­č窭čç░ O bud├║cnosti Cardana rozhodn├║ ─żudia

O bud├║cnosti Cardana rozhodn├║ ─żudia

Bud├║cnos┼ą v┼íetk├Żch kryptomien je nerozhodn├í. Pr├şbehy sa menia, technologick├ę mo┼żnosti sa ka┼żd├Żm d┼łom zlep┼íuj├║, prich├ídzaj├║ ve─żk├ş investori a maj├║ z├íujem o invest├şcie. Napriek v┼íetk├Żm t├Żmto pozit├şvam je ┼ąa┼żk├ę predv├şda┼ą, ako bude vyzera┼ą bud├║cnos┼ą. Pozrieme sa na Satoshiho v├şziu a d├íme ju do s├║vislosti s Cardanom.

Satoshiho dedi─Źstvo

Satoshi Nakamoto je zn├ímy pseudonym ─Źloveka alebo t├şmu, ktor├Ż v roku 2009 zostavil a spustil Bitcoin. Satoshi v tichosti opustil komunitu a zanechal po sebe nieko─żko ─Ćal┼í├şch vec├ş. Okrem funguj├║cej siete Bitcoin sa m├┤┼żeme do─Ź├şta┼ą o d├┤vodoch, pre─Źo Satoshi vytvoril Bitcoin a ak├ę je poslanie projektu. Na za─Źiatku bolo poslanie jasn├ę a Bitcoin bol prostriedkom, ako dosiahnu┼ą cie─ż. O misii Bitcoinu si m├┤┼żeme pre─Ź├şta┼ą v bielej knihe alebo v rozhovore o Bitcoine. Poslanie, ktor├ę si predstavoval Satoshi, a realita nemusia by┼ą ├║plne v s├║lade. Pre─Źo? Existuje na to nieko─żko d├┤vodov.

  • Satoshi odi┼íiel a preto nem├┤┼że riadi┼ą prijatie a udr┼ża┼ą misiu na spr├ívnej ceste. Projekt nem├í vodcu a t├║to ├║lohu prevzalo nieko─żko samozvan├Żch ─żud├ş. Skupina nov├Żch vplyvn├Żch l├şdrov m├┤┼że sledova┼ą svoje z├íujmy a ciele, ktor├ę sa m├┤┼żu l├ş┼íi┼ą od toho, ─Źo chcel Satoshi. M├┤┼żu vyjadrova┼ą svoje n├ízory, ktor├ę m├┤┼żu by┼ą v priamom rozpore so Satoshiho v├şziou. Kto s├║ t├şto ─żudia? M├┤┼że to by┼ą takmer ka┼żd├Ż. ─îlenovia hlavn├ęho t├şmu, youtuberi, bohat├ş investori, vydavatelia, ─żudia, ktor├ş s├║ akt├şvni na soci├ílnych sie┼ąach.
  • Satoshiho poslanie sa d├í ch├ípa┼ą r├┤zne. Vplyvn├ş ─żudia ju m├┤┼żu in├Żm ─żu─Ćom interpretova┼ą odli┼íne a to m├┤┼że sp├┤sobi┼ą zm├Ątok alebo dokonca nezhody. V d├┤sledku toho by sme mohli by┼ą svedkami rozdelenia re┼ąazca na dva re┼ąazce. Bitcoin a Bitcoin Cash. Pravdepodobne by sa to nikdy nestalo, ak by Satoshi uk├ízal spr├ívny smer. Nezhody m├┤┼żeme pozorova┼ą nielen na ├║rovni protokolu, ale aj na ├║rovni misie. Komunity napr├şklad diskutuj├║ o tom, ─Źi Bitcoin zlyhal, ak sa nepou┼ż├şva ako digit├ílna hotovos┼ą. Prevl├ída narat├şv o digit├ílnom ├║lo┼żisku hodnoty, ale Satoshi to v bielej knihe nespom├şna. D├í sa to pova┼żova┼ą za zlyhanie? Biela kniha je zastaran├í a nie je nikto, kto by ju prep├şsal alebo uk├ízal nov├Ż smer. Je to v├Żhoda alebo nev├Żhoda? Je s├║─Źasn├Ż v├Żvoj najlep┼í├ş pre bud├║cnos┼ą Bitcoinu?
  • ┼ápekul├ície s cenou s├║ hlavnou hnacou silou prijatia. U┼ż to nie je poslan├şm projektu. Bitcoin pril├íkal banky a fondy, ktor├ę nakupuj├║ Bitcoin pre svojich klientov. Niektor├ę ve─żk├ę spolo─Źnosti sa rozhodli k├║pi┼ą Bitcoin. Pri┼ąahuje to drobn├Żch investorov, ktor├ş nasko─Źili na vlnu a zarobili nejak├ę peniaze. Je to dobr├ę aj zl├ę. Pre prijatie Bitcoinu je to ur─Źite ve─żmi pozit├şvne. Na druhej strane to mo┼żno vn├şma┼ą pozit├şvne len v pr├şpade, ┼że kupuj├║ci bud├║ nasledova┼ą Satoshiho v├şziu. Pou┼ż├şvatelia musia ma┼ą mo┼żnos┼ą pou┼ż├şva┼ą kryptomeny ako alternat├şvu, ktor├í im umo┼żn├ş zbavi┼ą sa bankov├Żch ├║─Źtov.

Cenov├ę ┼ípekul├ície nie s├║ Satoshiho dedi─Źstvom. Satoshi prestal d├┤verova┼ą centr├ílnym a komer─Źn├Żm bank├ím. Pozrime sa na Satoshiho v├şziu a sk├║sme ju porovna┼ą s dne┼ínou realitou. Hne─Ć prv├í veta Satoshiho bielej knihy znie takto.

