­č窭čç░ M├┤┼że sa ADA sta┼ą tvrd├Żmi peniazmi?

M├┤┼że sa ADA sta┼ą tvrd├Żmi peniazmi?

Blockchain je v podstate d├┤veryhodn├Ż stroj. Dok├í┼że z├şska┼ą d├┤veru ─żud├ş a zabezpe─Źi┼ą, aby sa niektor├ę inform├ície alebo ├║daje nikdy nezmenili. ─Żudia za─Źali hovori┼ą o mo┼żnosti vytv├íran├ş pe┼łaz├ş zalo┼żen├Żch na technol├│gii blockchain. Vieme, ako vyzeraj├║ peniaze z hospod├írskeho h─żadiska, ale nem├íme jasn├║ defin├şciu toho, ako by mali vyzera┼ą z technologick├ęho h─żadiska. Pozrime sa, ako ─Ćaleko sme a ─Źo e┼íte mus├şme dosiahnu┼ą. Nepozn├íme odpovede na v┼íetky druhy ot├ízok. Preto n├ím nev├íhajte da┼ą vedie┼ą, ─Źo si o tejto t├ęme mysl├şte.

TVRD├ë PENIAZE A ZLAT├Ł ┼áTANDARD

Tvrd├ę peniaze s├║ druh pe┼łaz├ş, ktor├Ż nie je n├íchyln├Ż na n├íhle zhodnotenie alebo oslabenie k├║pnej sily z dlhodob├ęho h─żadiska. Stabilita tvrd├Żch pe┼łaz├ş sa dosahuje prostredn├şctvom mechanizmov samoopravy, ktor├ę s├║ s├║─Źas┼ąou syst├ęmu vo─żn├ęho trhu. M├┤┼żeme poveda┼ą, ┼że ponuka a dopyt ur─Źuj├║ k├║pnu silu tvrd├Żch pe┼łaz├ş.

Koncepcia tvrd├Żch pe┼łaz├ş sa vyvinula v 19. storo─Ź├ş, kedy bolo toto spojenie pou┼ż├şvan├ę ako komoditn├ę peniaze alebo tvrd├í mena. Tvrd├ę peniaze kraj├şn mali hodnotu priamo spojen├║ so zlatom. Krajiny sa dohodli na prevode papierov├Żch pe┼łaz├ş na pevn├║ sumu zlata. Krajina, ktor├í pou┼ż├şvala zlat├Ż ┼ítandard, stanovila pevn├║ cenu zlata a potom k├║pila a predala zlato za t├║to cenu. V┼żdy bolo ┼ąa┼żk├ę zach├ídza┼ą s fyzick├Żm zlatom, tak┼że u┼ż v 19. storo─Ź├ş sl├║┼żilo zlato iba ako podkladov├ę akt├şvum pre papierov├ę a kovov├ę peniaze.

Za polstoro─Źie od roku 1879 mohli Ameri─Źania z├şska┼ą 20,67 dol├írov za uncu zlata. Krajina sa ─Źiasto─Źne stiahla zo zlat├ęho ┼ítandardu v roku 1933, ke─Ć zasiahla Ve─żk├í depresia. S rast├║cou nezamestnanos┼ąou a ┼ípir├ílovou defl├íciou vl├ída USA zistila, ┼że m├┤┼że urobi┼ą len m├ílo pre stimul├íciu hospod├írstva. Aby ─żud├ş odradili od platenia vkladov a m├ş┼łali zlato, USA a ─Ćal┼íie vl├ídy museli udr┼żiava┼ą vysok├ę ├║rokov├ę sadzby, ale to bolo pr├şli┼í drah├ę na to, aby si ─żudia a podniky mohli po┼żi─Źa┼ą. V roku 1933 tak prezident Franklin D. Roosevelt preru┼íil put├í dol├íra so zlatom, ─Źo vl├íde umo┼żnilo pumpova┼ą peniaze do ekonomiky a zn├ş┼żi┼ą ├║rokov├ę sadzby. Spojen├ę ┼ít├íty sa dr┼żali zlat├ęho ┼ítandardu a┼ż do 15. augusta 1971, kedy prezident Richard Nixon ozn├ímil, ┼że vl├ída u┼ż nebude prev├ídza┼ą dol├íre na zlato za pevn├║ hodnotu. Zlat├Ż ┼ítandard bol tak ├║plne opusten├Ż.

