­č窭čç░ Nat├şvne tokeny na Cardane: z├íkladn├ę princ├şpy a rozdiely

V minul├Żch pr├şspevkoch sme sa pozreli na ├║─Źel a hodnotu tokenov v Cardane. V tomto ─Źl├ínku sa hlb┼íie zaober├íme ┼ítyrmi princ├şpmi, ktor├Żmi sa riadi n├í┼í pr├şstup a ich hlavn├Żmi v├Żhodami


(Nap├şsala Polina Vinogradova z IOHK) - preklad @Martin.M

Ethereum m├í vlastn├ę (pou┼ż├şvate─żom definovan├ę) tokeny, ktor├ę sa implementuj├║ pomocou inteligentn├Żch kontraktov na simul├íciu prevodu dan├Żch akt├şv. N├í┼í pr├şstup v Cardane nevy┼żaduje inteligentn├ę zmluvy, preto┼że ledger, ako tak├Ż podporuje za├║─Źtovanie nat├şvnych akt├şv, ktor├ę s├║ neni ada samotn├í.

─Äal┼í├şm rozdielom je, ┼że multi-asset ledgeru Cardana podporuje zamenite─żn├ę, jedine─Źn├ę a nezamenite─żn├ę tokeny (NFT) bez ┼ípecializovan├Żch zml├║v (podobn├ę t├Żm, ktor├ę s├║ na princ├şpe ERC-20 a ERC-721 tokenov). M├┤┼żeme teda ulo┼żi┼ą kombin├íciu zamenite─żn├Żch a nezamenite─żn├Żch tokenov v r├ímci jednoho v├Żstupu.

R├ímec Cardano nat├şvnych tokenov je zalo┼żen├Ż na ┼ítyroch princ├şpoch:

  • jednoduchos┼ą
  • dostupnos┼ą
  • bezpe─Źnos┼ą
  • jednotn├ę procesy

Jednoduchos┼ą

R├ímec nat├şvnych tokenov je zalo┼żen├Ż na ┼ítrukt├║re multi-asset ledgeru postavenej na bal├şkoch tokenov (hodnot├ích). Bal├şk tokenov m├┤┼że obsahova┼ą heterog├ęnnu kombin├íciu ady a in├Żch tokenov. Tieto ┼ítrukt├║ry obsahuj├║ce tokeny s├║ ulo┼żen├ę vo v├Żstupoch na ledgeri namiesto ada, ako predt├Żm. Ka┼żd├Ż typ tokenu je identifikovan├Ż pod─ża svojho ID, ktor├ę obsahuje hashov├Ż odkaz na jeho politiku razenia. Samotn├í politika razenia sa kontroluje iba po─Źas razenia alebo p├ílenia a sama sa t├íto politika neuklad├í v ledgeri, ─Źo rob├ş tento pr├şstup dos┼ą od─żah─Źen├Żm.

Vz┼ąah zamenite─żnosti je tie┼ż ─żahko zachyten├Ż pomocou ID akt├şva: tokeny s rovnak├Żm ID s├║ navz├íjom zamenite─żn├ę, ale nie s t├Żmi, ktor├ę maj├║ odli┼ín├ę ID. Unik├ítne tokeny maj├║ pr├íve jedno ID, ktor├ę sa na ne vz┼ąahuje.

ID akt├şva identifikuje ka┼żd├Ż typ tokenu v jednom bal├şku tokenov, ale aj a v celom ledgeri. Identifikuje tie┼ż miesto tokenu vo vn├║tornej dvoj├║rov┼łovej mapovej ┼ítrukt├║re bal├şka tokenov. T├íto intern├í d├ítov├í ┼ítrukt├║ra umo┼ż┼łuje jednotn├ę zast├║penie zamenite─żn├Żch a nezamenite─żn├Żch tokenov. Poskytuje tie┼ż ve─żk├║ flexibilitu druhom pr├şpadov pou┼żitia akt├şva, ktor├ę je mo┼żn├ę v syst├ęme tokenizova┼ą. Je jednoduch├ę vystavi┼ą napr├şklad ─Źasti jedn├ęho kusu majetku alebo v├Żber jedine─Źn├Żch umeleck├Żch diel vymedzen├Żch v r├ímci jedinej politiky razby kontrolovanej umelcom.

Inherentn├í jednoduchos┼ą nat├şvnych tokenov sa ─Ćalej preukazuje ak sa pozrieme na to, ako funguje prevod akt├şv medzi dvoma zmluvami v ethereum ako ERC-20. V tejto situ├ícii sa vy┼żaduje k├│d inteligentnej zmluvy, ktor├Ż zvy┼íuje zlo┼żitos┼ą a vytv├íra priestor pre chyby a n├íklady. ┼átrukt├║ra bal├şkov tokenov pon├║ka pomerne ─żahk├Ż pr├şstup k prevodu majetku/akt├şv, preto┼że je mo┼żn├ę vykona┼ą transakcie pre r├┤zne typy tokenov v r├ímci jednej transakcii s vy┼í┼íou r├Żchlos┼ąou.

Dostupnos┼ą

V prostred├ş ERC-20 tokenov si prenos ─żubovo─żn├ęho po─Źtu tokenov medzi dvoma rovnocenn├Żmi partnermi vy┼żaduje vykonanie oper├íci├ş inteligentnej zmluvy, ktor├í si vy┼żaduje vykon├ívac├ş poplatok (gas). Naproti tomu v nat├şvnom multi-asset ekosyst├ęme Cardana prevod akt├şv (tokeny, ada, vlastn├ę meny, at─Ć.) nevy┼żaduje inteligentn├║ zmluvu a teda sa nevy┼żaduje ┼żiadny poplatok za vykonanie tejto oper├ície, ─Źo znamen├í v├Ą─Ź┼íiu dostupnos┼ą.