ÔÇť─îisto peer-to-peer verzia elektronickej hotovosti by umo┼żnila posiela┼ą online platby priamo z jednej strany na druh├║ bez toho, aby prech├ídzali cez finan─Źn├║ in┼ítit├║ciu.ÔÇŁ

Satoshi chcel vytvori┼ą syst├ęm, ktor├Ż bude schopn├Ż spracov├íva┼ą platby bez ├║─Źasti in├Żch finan─Źn├Żch in┼ítit├║ci├ş alebo tret├şch str├ín. Ide najm├Ą o mo┼żnosti transak─Źn├ęho syst├ęmu. Satoshi zjavne vn├şmal Bitcoin ako konkurenta internetov├ęho bankovn├şctva. D├í sa poveda┼ą, ┼że je to kone─Źn├ę poslanie Bitcoinu. Z ─Ćal┼í├şch textov vypl├Żva, ┼że Satoshi pova┼żoval za ned├┤veryhodn├ę tretie strany aj centr├ílne banky.

ÔÇťHlavn├Żm probl├ęmom konven─Źnej meny je v┼íetka t├í d├┤vera, ktor├í je potrebn├í na jej fungovanie. Centr├ílnej banke treba d├┤verova┼ą, ┼że neznehodnot├ş menu, ale hist├│ria fiat mien je pln├í poru┼íen├ş tejto d├┤very. Bank├ím treba d├┤verova┼ą, ┼że bud├║ dr┼ża┼ą na┼íe peniaze a elektronicky ich prev├ídza┼ą, ale ony ich po┼żi─Źiavaj├║ vo vln├ích ├║verov├Żch bubl├şn so sotva zlomkom rezervy. Mus├şme im d├┤verova┼ą, pokia─ż ide o na┼íe s├║kromie, d├┤verova┼ą im, ┼że nedovolia zlodejom identity, aby n├ím vy─Źerpali ├║─Źty.ÔÇŁ

Okrem peer-to-peer platieb chcel Satoshi vytvori┼ą aj zdrav├ę peniaze. Pokia─ż ide o s├║kromie, realita je tak├í, ┼że v├Ą─Ź┼íina ─żud├ş nakupuje kryptomeny na centralizovan├Żch burz├ích a je ochotn├í poskytn├║┼ą ├║daje KYC/AML. S├║ ochotn├ş plati┼ą poplatky centralizovan├Żm slu┼żb├ím. V├Ą─Ź┼íina dr┼żite─żov bitcoinov st├íle pou┼ż├şva bankov├ę ├║─Źty, a tak v podstate podporuje existenciu tradi─Źn├ęho finan─Źn├ęho syst├ęmu. ─Żudia sa nezauj├şmaj├║ o s├║kromie. Regula─Źn├ę org├íny a nechystaj├║ sa zak├íza┼ą kryptomeny. Bud├║ ich regulova┼ą a s┼ąa┼żia ich vlastn├şctvo bez poskytnutia KYC/AML. ─Żudia miluj├║ stakovanie Sats, ale nie s├║ ochotn├ş zbavi┼ą sa bankov├Żch ├║─Źtov. V├Ą─Ź┼íina ─żud├ş v podstate ┼ípekuluje na rast ceny.

"Bitcoin je digit├ílna mena vyu┼ż├şvaj├║ca kryptografiu a distribuovan├║ sie┼ą, ktor├í nahr├ídza potrebu d├┤veryhodn├ęho centr├ílneho servera. Ute─Źte svojvo─żnej infl├ícii *riziku centr├ílne riaden├Żch mien! Celkov├Ż obeh Bitcoinu je obmedzen├Ż na 21 mili├│nov minc├ş. Mince sa postupne uvo─ż┼łuj├║ do uzlov siete na z├íklade v├Żkonu CPU, ktor├Żm prispievaj├║, tak┼że ich podiel m├┤┼żete z├şska┼ą tak, ┼że prispejete svoj├şm ne─Źinn├Żm ─Źasom CPU. "

To je pravdepodobne vysvetlenie, pre─Źo centralizovan├ę burzy na┼íli tak├Ż dobr├Ż biznis. ─Żudia nie s├║ schopn├ş zarobi┼ą bitcoiny ┼ąa┼żbou. ┼Ąa┼żba je v s├║─Źasnosti ve─żk├Ż biznis dostupn├Ż len pre ve─żk├Żch investorov, ktor├ş sa nach├ídzaj├║ v krajin├ích s lacnou elektrickou energiou. Ved─żaj┼í├şm efektom je, ┼że ─żudia nie s├║ schopn├ş ┼ąa┼żi┼ą, a teda ani hlasova┼ą o zmen├ích protokolu. Majitelia ┼ąa┼żobn├Żch h├íl tak maj├║ v ekosyst├ęme najviac pr├ív a zrejme nebud├║ hlasova┼ą za zmeny, ktor├ę by boli proti ich ekonomick├Żm z├íujmom.