V┼íimnite si najm├Ą ├║lohy zlata. Zlato je prirodzene vz├ícne. K├Żm bol dodr┼żiavan├Ż zlat├Ż ┼ítandard, nebolo mo┼żn├ę zv├Ż┼íi┼ą mno┼żstvo pe┼łaz├ş v obehu. Zlat├Ż ┼ítandard nie je v s├║─Źasnej dobe pou┼ż├şvan├Ż ┼żiadnou vl├ídou na svete. Zlat├Ż ┼ítandard bol ├║plne nahraden├Ż fiat peniazmi. Fiat peniaze popisuj├║ menu, ktor├í sa pou┼ż├şva skrze nariadenia vl├ídy. Fiat peniaze musia by┼ą prij├şman├ę ako platobn├Ż prostriedok. Dne┼ín├ę peniaze u┼ż nie s├║ teda tvrd├ę. Pr├ş┼ąa┼żlivos┼ą zlat├ęho ┼ítandardu spo─Ź├şva v tom, ┼że znemo┼ż┼łuje kontrolu nad tla─Źen├şm pe┼łaz├ş a berie t├║to zodpovednos┼ą z r├║k nedokonal├Żch ─żudsk├Żch bytost├ş. S fyzick├Żm mno┼żstvom zlata, ktor├ę p├┤sobia ako limit tejto emisie sa m├┤┼że spolo─Źnos┼ą dr┼ża┼ą jednoduch├ęho pravidla, aby sa vyhla diablovi - infl├ícii.

V dne┼ínom digit├ílnom veku sa sna┼ż├şme opusti┼ą bankovky a pou┼ż├şva┼ą len digit├ílne peniaze. St├íle m├┤┼żeme aj dnes pou┼żi┼ą zlato ako podkladov├ę akt├şvum pe┼łaz├ş. M├┤┼żeme sa tomu dokonca vyhn├║┼ą a vytvori┼ą digit├ílny vz├ícnos┼ą. Pokra─Źujme teraz prieskumom kryptom─Ťnam a ich ┼íanc├ş sta┼ą sa tvrd├Żmi peniazmi.

Trojuholn├şk adopcie

Kryptomena mus├ş uspie┼ą aspo┼ł v t├Żchto troch kateg├│ri├ích, aby sa mohla sta┼ą tvrd├Żmi peniazmi: ekonomika, technol├│gie a spolo─Źnos┼ą. Na ├║─Źely tohto ─Źl├ínku pou┼żijeme pre tieto tri kateg├│rie term├şn trojuholn├şk adopcie. Ka┼żd├í kateg├│ria adop─Źn├ęho trojuholn├şka je d├┤le┼żit├í. Niektor├ę kateg├│rie sa m├┤┼żu v ur─Źit├Żch subregi├│noch prekr├Żva┼ą. Jednotliv├ę projekty sa bud├║ v t├Żchto kateg├│ri├ích v┼żdy odli┼íova┼ą a ─Źasom sa to bude meni┼ą. Aby v┼íak bolo mo┼żn├ę vytvori┼ą a akceptova┼ą tvrd├ę peniaze, mus├ş by┼ą dan├Ż projekt siln├Ż vo v┼íetk├Żch troch kateg├│ri├ích. Vysvetl├şme si pre─Źo.

Digit├ílna vz├ícnos┼ą tu nebude dlho bez dobr├ęho motiva─Źn├ęho a ekonomick├ęho modelu. Ekonomick├Ż model m├┤┼że fungova┼ą len vtedy, ak bude projekt adoptovan├Ż a cena akt├şv vzrastie. ─Żudia neprijm├║ ┼żiadnu technol├│giu, pokia─ż nebude fungova┼ą bezchybne, bezpe─Źne a spo─żahlivo. Nikdy sa nem├┤┼że objavi┼ą kritick├í chyba, ktor├í by zni─Źila digit├ílny nedostatok.

Technol├│gia mus├ş z defin├şcie rie┼íi┼ą nejak├Ż skuto─Źn├Ż probl├ęm, alebo by┼ą nie─Ź├şm zauj├şmav├í. Tu sa otv├íraj├║ skvel├ę mo┼żnosti. Kryptomena m├┤┼żu prev├ídza┼ą hodnotu z jedn├ęho pou┼ż├şvate─ża na druh├ęho. Je t├íto vlastnos┼ą dostato─Źn├í, alebo toho m├┤┼żu kryptomeny urobi┼ą viac? Blockchain je stroj na d├┤veru. M├┤┼że pracova┼ą s inteligentn├Żmi zmluvami a budova┼ą ─Ćal┼íiu ├║rove┼ł d├┤very nad tvrd├Żmi peniazmi. Chceme to alebo nie? Je to transak─Źn├Ż syst├ęm dosta─Źuj├║ci pre tvrd├ę peniaze? Pokia─ż m├í blockchain potenci├íl naru┼íi┼ą nielen financie, ale aj soci├ílnej ┼ítrukt├║ry, nie je lep┼íie kandid├ít na tvrd├ę peniaze ten projekt, ktor├Ż je toho schopn├Ż? To tie┼ż nevieme, ale m├┤┼żeme o tom diskutova┼ą.

