. ─Żudia ─Źasto chodia tam, kde vidia in├Żch ─żud├ş. Ve─żk├í komunita je atrakt├şvna a m├í potenci├íl ─Ćal┼íieho rastu. Prvky sekt├írstva v┼íak m├┤┼żu niektor├Żch ─żud├ş odradi┼ą.

Pou┼ż├şvatelia s├║ d├┤le┼żit├ş v kontexte dlhodobej ekonomickej udr┼żate─żnosti projektu. Je d├┤le┼żit├ę poznamena┼ą, ┼że bez poplatkov nem├┤┼że ┼żiadny blockchain dlhodobo pre┼żi┼ą.

Rast komunity nie je automatick├Ż. Jednotliv├ę projekty bojuj├║ o nov├Żch ─Źlenov. ─Żudia m├┤┼żu prech├ídza┼ą medzi r├┤znymi projektmi z r├┤znych d├┤vodov alebo pou┼ż├şva┼ą viacero projektov na r├┤zne veci. Hnacou silou prijatia bud├║ inov├ície a technologick├Ż pokrok. Stagn├ícia m├┤┼że predstavova┼ą riziko straty pou┼ż├şvate─żov.

─îasto sa m├┤┼żeme stretn├║┼ą s n├ízorom, ┼że ─żudia prij├şmaj├║ nov├ę a lep┼íie peniaze. Hoci s t├Żmto n├ízorom mo┼żno s├║hlasi┼ą, st├íle plat├ş, ┼że ─żudia si osvojuj├║ technol├│giu, t. j. protokol so v┼íetk├Żmi jeho funkciami a existuj├║cu komunitu. Sta┼ą sa fan├║┼íikom komunity znamen├í prija┼ą technol├│giu (a t├şm), ako aj n├ízory komunity (jej rozpr├ívanie).

O kryptomen├ích sa ─Źasto hovor├ş v s├║vislosti so ┼ípekul├íciami alebo invest├şciami. Bolo by pekn├ę vidie┼ą transform├íciu t├║┼żby po zisku, ktor├í by zmenila finan─Źn├Ż sektor a spolo─Źnos┼ą. To sa d├í dosiahnu┼ą len vtedy, ak sa pr├şstup HODL premen├ş na pr├şstup USE. To je pravdepodobne najv├Ą─Ź┼íia v├Żzva pre spolo─Źenstv├í.


P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Understanding Crypto Communities | Cardano Explorer (cexplorer.io)