" Ke─Ć sa to vy─Źerp├í [dot├ícia siete sa zni┼żuje o polovicu], syst├ęm m├┤┼że v pr├şpade potreby podporova┼ą transak─Źn├ę poplatky. Je zalo┼żen├Ż na otvorenej trhovej s├║┼ąa┼żi a pravdepodobne v┼żdy bud├║ existova┼ą uzly ochotn├ę sprac├║va┼ą transakcie zadarmo. "

Satoshi sa staral o transak─Źn├ę poplatky. Pravdepodobne vedel, ┼że transak─Źn├ę poplatky bud├║ hra┼ą hlavn├║ ├║lohu, pokia─ż ide o rozpo─Źet na bezpe─Źnos┼ą. Na druhej strane o─Źak├íval, ┼że bude mo┼żn├ę posiela┼ą transakcie zadarmo. Realita je tak├í, ┼że hlavn├ę PoW siete Bitcoin a Ethereum s├║ ─Źasto zahlten├ę. Prev├ídzkovatelia poolov vyberaj├║ transakcie na z├íklade v├Ż┼íky poplatkov. Poplatky za transakcie tak rast├║ a v s├║─Źasnosti je potrebn├ę zaplati┼ą nieko─żko desiatok dol├írov, aby ste mohli uskuto─Źni┼ą transakciu. V ekosyst├ęme Bitcoinu je len nieko─żko hlavn├Żch prev├ídzkovate─żov poolov a ┼żiadny z nich nie je ochotn├Ż vklada┼ą transakcie do nov├ęho bloku, ak maj├║ nulov├ę poplatky.

Satoshi si bol vedom├Ż skuto─Źnosti, ┼że na internete je ┼ąa┼żk├ę vytvori┼ą d├┤veru medzi pred├ívaj├║cim a kupuj├║cim. Satoshi sa zjavne nechcel spolieha┼ą na s├║─Źasn├ę autority pri rie┼íen├ş sporov a chcel vytvori┼ą digit├ílny mechanizmus, ktor├Ż by bol schopn├Ż nahradi┼ą autority. Mnoh├Żch bitcoin├írov m├┤┼że prekvapi┼ą skuto─Źnos┼ą, ┼że Satoshi chcel vytvori┼ą nie─Źo ako inteligentn├ę zmluvy. Vieme, ┼że tokeny a inteligentn├ę zmluvy m├┤┼żu v├Żrazne pom├┤c┼ą pri vytv├íran├ş d├┤very medzi pred├ívaj├║cimi a kupuj├║cimi. Pozrime sa na to, ─Źo Satoshi nap├şsal.

Tu je n├í─Źrt takejto eskontnej transakcie, ktor├í je mo┼żn├í v softv├ęri. Nie je to implementovan├ę a pravdepodobne to nebudem ma┼ą ─Źoskoro ─Źas implementova┼ą, ale len aby ste vedeli, ─Źo je mo┼żn├ę.

Z├íkladn├í ├║schova: Kupuj├║ci sa zav├Ązuje uhradi┼ą platbu do ├║schovy. Pred├ívaj├║ci dostane transakciu s peniazmi v ├║schove, ale nem├┤┼że ich min├║┼ą, k├Żm ich kupuj├║ci neodomkne. Kupuj├║ci m├┤┼że platbu uvo─żni┼ą kedyko─żvek potom, ─Źo m├┤┼że by┼ą aj nikdy. To kupuj├║cemu neumo┼ż┼łuje vzia┼ą si peniaze sp├Ą┼ą, ale d├íva mu to mo┼żnos┼ą sp├íli┼ą peniaze zo zlosti t├Żm, ┼że ich nikdy neuvo─żn├ş. Pred├ívaj├║ci m├í mo┼żnos┼ą uvo─żni┼ą peniaze sp├Ą┼ą kupuj├║cemu.

  • Hoci tento syst├ęm nezaru─Źuje stran├ím, ┼że ned├┤jde k strate, zbavuje ich zisku z podvodu.*

  • Ak pred├ívaj├║ci tovar nepo┼íle, nedostane zaplaten├ę. Kupuj├║ci by bol st├íle bez pe┼łaz├ş, ale pred├ívaj├║ci by aspo┼ł nemal finan─Źn├║ motiv├íciu ho oklama┼ą.*

Kupuj├║ci nem├┤┼że ma┼ą prospech z toho, ┼że nezaplat├ş. Nem├┤┼że dosta┼ą sp├Ą┼ą peniaze z ├║schovy. Nem├┤┼że nezaplati┼ą z d├┤vodu nedostatku finan─Źn├Żch prostriedkov. Pred├ívaj├║ci vid├ş, ┼że finan─Źn├ę prostriedky s├║ viazan├ę na jeho k─ż├║─Ź a nem├┤┼żu by┼ą poslan├ę nikomu in├ęmu. "

M├┤┼żeme poveda┼ą, ┼że Bitcoin zlyhal, ke─Ć┼że sa nenaplnilo to─żko ide├ílov, ktor├ę si Satoshi predstavoval? Ur─Źite by sme mohli, ale nebolo by to spravodliv├ę. Ka┼żd├í revolu─Źn├í zmena potrebuje svoj ─Źas a je ┼ąa┼żk├ę predpoveda┼ą, ktor├Żm smerom sa v├Żvoj uberie. Satoshi nedok├ízal predpoveda┼ą, ako r├Żchlo d├┤jde k prijatiu alebo ako r├Żchlo sa vybuduje infra┼ítrukt├║ra. Je s├║─Źasn├ę tempo pomal├ę alebo r├Żchle? M├┤┼żeme len ┼ípekulova┼ą, ke─Ć┼że Satoshi n├ím o tom viac nepovie. M├┤┼żeme porovna┼ą v├şziu a skuto─Źnos┼ą a pos├║di┼ą ju. M├┤┼żeme sa dokonca pok├║si┼ą n├íjs┼ą d├┤vody, pre─Źo je skuto─Źnos┼ą tak├í, ak├í je. Potom sa m├┤┼żeme pok├║si┼ą prem├Ż┼í─ża┼ą o sp├┤soboch, ako dosiahnu┼ą Satoshiho v├şziu.