AKO VYTVORI┼Ą DIGIT├üLNY NEDOSTATOK

Z technologick├ęho h─żadiska je relat├şvne ─żahk├ę vytvori┼ą digit├ílnu vz├ícnos┼ą. Samotn├í vz├ícnos┼ą je len ─Ź├şslo definovan├ę v zdrojovom k├│de. Zdrojov├Ż k├│d je k dispoz├şcii na GitHube a ka┼żd├Ż si ho m├┤┼że prezrie┼ą. Zdrojov├Ż k├│d sa pou┼ż├şva ako vstup pre vytvorenie programu alebo aplik├ície. To sa deje po─Źas tzv. Procesu zostavenie. V├Żstupom procesu zostavenie je spustite─żn├í aplik├ícia, ktor├í m├┤┼że be┼ża┼ą na danom opera─Źnom syst├ęme. Hovorme tomu full-node. Vy a ─Ćal┼í├ş ─żudia si m├┤┼żete vytvori┼ą vlastn├ę full-node, alebo si stiahnu┼ą u┼ż vytvoren├║ verzii. Full-node sa spr├íva presne tak, ako je to definovan├ę v zdrojovom k├│de. V pr├şpade kryptomena sa full-node zvy─Źajne pok├║┼ía pripoji┼ą k ostatn├Żm full-Nodom, s┼ąahuje blockchain, overuje v┼íetky transakcie a┼ż po aktu├ílny blok. Po synchroniz├ícii cel├ęho blockchainu za─Źne overova┼ą aktu├ílne bloky a m├┤┼żete odosla┼ą nov├║ transakciu. Full-nody prev├ídzkovan├ę pool oper├ítormi m├┤┼żu prid├íva┼ą nov├ę bloky.

Pokia─ż ide o kryptomenu, v┼íetko d├┤le┼żit├ę je definovan├ę v zdrojovom k├│de pre full-node. Existuje definovan├Ż maxim├ílny po─Źet minc├ş, kde algoritmus umo┼ż┼łuje postupn├ę uvo─ż┼łovanie minc├ş za dan├Żch podmienok, tvorenie novej transakcie a bloku, overovanie transakci├ş/blokov a mnoho ─Ćal┼í├şch vec├ş. Osoba, ktor├í rozumie zdrojov├ęmu k├│du projektu, m├┤┼że toto v┼íetko overi┼ą. Potom m├┤┼że zo zdrojov├ęho k├│du vytvori┼ą full-node a pripoji┼ą sa k distribuovanej sieti ako nov├Ż ├║─Źastn├şk.

Digit├ílna vz├ícnos┼ą je tak udr┼żiavan├í decentraliz├íciou a zaisten├í rozpo─Źtom na bezpe─Źnos┼ą. V pr├şpade projektu Cardano bude existova┼ą len 45 000 000 000 ADA minc├ş. V┼íimnite si, ┼że je d├┤le┼żit├ę nielen ─Ź├şslo definuj├║ce maxim├ílny po─Źet minc├ş. Technol├│gia by sama o sebe nemohla dobre fungova┼ą bez stimulov a ekonomick├ęho modelu projektu. V tomto smere je nutn├ę zaisti┼ą dlhodob├║ udr┼żate─żnos┼ą projektu a vysok├║ ├║rove┼ł zabezpe─Źenia. Je v najlep┼íom z├íujme siete, aby ju nez├ívisl├ş ─żudia udr┼żiavali v prev├ídzke pre ostatn├Żch ─żud├ş a aby sa dosiahlo vysokej kvality jednotliv├Żch d├┤le┼żit├Żch parametrov. Sie┼ą preto mus├ş ekonomicky odme┼łova┼ą t├Żch, ktor├ş ju udr┼żuj├║, a tresta┼ą t├Żch, ktor├ş podv├ídzaj├║. Tu sa technologick├í kateg├│rie mie┼ía s ekonomickou kateg├│riou. Aby sa maxim├ílny po─Źet minc├ş v obehu nikdy nezmenil, mus├ş sie┼ą zosta┼ą ─Źo najviac decentralizovan├í. Musia by┼ą z├írove┼ł dobre zabezpe─Źen├í. Rozpo─Źet na zabezpe─Źenie sa l├ş┼íi projekt od projektu a existuj├║ zna─Źn├ę rozdiely medzi PoW a PoS konsenzom siete.

Niektor├ş ─żudia veria, ┼że iba PoW konsenzus m├┤┼że sl├║┼żi┼ą ako pevn├Ż z├íklad pre tvrd├ę peniaze. ─îas pravdepodobne uk├í┼że, ┼że to nie je nutn├ę a pomocou vedecky overenej kryptografie m├┤┼żeme ─żahko dosiahnu┼ą rovnak├║ ├║rove┼ł zabezpe─Źenia. PoW odv├ídza skvel├║ pr├ícu, pokia─ż ide o bezpe─Źnos┼ą, av┼íak sie┼ą postupne inklinuje k centraliz├ícii. S├║─Źasn├Ż PoW syst├ęm teda rozhodne nie je najlep┼íou vo─żbou pre sie┼ąov├Ż konsenzus a mus├şme pokra─Źova┼ą v inov├íci├ích.