Bezpe─Źnos┼ą

Nat├şvne tokeny sa vyzna─Źuj├║ ─żah┼íou a lacnej┼íou kon┼ítrukciou ako ┼ítandardy Ethereum ERC-20 alebo ERC-721. Tieto dve vlastnosti by neznamenali ni─Ź bez robustnej bezpe─Źnostnej vrstvy zaru─Źuj├║cej integritu syst├ęmu.

V nat├şvnych tokenoch je integrita syst├ęmu postaven├í na vlastnosti ledgeru uchovania hodnoty (to znamen├í, ┼że s├║─Źet v┼íetk├Żch vstupov sa rovn├í s├║─Źtu v├Żstupov). Cel├í nat├şvna logika prenosu tokenov je k├│dovan├í v ledgeri - na rozdiel od inteligentn├Żch zml├║v definovan├Żch pou┼ż├şvate─żom. Toto zais┼ąuje predv├şdate─żn├ę a jednotn├ę spr├ívanie syst├ęmu, kde sa od pou┼ż├şvate─żov nevy┼żaduje aby rozumeli inteligentn├Żm zmluv├ím, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą ─Źasto zranite─żn├Żm bodom.

Zatia─ż ─Źo tak├íto ├║─Źtovn├í spr├ívnos┼ą je zabezpe─Źen├í ledgerom, razenie a spa─żovanie tokenov je regulovan├ę ich u┼ż├şvate─żsky definovan├Żmi politikami. Pravidl├í razenia s├║ trvale spojen├ę s hashmi a tokenmi, ktor├ę s├║ pod nimi vymedzen├ę, teda nie je mo┼żn├ę ich nijako zmeni┼ą. Toto zaru─Źuje, ┼że politiku, ktor├║ si emitent vybral nemo┼żno nikdy zmeni┼ą tak, aby umo┼ż┼łovala razenie alebo spa─żovanie tohto typu tokenu, ak tak nebolo ustanoven├ę v p├┤vodnej politike. Kedyko─żvek sa raziacia transakcia zaeviduje v ledgeri, skontroluje sa politika pre ka┼żd├Ż typ razen├ęho tokenu a mus├ş by┼ą dodr┼żan├í. Ka┼żd├Ż token v obehu, okrem ady (ke─Ć┼że Cardano zakazuje razenie ─Ćal┼íie ady), m├í vlastn├║ nevyhnutn├║ politiku razenia a pod─ża tejto politiky sa zaru─Ź├ş, ┼że tento token bol vyrazen├Ż v s├║lade s touto politikou.

Jedin├Ż vlastn├Ż k├│d potrebn├Ż na manipul├íciu s tokenmi v Cardane je teda samotn├í politika. Viazanie hash politiky na identifik├ítor akt├şva znamen├í, ┼że nie je potrebn├Ż glob├ílny register akt├şv, tak┼że vytv├íranie akt├şv je lacn├ę a ─żahk├ę. Syst├ęm zost├íva jednoduch├Ż, svi┼żn├Ż a ─żahko pou┼żite─żn├Ż.

Jednotn├Ż proces

Ke─Ć u┼ż bud├║ nat├şvne tokeny implementovan├ę ako s├║─Źas┼ą Goguenu, ledger bude so v┼íetk├Żmi tokenmi nar├íba┼ą rovnak├Żm sp├┤sobom. Razbu tokenu je mo┼żn├ę vykona┼ą iba jedn├Żm sp├┤sobom, aby sa zn├ş┼żila nejednozna─Źnos┼ą a mo┼żn├ę chyby alebo bugy. Toto zjednodu┼íenie pou┼ż├şvania zjednoten├ęho procesu povedie k r├Żchlej┼íiemu v├Żvoju a celkovo lep┼í├şm sk├║senostiam pri v├Żvoji.

Predproduk─Źn├ę prostredie prich├ídza

Schopnos┼ą nat├şvnych tokenov bude nasaden├í do mainnetu Cardano po aktualiz├ícii protokolu v Q1 2021 (interne ozna─Źovan├í s pracovn├Żm n├ízvom ÔÇ×MaryÔÇť), ktor├í otv├íra nov├Ż svet pr├şle┼żitost├ş vyu┼żitia. Aby sme mohli integrova┼ą nov├Żch v├Żvoj├írov pred t├Żmto d├ítumom, dokon─Źujeme nasadenie predproduk─Źn├ęho prostredia pre tieto nat├şvne tokeny. Sledujte preto na┼íe na┼íe soci├ílne kan├íly a dost├ívajte najaktu├ílnej┼íie spr├ívy o postupe.

Ak ste v├Żvoj├ír a chcete sa zapoji┼ą u┼ż teraz nav┼ít├şvte na┼íe str├ínky pre v├Żvoj├írov, kde m├┤┼żete n├íjs┼ą podporn├║ dokument├íciu a zdroje. Postupom ─Źasu tam budeme prid├íva┼ą; zaregistrujte sa do n├í┼ího prieskumu pre v├Żvoj├írov na tejto str├ínke, aby ste vyjadrili svoj z├íujem a dostanete upozornenie, akon├íh─że bude v┼íetko k dispoz├şci├ş.

P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Native tokens on Cardano; core principles and points of difference