Bitcoinov├Ż maximalizmus

Bitcoinov├Ż maximalizmus nepatr├ş do Satoshiho dedi─Źstva. Bitcoinov├Ż maximalizmus sa objavil niekedy v roku 2014 a ├║plne prekr├║til Satoshiho v├şziu. Bola to reakcia nov├Żch hrdinov Bitcoinu na objavenie sa alternat├şvnych projektov. Alternat├şvy ├║plne odmietaj├║ a nepova┼żuj├║ ich za ┼żivotaschopn├ę. ─îasto bez zjavn├Żch d├┤vodov. Treba poznamena┼ą, ┼że to nebol Satoshi, kto odmietal alternat├şvy. V s├║─Źasnosti m├┤┼żu by┼ą alternat├şvy bli┼ż┼íie k Satoshiho v├şzii ako samotn├Ż Bitcoin. Cardano do tejto kateg├│rie rozhodne patr├ş. Ak by Satoshi mohol o Cardano nie─Źo poveda┼ą, ver├şme, ┼że by to bolo ve─żmi pozit├şvne. Mysl├şte si, ┼że nem├íme pravdu? Nu┼ż, m├┤┼że to by┼ą t├Żm, ┼że Satoshiho v├şziu ch├ípeme inak ako vy.

Mnoho ─żud├ş by tvrdilo, ┼że Satoshiho v├şzia je priamo spojen├í s Bitcoinom a nie je mo┼żn├ę ich oddeli┼ą. My si to v┼íak nemysl├şme. Pozn├íme hist├│riu pe┼łaz├ş a vieme, ako sa vyv├şjali. Kr├ítky preh─żad by vyzeral takto: barterov├Ż syst├ęm, ┼íkrupiny, razen├ę mince, zlat├Ż ┼ítandard, fiat peniaze (bankovky), internetov├ę bankovn├şctvo (plastov├ę peniaze), kryptomena. Je naivn├ę myslie┼ą si, ┼że v├Żvoj sa m├┤┼że zastavi┼ą. V├Żvoj bude prirodzene pokra─Źova┼ą. V s├║─Źasnosti e┼íte rozhodne nie sme vo f├íze kryptomien. Ich prijatie je pr├şli┼í n├şzke a v├Ą─Ź┼íina ─żud├ş pou┼ż├şva fiat peniaze. Bitcoin za─Źal revol├║ciu kryptomien, ale to neznamen├í, ┼że bude jedin├Żm v├ş┼ąazom. O bud├║cnosti rozhodne pripravenos┼ą na masov├ę prijatie, schopnos┼ą sta┼ą sa skuto─Źne pou┼żite─żnou alternat├şvou k fiat peniazom, prijatie a mnoho ─Ćal┼í├şch faktorov.

Uve─Ćme anal├│giu, ktor├í vysvetl├ş, ─Źo m├íme na mysli. V├Żvoj automobilov sa za─Źal u┼ż v 17. storo─Ź├ş vyn├ílezom prv├ęho vozidla poh├í┼łan├ęho parou, ─Źo viedlo k vytvoreniu prv├ęho automobilu poh├í┼łan├ęho parou, ktor├Ż bol schopn├Ż prepravova┼ą ─żud├ş a ktor├Ż zostrojil Nicolas-Joseph Cinge v roku 1769. D┼ła 29. janu├íra 1886 Carl Benz po┼żiadal o patent na svoje ÔÇťvozidlo poh├í┼łan├ę plynov├Żm motoromÔÇŁ. Tento rok sa pova┼żuje za rok zrodu modern├Żch automobilov. Kto pozn├í prv├Żch kon┼ítrukt├ęrov automobilov? Kto vie, ako vyzeralo prv├ę auto? Ktor├ę auto by ste chceli ma┼ą vy? Star├ę alebo rad┼íej nov┼íie? Realita je tak├í, ┼że v├Ą─Ź┼íina ─żud├ş by rad┼íej pou┼ż├şvala modern├ę auto s n├şzkou spotrebou, r├Żchle, spo─żahliv├ę, bezpe─Źn├ę a pekne vyzeraj├║ce. Je spravodliv├ę porovn├íva┼ą aut├í s peniazmi? Odhliadnime od debaty o ┼ít├ítnych a ne┼ít├ítnych peniazoch. Modern├ę peniaze vr├ítane kryptomien s├║ o technol├│gii.

Bitcoin nie je zlato. Zlato by sa stalo kr├ísnymi zdrav├Żmi peniazmi, ale ─Źasy, ke─Ć by to bolo mo┼żn├ę, s├║ pre─Ź. Modern├í spolo─Źnos┼ą potrebuje ma┼ą v┼íetko na internete. Bitcoin je sie┼ąov├Ż protokol. Je to kus softv├ęru. Samotn├Ż zdrojov├Ż k├│d otvoren├Żch kryptomien pravdepodobne nem├í ┼żiadnu hodnotu. M├┤┼żete si ho stiahnu┼ą zadarmo. Jedin├í cenn├í vec na Bitcoine je d├┤vera a prijatie. To sa prejavuje trhovou kapitaliz├íciou.

On-chain vl├ída je nevyhnutnou s├║─Źas┼ąou decentralizovan├ęho blockchain projektu. Catalyst je projekt, ktor├Ż sa ju pok├║si zavies┼ą na Cardano. Zainteresovan├ę strany by mali projektu venova┼ą pozornos┼ą a pochopi┼ą jeho v├Żznam v kontexte bud├║ceho ├║spechu Cardano Viac inform├íci├ş.