─Żudia bud├║ udr┼żiava┼ą sie┼ą len vtedy, ak bud├║ na to ekonomicky motivovan├ş. Z├írove┼ł mus├şme myslie┼ą aj na ─żud├ş, ktor├ş maj├║ pr├ívo upravi┼ą zdrojov├Ż k├│d a maj├║ rozhodovaciu pr├ívomoc. Mus├ş by┼ą definovan├ę niektor├ę zrozumite─żn├ę a demokratick├ę procesy. Protokol nemo┼żno upravi┼ą bez soci├ílneho konsenzu. S t├Żm sme hladko pre┼íli do soci├ílnej kateg├│rie. Za projektom s├║ v┼żdy ─żudia. Bud├║ tu v├Żvoj├íri, prev├ídzkovatelia poolov, mo┼żno niektor├ş vodcovia alebo siln├Ż t├şm. M├┤┼żeme vidie┼ą, ┼że sa spolo─Źnosti ako Blockstream a Square sa v├Żznamne podie─żaj├║ na v├Żvoji Bitcoinu. V┼żdy bud├║ skupiny ─żud├ş, ktor├ş bud├║ chcie┼ą ur─Źi┼ą smer ─Ćal┼íieho rozvoja. M├┤┼żeme predpoklada┼ą, ┼że v├Żznam verejn├Żch siet├ş porastie. ─îasom m├┤┼żeme o─Źak├íva┼ą spory o tom, ktor├Żm smerom sa vyda┼ą. Sk├┤r ─Źi nesk├┤r sa ka┼żd├Ż projekt dostane do bodu, kedy bude potrebn├ę urobi┼ą komplexn├ę a nepopul├írne rozhodnutia. Zdrojov├Ż k├│d nebude nikdy pripraven├Ż na v┼íetky mo┼żnosti. Vonkaj┼íie podmienky sa menia ka┼żd├Ż de┼ł a ka┼żd├í technol├│gia potrebuje aktualiz├ície. Ako uk├ízala hist├│ria, vlastnosti protokolu sa zhor┼íuj├║ ak sa neprist├║pi k v─Źasn├Żch aktualiz├íci├ş zdrojov├ęho k├│du. Riadenie projektu je pova┼żovan├ę za nevyhnutn├║ s├║─Źas┼ą dobre decentralizovan├ęho projektu.

Ako vid├şte, dotkli sme sa v┼íetk├Żch troch kateg├│ri├ş, ako sme hovorili o vytvoren├ş digit├ílnej vz├ícnosti. Je ─żahk├ę zap├şsa┼ą ─żubovo─żn├ę ─Ź├şslo do zdrojov├ęho k├│du, ale je ve─żmi ┼ąa┼żk├ę ho dlhodobo udr┼żiava┼ą. Doch├ídzame k z├íveru, ┼że m├íme technol├│giu, ktor├í n├ím umo┼ż┼łuje vytv├íra┼ą digit├ílne vz├ícnos┼ą a sme vo f├íze testovania. Je ─żahk├ę naprogramova┼ą infla─Źn├ę krivku do zdrojov├ęho k├│du distribuovan├ęho protokolu. Je v┼íak ┼ąa┼żk├ę predv├şda┼ą bud├║cnos┼ą. Nikto presne nevie, ako by infla─Źn├ę krivka mala vyzera┼ą. V skuto─Źnosti ani nevieme, ─Źi je lep┼íie obmedzi┼ą maxim├ílny po─Źet minc├ş alebo pou┼żi┼ą nejak├Ż infla─Źn├ę model. Ak chceme by┼ą pripraven├ş na bud├║cnos┼ą, mo┼żno budeme potrebova┼ą nejak├Ż hlasovac├ş syst├ęm, ktor├Ż zaist├ş flexibilitu.

**TROJUHOLN├ŹK ADOPCIE Z VONKAJ┼áIEHO UHLA POH─ŻADU **

Doteraz sme hovorili o kryptomenovom ekosyst├ęme hlavne z vn├║torn├ęho poh─żadu. Bola to f├íza, v ktorej sa kryptomena zrodili, tak┼że sa k nim dostal len obmedzen├Ż po─Źet ─żud├ş. Zamerajme sa teraz viac na vonkaj┼í├ş uhol adop─Źn├ęho trojuholn├şka. Toto je ove─ża d├┤le┼żitej┼íie, preto┼że technol├│gia nie je u┼żito─Źn├í, ke─Ć nie je adoptovan├í.

Ak sa decentraliz├ícia alebo bezpe─Źnos┼ą zhor┼í├ş, m├┤┼że niekto zmeni┼ą digit├ílnu vz├ícnos┼ą. Alternat├şvne m├┤┼żu nasta┼ą aj in├ę podvody. Kryptomena nesl├║┼żi len zachovanie digit├ílneho nedostatku, ale berie na seba aj zodpovednos┼ą za prevod hodnoty. Toto pre zlato neplat├ş a prenos hodnoty je ve─żmi zlo┼żit├í ├║loha ├║zko spojen├Ż s technologickou kateg├│riou. Zlato je prirodzene glob├ílne a kryptomeny usiluj├║ o to ist├ę. Ak m├íme hovori┼ą o prevode hodnoty, mus├ş fungova┼ą v celosvetovom meradle. Prv├í gener├ícia kryptomien to v┼íak nevie dobre urobi┼ą a nedosahuje o─Źak├ívania ─żud├ş, pokia─ż ide o ┼ík├ílovate─żnos┼ą. Transakcie teda m├┤┼żu by┼ą pomal├ę a drah├ę.