Satoshi mal v├şziu, ale to neznamen├í, ┼że Bitcoin bude jedinou implement├íciou tejto v├şzie. Je to rovnak├ę ako v pr├şpade automobilov. M├┤┼żete si vybra┼ą najlep┼íie auto pre v├ís a nemus├şte sa stara┼ą o to, kto vymyslel prv├ę auto. Kryptomeny nie s├║ z├ívisl├ę od vl├íd. Nikto v├ím nebude hovori┼ą, ┼że mus├şte pou┼ż├şva┼ą konkr├ętnu kryptomenu. Ako m├┤┼żeme vedie┼ą, ─Źi bude existova┼ą len jedna kryptomena pre cel├Ż svet? Ako m├┤┼żeme vedie┼ą, ─Źi v┼íetci bud├║ chcie┼ą pou┼ż├şva┼ą sie┼ą PoW, ak m├┤┼żu pou┼ż├şva┼ą sie┼ą PoS? Bude to o osobn├Żch preferenci├ích a drviv├í v├Ą─Ź┼íina popul├ície si e┼íte nevybrala. V┼íetko je e┼íte pred nami.

Ako m├┤┼że Cardano dosiahnu┼ą Satoshiho v├şziu

Satoshiho v├şzia sa v prvom rade t├Żka technol├│gie. Ke─Ć bol Bitcoin spusten├Ż, bankov├ę poplatky boli vysok├ę a posielanie pe┼łaz├ş do druhej ─Źasti sveta bolo ve─żmi zd─║hav├ę. To sa zmenilo. V mnoh├Żch krajin├ích sa bankov├ę poplatky bl├ş┼żia k nule a zlep┼íil sa aj ─Źas vyrovnania. Teraz m├┤┼żeme poveda┼ą, ┼że poplatky za bitcoinov├ę transakcie s├║ drah┼íie ako bankov├ę poplatky. V ─Źase p├şsania tohto ─Źl├ínku sa odpor├║─Źa stanovi┼ą poplatok 20 USD. Pred nieko─żk├Żmi d┼łami to bolo 30 USD. ┼Ąa┼żko poveda┼ą, ko─żko to bude bud├║ci t├Ż┼żde┼ł. Ke─Ć┼że sie┼ą sa m├┤┼że pomerne r├Żchlo zahlti┼ą, je obvykl├ę, ┼że z├║─Źtovanie m├┤┼że trva┼ą hodiny alebo aj nieko─żko dn├ş. Nov├í─Źikovia s├║ zm├Ąten├ş a prekvapen├ş, ┼że museli zaplati┼ą tak├║ ve─żk├║ sumu za transakciu a trv├í to tak dlho. Toto nie je technol├│gia, ktor├í by sa bl├ş┼żila Satoshiho v├şzii. Sie┼ą Bitcoin je v podstate nepou┼żite─żn├í na ni─Ź in├ę ako na n├íkup a dr┼żbu bitcoinov. Na in├ę pou┼żitie vr├ítane platieb s├║ potrebn├ę tretie strany. Je to smutn├í realita a nem├í zmysel tvrdi┼ą, ┼że je to v poriadku.

V ─Źase p├şsania tohto ─Źl├ínku Cardano v mnoh├Żch aspektoch prekonalo Bitcoin. Doba blokovania Bitcoinu je nastaven├í na 10 min├║t. Cardano dok├í┼że vytvori┼ą nov├Ż blok ka┼żd├Żch 20 sek├║nd. Ak presk├║mate bloky Cardano, zist├şte, ┼że tieto transak─Źn├ę poplatky s├║ zvy─Źajne nastaven├ę od 0,16 do 0,20 ADA. To je pribli┼żne 0,20 USD. Transak─Źn├ę poplatky sa zvy┼íuj├║, ke─Ć sie┼ą nestihne vlo┼żi┼ą v┼íetky dostupn├ę transakcie do bloku. Odkladaj├║ sa teda na bok, aby sa spracovali o nie─Źo nesk├┤r. M├┤┼że sa sta┼ą, ┼że pri rast├║com dopyte po odosielan├ş transakci├ş sa ─Źoraz viac transakci├ş odklad├í bokom. Hovor├şme o ┼ík├ílovate─żnosti. Bitcoin nie je schopn├Ż spracova┼ą viac ako 10 transakci├ş za sekundu. Cardano dok├í┼że spracova┼ą nieko─żko stoviek transakci├ş za sekundu. Navy┼íe, Ouroboros PoS bude v bud├║cnosti vylep┼íen├Ż, tak┼że si m├┤┼żeme predstavi┼ą ─Ź├şsla okolo nieko─żk├Żch tis├şcok za sekundu. Decentraliz├ícia Bitcoinu stoj├ş na desiatich hlavn├Żch pooloch a nieko─żk├Żch okrajov├Żch. V sieti Cardano n├íjdete viac ako 2200 registrovan├Żch poolov. Pribli┼żne 1000 baz├ęnov pravidelne produkuje bloky. M├┤┼żete n├íjs┼ą subjekty, ktor├ę vlastnia viac baz├ęnov, ale aj tak je po─Źet nez├ívisl├Żch subjektov vy┼í┼í├ş, ne┼ż ak├Ż m├┤┼żeme pozorova┼ą v sieti Bitcoin. V ─Źase p├şsania tohto ─Źl├ínku funguje burza Binance s 13,2 % hash-rate v ekosyst├ęme Bitcoinu. V ekosyst├ęme Cardano predstavuje podiel spolo─Źnosti Binance 12,4 %. Podiel 22 % vlastnia prev├ídzkovatelia jednotliv├Żch poolov. Pri porovnan├ş spotreby energie potrebuje Cardano 6 GWh, zatia─ż ─Źo Bitcoin 45 TWh. O─Źak├íva sa, ┼że s rast├║cou cenou Bitcoinov by spotreba energie mohla na konci roka 2021 dosiahnu┼ą 128 TWh.

Z poh─żadu Satoshiho v├şzie je Cardano vhodnej┼íia sie┼ą na masov├ę prijatie ako Bitcoin. Cardano dok├í┼że spracova┼ą viac transakci├ş ako Bitcoin, r├Żchlej┼íie, lacnej┼íie, decentralizovanej┼íie a spotrebuje podstatne menej energie. Bitcoin funguje u┼ż viac ako desa┼ą rokov. Vieme teda, ┼że mechanizmus konsenzu PoW je bezpe─Źn├Ż. Bitcoin ako s├║─Źasn├Ż l├şder m├í najv├Ą─Ź┼í├ş sie┼ąov├Ż efekt. Dopyt po Bitcoinoch je tie┼ż zna─Źn├Ż. Toto s├║ jedin├ę v├Żhody Bitcoinu. Cardano bude potrebova┼ą nieko─żko rokov, aby presved─Źilo ─żud├ş, ┼że Ouroboros PoS je ┼żivotaschopn├Ż a bezpe─Źn├Ż konsenzu├ílny mechanizmus. Vy┼í┼íie prijatie je tie┼ż len ot├ízkou ─Źasu. Hlavn├í sie┼ą Cardano Shelley osl├ívi v roku 2021 jeden rok svojej existencie. O nieko─żko rokov m├┤┼że ma┼ą Cardano viac pou┼ż├şvate─żov ako Bitcoin. M├íme na mysli pou┼ż├şvate─żov, ktor├ş bud├║ denne posiela┼ą transakcie, nie dr┼żite─żov minc├ş, ktor├ş uskuto─Źnia jednu transakciu za mesiac.

Doteraz sme porovn├ívali transak─Źn├ę siete Cardano a Bitcoin. Ako sme u┼ż spomenuli, Satoshi si bol vedom├Ż neschopnosti Bitcoinu vytvori┼ą d├┤veru medzi pred├ívaj├║cim a kupuj├║cim na internete. Satoshi nemal dostatok ─Źasu na to, aby pri┼íiel s rie┼íen├şm. T├şm IOHK dobre presk├║mal inteligentn├ę zmluvy a Cardano bude dobre pripraven├ę na vytvorenie d├┤very na internete. ─Żudia bud├║ m├┤c┼ą meni┼ą hodnotu na internete bez toho, aby v pr├şpade sporov medzi ├║─Źastn├şkmi museli ┼żiada┼ą o pomoc ├║rady.

Satoshi ─Źasto p├şsal o tret├şch stran├ích v s├║vislosti s menovou politikou a s├║krom├şm, ktor├ę priamo s├║vis├ş s ka┼żdodenn├Żm pou┼ż├şvan├şm pe┼łaz├ş. Svet internetu je pln├Ż sprostredkovate─żov, ktor├ş zneu┼ż├şvaj├║ svoje postavenie. N├íjdeme ich nielen vo finan─Źnom sektore, ale aj v soci├ílnych m├ędi├ích a v obchodnom sektore. Mohli by sme by┼ą e┼íte odv├í┼żnej┼í├ş a poveda┼ą, ┼że aj vl├ídy s├║ skupiny ─żud├ş, ktor├ę mo┼żno pova┼żova┼ą za sprostredkovate─żov. ─Żudia vo v┼íeobecnosti str├ícaj├║ d├┤veru v sprostredkovate─żov. Nez├íle┼ż├ş na tom, ─Źi hovor├şme o centr├ílnych bank├ích, platobn├Żch sie┼ąach, ├║verovom odvetv├ş alebo ve─żk├Żch IT gigantoch.

Inteligentn├ę zmluvy m├┤┼żu by┼ą n├ístrojom, ktor├Ż na mnoh├Żch miestach umo┼żn├ş nahradi┼ą sprostredkovate─żov. Nestane sa tak bez prijatia nov├Żch decentralizovan├Żch slu┼żieb. Jedna vec je ma┼ą vhodn├Ż n├ístroj na u─żah─Źenie zmien v spolo─Źnosti. Druh├í vec je, ─Źi o to bude ma┼ą spolo─Źnos┼ą z├íujem. Nez├íle┼ż├ş na tom, ─Źi hovor├şme o Bitcoine, Cardane alebo ─Źomko─żvek inom. Spolo─Źnos┼ą rozhodne o svojej bud├║cnosti.

O bud├║cnosti m├┤┼żu rozhodn├║┼ą len ─żudia

Naplnenie Satoshiho v├şzie nie je len o technol├│gii. Samotn├í technol├│gia nem├┤┼że ovplyvni┼ą prijatie. Protokoly m├┤┼żu iba priamo ekonomicky motivova┼ą ┼ąa┼żiarov alebo podielnikov, aby udr┼żiavali sie┼ą. Protokoly Bitcoin a Cardano s├║ len technickou implement├íciou v├şzie. V├şzia je cie─ż a cie─ż sa d├í dosiahnu┼ą mnoh├Żmi cestami. Najv├Ą─Ź┼íou v├Żzvou kryptomien ako odvetvia je prijatie. Neexistuje sp├┤sob, ako urobi┼ą revol├║ciu bez akt├şvnej ├║─Źasti ─żud├ş. ─Żudia si musia vybra┼ą cestu a to je jedin├Ż sp├┤sob, ako sa d├í dosiahnu┼ą cie─ż. V na┼íom pr├şpade m├┤┼żu ─żudia dosiahnu┼ą rovnak├Ż cie─ż prostredn├şctvom r├┤znych protokolov.