Technologick├Ż aspekt kryptomien umo┼ż┼łuje konkurenciu medzi r├┤znymi projektmi. Ka┼żd├í technol├│gia m├┤┼że by┼ą vylep┼íen├í alebo dokonca nahraden├í. V┼żdy existuje priestor pre inov├ície a vy┼í┼íiu efektivitu. V tomto okamihu nie je technologick├Ż aspekt v s├║lade s ekonomick├Żm aspektom. Z ekonomick├ęho h─żadiska ─żudia o─Źak├ívaj├║ ur─Źit├║ stabilitu a vlastnosti tej najvy┼í┼íej kvality. Aspo┼ł ak hovor├şme o tvrd├Żch peniazoch. Zlato bolo vybran├ę ako podkladov├ę akt├şvum pre peniaze v─Ćaka svojim prvotriednym vlastnostiam, ktor├Żch ┼żiadne in├ę akt├şvum nem├┤┼że dosiahnu┼ą. Keby sme porovn├ívali jednotliv├ę projekty len pod─ża technologickej kvality, nikdy by sme nedosiahli po┼żadovan├ę stability. Predstavte si projekt, ktor├Ż m├í pomal├ę a drah├ę transakcie. ─îo ke─Ć existuje nov├Ż projekt, ktor├Ż probl├ęm vyrie┼íi a bude ma┼ą r├Żchle a lacn├ę transakcie. Ktor├Ż projekt bud├║ ─żudia vyu┼ż├şva┼ą rad┼íej? Bud├║ si ─żudia vybera┼ą pod─ża technol├│gie alebo aktu├ílnej adopcie? ┼Ąa┼żko predv├şda┼ą bud├║cnos┼ą.

Pr├şrodn├ę zdroje ako zlato, striebro alebo ┼żelezo maj├║ stabiln├ę vlastnosti a r├┤znu vz├ícnos┼ą. Tieto vlastnosti s├║ dan├ę pr├şrodou, to sa nezmen├ş. Ako sme zd├┤raznili vy┼í┼íie, vytv├íranie digit├ílnej vz├ícnosti je jednoduch├ę. Aby sme ju v┼íak udr┼żali v dlhodobom horizonte, mus├şme starostlivo presk├║ma┼ą jednotliv├ę vlastnosti projektov. Ak├ę vlastnosti? V skuto─Źnosti sme sa na tom e┼íte nedohodli. V├Ą─Ź┼íina ─żud├ş nedosiahla konsenzu. Trojuholn├şk adopcia definuje tri kateg├│rie. Preto okrem technol├│gie mus├şme sk├║ma┼ą aj hospod├írske a soci├ílne aspekty.

Soci├ílny aspekt priamo z├ívis├ş na technologickom aspekte. Prijatie kryptomien z├ívis├ş len od toho, ─Źi ich ─żudia bud├║ m├┤c┼ą glob├ílne pou┼ż├şva┼ą. Nast├ívaj├║ca tretia gener├ície kryptomien pravdepodobne z technologick├ęho h─żadiska poraz├ş prv├║ gener├íciu. Prv├í gener├ícia, na ─Źele s Bitcoin, je v s├║─Źasnej dobe najviac adoptovan├í. Av┼íak adopcia je ve─żmi n├şzka a menej ako jedno percento popul├ície vlastn├ş kryptomenu.

Aby sme mohli hovori┼ą o tvrd├Żch peniazoch, mus├şme dosiahnu┼ą masov├║ adopciu. D├┤vod je pomerne jednoduch├Ż. Na tvrd├Żch peniazoch postaven├Żch na digit├ílne vz├ícnosti sa mus├ş dohodn├║┼ą v├Ą─Ź┼íina popul├ície. Tvrd├ę peniaze nebud├║ fungova┼ą, ak s t├Żm bude s├║hlasi┼ą len men┼íina. Nezab├║dajme na rolu ┼ít├ítov a centr├ílnych b├ínk, tieto in┼ítit├║cie maj├║ st├íle siln├ę slovo a z├ísadn├Ż vplyv na ob─Źanov svojej krajiny. ┼Żiadne tvrd├ę peniaze nem├┤┼żu by┼ą vytvoren├ę a prijat├ę bez ich s├║hlasu alebo prijatie digit├ílne vz├ícnosti ako ┼ítandardu. Teda, ak nepredpoklad├íme revol├║ciu, ktor├í by naru┼íila existuj├║ce ┼ít├ítne ┼ítrukt├║ry.

Fiat peniaze sa pou┼ż├şvaj├║ kv├┤li vl├ídnemu pr├şkazu a musia by┼ą prij├şman├ę ako platobn├Ż prostriedok. ─Żudia t├║to skuto─Źnos┼ą prij├şmaj├║ a dodr┼żiavaj├║ stanoven├ę pravidl├í. V pr├şpade, ┼że d├┤jde k nejak├Żm probl├ęmom s fiat peniazmi, vl├ídy maj├║ ve─ża in├Żch mo┼żnost├ş, ne┼ż prija┼ą konkr├ętne kryptomeny ako tvrd├ę peniaze. To je jednoducho fakt. N├ízory na t├║to t├ęmu sa navy┼íe m├┤┼żu v jednotliv├Żch ┼ít├ítoch l├ş┼íi┼ą. Ak ┼ít├ít A prijme nejak├Ż projekt ako tvrd├ę peniaze a vlastn├ş 60% minc├ş, potom ┼ít├ít B pravdepodobne nebude robi┼ą to ist├ę. Len preto, ┼że by to bolo nev├Żhodn├ę a existuje ve─ża alternat├şv. ┼át├ít B by rad┼íej vytvoril svoj vlastn├Ż projekt alebo by prijal in├Ż. Z├íkladn├ę ekonomick├ę pravidl├í platia rovnako pre maloobchod, banky a ┼ít├íty. Ka┼żd├Ż, kto m├í v hre vlastn├║ ko┼żu, bude presadzova┼ą konkr├ętny projekt. Toto je prirodzen├ę a sebeck├ę chovanie. Pre ┼ít├íty je ove─ża ─żah┼íie vytvori┼ą si vlastn├║ digit├ílny menu, ne┼ż prija┼ą glob├ílnu menu. ┼át├íty si tak uchovaj├║ svoje dominantn├ę postavenie. M├í v├┤bec zmysel zbavi┼ą sa ┼ít├ítov a necha┼ą vznikn├║┼ą nov├║ skupinu bohat├Żch ─żud├ş? Nevieme. Pam├Ątajte, ┼że koncept digit├ílnej vz├ícnosti mo┼żno ─żahko skop├şrova┼ą. Tvrd├ę peniaze, ktor├ę by boli zalo┼żen├ę na digit├ílnej vz├ícnosti, sa net├Żkaj├║ len technol├│gie, ale sk├┤r soci├ílnej kateg├│rie. V├Żvoj adopcie p├┤jde vo viacer├Żch smeroch. Niektor├ę projekty prijm├║ ─żudia. Ostatn├ę projekty vyu┼żij├║ podniky, banky a ┼ít├íty.

Akon├íhle ─żudia prijm├║ jednu kryptomenu, nikto nem├┤┼że zak├íza┼ą vznik ─Ćal┼íej. M├┤┼że teda existova┼ą nieko─żko projektov ved─ża seba, ktor├ę bud├║ udr┼żiava┼ą digit├ílnu vz├ícnos┼ą. Tieto projekty sa bud├║ usilova┼ą o priaze┼ł pou┼ż├şvate─żov. Projekty sa bud├║ navz├íjom l├ş┼íi┼ą vo vlastnostiach a preto bud├║ pri┼ąahova┼ą r├┤znych ─żud├ş. Nemo┼żno predpoklada┼ą, ┼że jeden projekt uspeje a nikto in├Ż nedostane ┼íancu. Z technologick├ęho h─żadiska je to nezmysel. Niekto by musel ─żu─Ćom zak├íza┼ą myslie┼ą, alebo by v┼íetci odborn├şci museli chcie┼ą pracova┼ą na jednom projekte. Obe tieto ├║vahy s├║ vysoko nepravdepodobn├ę. Kedyko─żvek existuje nieko─żko projektov ved─ża seba, ktor├ę vyu┼ż├şvaj├║ rovnak├ę technol├│gie, vznikne konkuren─Źn├ę prostredie. Ako u telef├│nov, opera─Źn├Żch syst├ęmov, automobilov at─Ć.

Vlastnosti technol├│gie sa postupom ─Źasu menia a v┼żdy s├║ za ┼łou ─żudia. Existuj├║ v├Żvoj├íri udr┼żuj├║ce protokol, oper├ítori poolov, Mineri, stake Holderi a pr├şpadne ─Ćal┼í├ş ├║─Źastn├şci. Cel├ę prostredie je ve─żmi dynamick├ę. Digit├ílna vz├ícnos┼ą sa v├Żrazne l├ş┼íi od vz├ícnosti zlata. Kto rozhodne, ─Źi by sme mali d├íva┼ą prednos┼ą vy┼í┼íej bezpe─Źnosti pred decentraliz├íciou? Alebo by sme sa mali viac zauj├şma┼ą o u┼ż├şvate─żsk├ę rozhranie? M├┤┼że by┼ą ┼ąa┼żk├ę vytvori┼ą tvrd├ę peniaze postaven├ę na digit├ílnej vz├ícnosti, preto┼że nevieme, ak├ę vlastnosti ur─Źia v├ş┼ąaza. Ak m├íme viac v├ş┼ąazov, digit├ílna vz├ícnos┼ą vlastne nebude tak vz├ícna.