Vn├şmanie kryptomien je ┼íirok├ę. Za─Ź├şna podvodom alebo Ponziho sch├ęmou, pokra─Źuje obchodovan├şm alebo ┼ípekulat├şvnymi pr├şle┼żitos┼ąami, prenosom hodnoty a ├║┼żitku, uchov├ívan├şm hodnoty alebo novou formou pe┼łaz├ş a kon─Ź├ş novou paradigmou nov├Żch foriem vl├íd. Aj ke─Ć sme dosiahli ur─Źit├║ ├║rove┼ł prijatia, nemo┼żno poveda┼ą, ┼że ka┼żd├Ż dr┼żite─ż kryptoakt├şv ver├ş, ┼że sme na za─Źiatku novej ├ęry. To sa mus├ş zmeni┼ą a m├┤┼że sa to sta┼ą len prostredn├şctvom vzdel├ívania verejnosti, informovanosti o potenci├íli kryptomien a ich prijatia. ─Żudia si musia nain┼ítalova┼ą pe┼ła┼żenky a za─Źa┼ą posiela┼ą transakcie. Je to nevyhnutn├Ż predpoklad.

Kryptomeny musia by┼ą ┼żivotaschopnou a spo─żahlivou n├íhradou tradi─Źn├ęho bankov├ęho syst├ęmu. ─Żudia musia ma┼ą mo┼żnos┼ą zbavi┼ą sa bankov├ęho ├║─Źtu a prejs┼ą na blockchain. Technologicky tam e┼íte nie sme, ale mus├şme pokra─Źova┼ą v inov├íci├ích. Skuto─Źn├ę prijatie kryptomien by sa malo po─Ź├şta┼ą pod─ża po─Źtu ─żud├ş, ktor├ş plne pre┼íli na blockchain. V┼íetky ostatn├ę metriky s├║ bezv├Żznamn├ę. Len ─żudia sa m├┤┼żu rozhodn├║┼ą, ─Źi chc├║ migrova┼ą na technol├│gie blockchain. Protokoly sa o rozhodnutia ─żud├ş nezauj├şmaj├║. Jednotlivci to neurobia, ak bud├║ ma┼ą pocit, ┼że s├║ na to sami. K─ż├║─Źov├Żmi hnac├şmi silami prijatia bud├║ kryptokomunity.

Adopcia zdola si vy┼żaduje siln├ę komunity, ktor├ę pom├┤┼żu nov├í─Źikom pochopi┼ą poslanie dan├ęho projektu a pom├┤┼żu prekona┼ą technick├ę ┼ąa┼żkosti. Kvality komun├şt bud├║ priamo ovplyv┼łova┼ą tempo adopcie. Kryptomeny s├║ otvoren├ę ekosyst├ęmy. Ka┼żd├Ż sa m├┤┼że slobodne pripoji┼ą alebo od├şs┼ą. M├í to mnoho pozit├şv, ale aj nieko─żko negat├şv. Vznikn├║ nov├ş l├şdri a ich osobnosti a schopnosti bud├║ ur─Źova┼ą osudy komun├şt. M├┤┼żu existova┼ą glob├ílni l├şdri a mnoho ─Ćal┼í├şch lok├ílnych l├şdrov. Mo┼żno l├şder nie je v tejto chv├şli vhodn├ę slovo. S├║ to ─Źlenovia hlavn├Żch v├Żvojov├Żch t├şmov, ban├şci a prev├ídzkovatelia poolov, stakeholderi, youtuberi, ─żudia akt├şvni na Twitteri, administr├ítori na Facebooku, zn├íme tv├íre, ktor├ę hovoria o kryptomen├ích.

V pr├şpade Cardano je Charles Hoskinson ur─Źite ve─żmi vplyvnou osobou. Nie je v┼íak jedin├Ż. N├íjdete tu mnoho ambas├ídorov Cardano, ktor├ş pom├íhaj├║ s adopciou prostredn├şctvom tvorby vzdel├ívacieho obsahu a budovania komun├şt. Project Catalyst je sp├┤sob, ak├Żm m├┤┼żu zainteresovan├ę strany rozhodova┼ą o projektoch, ktor├ę bud├║ financovan├ę z projektovej pokladnice. IOHK, Cardano Foundation a Emurgo s├║ subjekty, ktor├ę m├┤┼żu pom├┤c┼ą s adopciou na ├║rovni podnikov a vl├íd.

Bitcoin nem├í jedn├ęho zjavn├ęho l├şdra, ako je Charles Hoskinson, ale to neznamen├í, ┼że ┼żiadny neexistuje. Pok├║sili sme sa vygoogli┼ą najvplyvnej┼í├şch influencerov Bitcoinu a na na┼íe prekvapenie nie s├║ ─Źasto priamo spojen├ş s Bitcoinom. Ve─żmi ─Źasto s├║ kryptoinfluenceri l├şdrami in├Żch projektov. Ak chceme vymenova┼ą nieko─żko influencerov pod─ża po─Źtu sledovate─żov na Twitter v roku 2020, n├íjdete t├Żchto ─żud├ş: Justin Sun, John McAfee, Vitalik Buterin, Charlie Lee, Marc Andreessen, Roger Ver, Andreas Antonopoulos, Brian Armstrong, Anthony Pompliano, Nick Szabo, Max Keiser, Jameson Lopp, Tone Vays, Adam Back, Gavin Andersen, Michael Novogratz at─Ć.

Okrem in├Żch n├íjdete t├Żchto ─żud├ş v zozname odpor├║─Źan├Żch Bitcoin a krypto influencerov: Anthony Pompliano, Erik Voorhees, CryptoCobain, Ty Daniel Smith, Girl Gone Crypto, David Gokhshtein, Ivan on Tech, BitBoy Crypto, Dan Held, Peter McCormack.