M├ö┼ŻE SA ADA STA┼Ą TVRD├ŁMI PENIAZMI?

Ke─Ć boli v Spojen├Żch ┼ít├ítoch pou┼żit├ę tvrd├ę peniaze, mena bola stabiln├í. Boli ste si ist├ş, ┼że k├íva bude st├í┼ą pribli┼żne rovnak├║ sumu o mesiac. O kryptomen├ích toto nemo┼żno poveda┼ą. Boli a st├íle s├║ ve─żmi volatiln├ę. S├║─Źasn├ę kryptomeny s├║ ve─żmi m├ílo adoptovan├ę, tak┼że sa pou┼ż├şvaj├║ sk├┤r ako ┼ípekulat├şvne invest├şcie ne┼ż tvrd├ę peniaze. Prv├║ gener├íciu kryptomien vr├ítane Bitcoinu teda dnes nemo┼żno pou┼żi┼ą ako tvrd├ę peniaze. Nemo┼żno predpoklada┼ą, ┼że cena kryptomena sa v doh─żadnej bud├║cnosti stabilizuje. Ak nem├┤┼żete krypto hne─Ć teraz pou┼żi┼ą ako tvrd├ę peniaze, je ┼ąa┼żk├ę si predstavi┼ą, ┼że si na to mus├şme po─Źka┼ą a potom uvid├şme, ─Źi to bude fungova┼ą. Takto sa technol├│gia zvy─Źajne nepou┼ż├şva, aspo┼ł ─żudsk├í myse─ż takto nefunguje. ─Żudia s├║ zvyknut├ş pou┼ż├şva┼ą technol├│giu tak, ako je, nie ako neist├║ invest├şciu. Jasne vieme, ┼że kryptomeny s├║ nov├Żm akt├şvom, napriek tomu ver├şme, ┼że pravdepodobne nebud├║ nikdy pou┼żit├ę ako peniaze, ak technologicky nevyrie┼íia probl├ęmy s volatilitou. Mali by sme po─Źka┼ą zhruba 200 rokov, ─Źi bude Bitcoin adoptovan├Ż a k├║pna sila sa stabilizuje? Je m├║drej┼íie pok├║si┼ą sa technologicky vyrie┼íi┼ą probl├ęm s pou┼ż├şvan├şm a existuje re├ílna ┼íanca, ┼że uspejeme? Mohol by by┼ą Bitcoin pou┼żit├Ż ako vz├ícny asset pre stablecoiny? Iste, ako mnoho in├Żch nat├şvnych kryptomien. Po prv├ę ide o technologick├ę schopnosti a ekonomick├Ż model. Po druh├ę, ide o adopciu. Ak je bezpe─Źnej┼íie a spo─żahlivej┼íie vytv├íra┼ą stablecoiny na platforme, ako je Cardano a z├írove┼ł bude existova┼ą viac u┼żito─Źn├Żch funkci├ş, potom existuje vysok├í ┼íanca pril├íka┼ą mnoho ─żud├ş. Projekt m├┤┼że uspie┼ą, len ak je siln├Ż vo v┼íetk├Żch kateg├│ri├ích v adop─Źnom trojuholn├şku. By┼ą siln├Ż v kateg├│rii spolo─Źnos┼ą je pravdepodobne naj┼ąa┼ż┼íie. ─Żudia rad┼íej pou┼ż├şvaj├║ u┼żito─Źn├║ technol├│giu ne┼ż ┼ípekulat├şvne akt├şva s vysokou volatilitou.

─îo ke─Ć projekt dok├í┼że viac ne┼ż len posla┼ą hodnotu od Alici k Bobovi? V┼íeobecne sa ver├ş, ┼że u┼żito─Źnej┼íia je technol├│gia, ktor├í dok├í┼że vyrie┼íi┼ą viac probl├ęmov naraz. Rovnako sa ver├ş, ┼że u┼żito─Źnej┼íia je technol├│gia, ktor├í je ┼íetrnej┼íia k ┼żivotn├ęmu prostrediu alebo ├║─Źinnej┼íia. Na za─Źiatku boli po─Ź├şta─Źe ve─żmi ve─żk├ę a spotrebov├ívali ve─ża elektriny., toto sa v priebehu desa┼ąro─Ź├ş menilo. Dnes m├íte na svojom mobilnom telef├│ne ove─ża v├Żkonnej┼íie a efekt├şvnej┼íie po─Ź├şta─Ź, ako mali va┼íi otcovia doma. Takisto mo┼żnosti pou┼żitia sa dramaticky zv├Ż┼íili. Va┼íi otcovia pou┼ż├şvali po─Ź├şta─Źe ako lep┼íia kalkula─Źku, s mobiln├Żm telef├│nom m├┤┼żete robi┼ą desiatky vec├ş. Mysl├şte si, ┼że kryptomeny m├┤┼żu toto paradigma zmeni┼ą? Pre─Źo by to malo by┼ą? Hist├│ria sa pravdepodobne bude opakova┼ą a technol├│gia sa bude ─Ćalej vyv├şja┼ą. Naozaj chcete pou┼żi┼ą star├Ż mobiln├Ż telef├│n od Motoroly, alebo by ste rad┼íej pou┼żili najnov┼í├ş model od spolo─Źnosti Apple?