Ka┼żd├Ż Bitcoiner si m├┤┼że vybra┼ą svojho vlastn├ęho hrdinu. Probl├ęmom je, ┼że nov├í─Źikovia m├┤┼żu n├íjs┼ą ve─żmi ve─ża influencerov a t├ş maj├║ r├┤zne n├ízory. M├┤┼żete n├íjs┼ą obchodn├şkov, toxick├Żch bitcoinov├Żch maximalistov, krypto oportunistov a ─Ćal┼í├şch. Nikto z nich nie je Satoshi Nakamoto a nikto z nich nie je schopn├Ż interpretova┼ą ─żu─Ćom Satoshiho v├şziu. Mo┼żno by to najlep┼íie dok├ízal Andreas Antonopoulos, ale bitcoinov├í komunita ho odmietla, odkedy sa za─Źal zauj├şma┼ą o Ethereum. V├Żsledkom je, ┼że ─Źlenovia kryptografickej komunity nemaj├║ zameranie na misiu. Nie je potrebn├ę, aby v┼íetci ─Źlenovia mali rovnak├Ż n├ízor. Na druhej strane by ─Źlenovia mali ch├ípa┼ą v├şziu a pom├íha┼ą ju dosiahnu┼ą.

Ako sme u┼ż povedali, nemysl├şme si, ┼że maximalizmus Bitcoinu patr├ş k Satoshiho odkazu. ┼Żia─ż, maximalizmus sa v komunit├ích pomaly ┼í├şri a nemysl├şme si, ┼że je to zdrav├ę. Niektor├Żm ─żu─Ćom sa to p├í─Źi, in├Żm nie. Bitcoinov├Ż maximalizmus je ako nov├í forma n├íbo┼żenstva a ┼żiadne n├íbo┼żenstvo nem├í glob├ílnu dominanciu. Maximalizmus v akejko─żvek podobe bude v┼żdy len pre men┼íiny. Bitcoinov├ş maximalisti v podstate odmietaj├║ v┼íetky ostatn├ę cesty, ktor├ę ved├║ k Satoshiho v├şzii. Je to jednoducho ve─żmi hl├║py pr├şstup.

Peniaze nie s├║ n├íbo┼żenstvo. Peniaze s├║ prostriedkom v├Żmeny, ├║─Źtovnou jednotkou a uchov├ívate─żom hodnoty. Pou┼ż├şvame fiat peniaze, ktor├ę s├║ spojen├ę so ┼ít├ítmi, v ktor├Żch ┼żijeme. V mnoh├Żch krajin├ích nemaj├║ ni─Ź spolo─Źn├ę s n├íbo┼żenstvom. M├í ve─ża spolo─Źn├ęho s vl├ídami, soci├ílnymi ┼ítrukt├║rami a politikou. Kryptomeny mo┼żno vn├şma┼ą ako technologick├║ revol├║ciu vo svete financi├ş, ktor├í m├í potenci├íl naru┼íi┼ą vl├ídy. Je ve─żmi naivn├ę myslie┼ą si, ┼że m├┤┼żeme naru┼íi┼ą svet financi├ş prostredn├şctvom maximalizmu. V├Ą─Ź┼íina obyvate─żstva by ho jednoducho odmietla. Potrebujeme pragmatick├Ż pr├şstup a vhodn├ę technologick├ę rie┼íenia.

─Żudia bud├║ nevyhnutnou s├║─Źas┼ąou kryptomenovej revol├║cie. Len ─żudia m├┤┼żu rozhodn├║┼ą, ─Źi kryptomeny bud├║ len ┼ípekulat├şvnym majetkom, alebo n├ím m├┤┼żu prinies┼ą v├Żrazn├║ zmenu v spolo─Źnosti. Pravdepodobne sme sa dostali do bodu, ke─Ć sa kryptomeny pova┼żuj├║ za ┼ípekulat├şvne akt├şva alebo mo┼żno za zabezpe─Źenie proti syst├ęmu. M├┤┼że to tak zosta┼ą nav┼żdy. Satoshiho v├şzia je e┼íte ─Ćaleko. Urobi┼ą ─Ćal┼í├ş krok je ove─ża ┼ąa┼ż┼íie, ako si ─żudia myslia. Pribl├ş┼żi┼ą n├ís k tomu m├┤┼że len t├║┼żba ─żud├ş po zmene a na to potrebujeme zdrav├ę komunity a mo┼żno aj vhodn├Żch l├şdrov.

Záver

Spolo─Źnos┼ą str├íca d├┤veru v in┼ítit├║cie a peniaze. Blockchain ako stroj d├┤very m├┤┼że by┼ą liekom. Nestane sa to v┼íak nejako n├íhodne. Naru┼íenie neznamen├í, ┼że mus├şme zni─Źi┼ą s├║─Źasn├ę ┼ítrukt├║ry a ├║plne ich nahradi┼ą. Mo┼żno bude sta─Źi┼ą ich modernizova┼ą. Fiat peniaze tu pravdepodobne zostan├║, ale nie s├║ prek├í┼żkou. Decentraliz├ícia je alternat├şvou a ─żudia sa rozhodn├║, ─Źi ju vyu┼żij├║ alebo nie, a tie┼ż ako ju vyu┼żij├║.

Satoshiho v├şzia sa t├Żka decentraliz├ície a inov├íci├ş v tejto oblasti. Ur─Źite potrebujeme viac ┼ík├ílovate─żn├Żch protokolov a potrebujeme aj inteligentn├ę zmluvy. Satoshi si aspo┼ł myslel, ┼że je to potrebn├ę a mo┼żn├ę dosiahnu┼ą. Cardano m├┤┼że realizova┼ą Satoshiho v├şziu. ADA m├┤┼że by┼ą dokonca zdrav├Żmi peniazmi. ┼Żiadna vl├ída o tom nem├┤┼że rozhodova┼ą. Satoshi n├ím to nepovie. Je to o individu├ílnom rozhodnut├ş ka┼żd├ęho ─Źloveka na plan├ęte.


(Nap├şsal cardanians.io) - preklad @Martin.M
P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: People will decide about the future of Cardano