Cardano je postaven├ę tak, aby bolo vynikaj├║ce v ka┼żdom aspekte. Transakcie bud├║ r├Żchle a lacn├ę. Cardano nebude ma┼ą probl├ęm so ┼ík├ílovan├şm, tak┼że to bude prv├Ż skuto─Źne glob├ílny projekt. Cardano m├í vynikaj├║ce rozpo─Źet zabezpe─Źenia, ktor├Ż rastie spolu s adopciou. V─Ćaka smart kontraktom m├┤┼żeme dosiahnu┼ą mnoh├Żch nov├Żch funkci├ş. V protokole bude dokonca zabudovan├Ż hlasovac├ş syst├ęm. Stru─Źne povedan├ę: je vysoko pravdepodobn├ę, ┼że ─żudia bud├║ chcie┼ą pou┼ż├şva┼ą Cardano. S t├Żm sa cena ADA nevyhnutne zv├Ż┼íi. Pokia─ż ide o stabiln├║ k├║pnu silu, uvid├şme stablecoiny na Cardane. Okrem stablecoinov dok├í┼żeme tokenizova┼ą akt├şva.

Cardano bude projekt, na ktorom mo┼żno postavi┼ą tvrd├ę peniaze. Stablecoiny m├┤┼żu by┼ą podlo┼żen├ę mincami ADA. V─Ćaka tomu budeme ma┼ą pou┼żite─żn├ę stablecoiny, ktor├ę mo┼żno ─Ćalej pou┼żi┼ą pre ─Ćal┼íie funkcie. Pou┼ż├şvatelia nebud├║ vystaven├ş riziku volatility. Cardano tak m├┤┼że by┼ą prijat├ę ako platforma prostredn├şctvom bohatej sady funkci├ş, ktor├ę m├┤┼żu rie┼íi┼ą skuto─Źn├ę probl├ęmy. S prijat├şm stablecoinov rastie aj cena ADA. Nechceme poveda┼ą, ┼że ADA bud├║ v─Ćaka stablecoinom bran├í ako tvrd├ę peniaze. Nikto to dnes nevie, d├í sa v┼íak o─Źak├íva┼ą, ┼że ADA by mohla by┼ą cenn├Żm akt├şvom. Kto vlastne vie, ─Źo sa od digit├ílnej vz├ícnosti o─Źak├íva a ako bud├║ vyzera┼ą tvrd├ę peniaze bud├║cnosti? Nat├şvne mince kryptomien s├║ novou triedou akt├şv a nie s├║ glob├ílne regulovan├ę. Sme na samom za─Źiatku, tak┼że je ┼ąa┼żk├ę a mo┼żno trochu naivn├ę poveda┼ą, ─Źo sa stane v bud├║cnosti a ak├ę projekty bud├║ ├║spe┼ín├ę. Bitcoin m├┤┼że by┼ą kr├ísnym uchov├ívate─żom hodnoty - Cardano tie┼ż. Niektor├ę ─Ćal┼íie projekty tie┼ż.

ZÁVER

V┼íetky s├║─Źasn├ę kryptomenov├ę projekty s├║ pova┼żovan├ę za experiment├ílne. Bitcoin be┼ż├ş u┼ż dlh├║ dobu, ale t├şm st├íle ─żud├ş varuje, ┼że je to len experiment a ┼że m├┤┼żu pr├şs┼ą o peniaze. Bitcoin je d├┤kazom toho, ┼że distribuovan├í sie┼ą m├┤┼że be┼ża┼ą nepretr┼żite po dlh├║ dobu. Nie je to v┼íak z├íruka, ┼że to tak bude za 50 rokov. Cardano je projekt, ktor├Ż bude musie┼ą preuk├íza┼ą svoje kvality. Ihne─Ć po spusten├ş main-netu bude pripraven├ę pre re├ílne nasadenie. T├şm IOHK pracuje na CARDANE u┼ż dlh├║ dobu a protokol je pripraven├Ż, taktie┼ż t├şm je pripraven├Ż r├Żchlo vyrie┼íi┼ą ak├Żko─żvek probl├ęm. ADA, nat├şvna mena Cardana, sa m├┤┼że sta┼ą tvrd├Żmi peniazmi a ┼íance s├║ relat├şvne podobn├ę in├Żm konkurentom.


(Nap├şsal cardanians.io) - preklad @Martin.M
P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Can ADA become Sound Money? | Cardanians