­č窭čç░ Cardano pom├┤┼że tokenizova┼ą ekonomiku bud├║cnosti

Cardano pom├┤┼że tokenizova┼ą ekonomiku bud├║cnosti

Modern├ę technol├│gie menia sp├┤sob interakcie medzi ─żu─Ćmi. Blockchain bude ma┼ą v nasleduj├║cich 20 rokoch v├Żznamn├Ż vplyv na zmenu obchodn├Żch modelov. Kryptomeny sa bud├║ pou┼ż├şva┼ą na platby. Ot├ízkou je, ─Źi to bud├║ nat├şvne mince jednotliv├Żch projektov alebo stablecoiny. Cardano m├┤┼że zohra┼ą v├Żznamn├║ ├║lohu, preto┼że umo┼żn├ş tokeniz├íciu ekonomiky.

Sp├Ą┼ą v ─Źase

Kto si pam├Ąt├í na OpenBazaar? OpenBazaar bolo decentralizovan├ę trhovisko spusten├ę v roku 2016. Dalo sa na ┼łom plati┼ą bitcoinmi. OpenBazaar sa sna┼żil nahradi┼ą slu┼żby ve─żk├Żch internetov├Żch obchodov, teda biznis, ktor├Ż rob├ş Amazon, eBay alebo AliExpress. Z├írove┼ł chcel nahradi┼ą platobn├ę slu┼żby ako VISA alebo Paypal. Predajca mohol na platforme pon├║ka┼ą svoj tovar a ak mal kupuj├║ci z├íujem, mohol komunikova┼ą priamo s predajcom. Platba sa uskuto─Ź┼łovala prostredn├şctvom bitcoinov├ęho ├║─Źtu s viacer├Żmi podpismi a s pomocou moder├ítora. V├Żhodou bolo, ┼że pou┼ż├şvatelia nemuseli poskytova┼ą inform├ície KYC/AML.

V roku 2021 slu┼żba zanikla, preto┼że pou┼ż├şvatelia nemali z├íujem o jej vyu┼ż├şvanie. ─Żudia nemali z├íujem pou┼ż├şva┼ą OpenBazaar, preto┼że nechceli plati┼ą bitcoinmi, nevadilo im poskytova┼ą inform├ície KYC/AML, projekt nebol konkurencieschopn├Ż a ekonomick├Ż model nebol udr┼żate─żn├Ż.

Bud├║cnos┼ą je v tokeniz├ícii

Ne├║spech OpenBazaar pouk├ízal na nieko─żko skuto─Źnost├ş. Funguj├║cu ekonomiku nemo┼żno postavi┼ą na Bitcoine a nov├í slu┼żba nem├┤┼że konkurova┼ą s├║─Źasn├Żm siln├Żm hr├í─Źom na trhu len preto, ┼że pou┼ż├şva kryptomeny. Na┼í┼ąastie, v├Żvoj technol├│gi├ş sa na─Ćalej pos├║va dopredu a ich prijatie rastie. Ide├íly decentraliz├ície ┼żij├║ ─Ćalej, veci sa len uberaj├║ in├Żm smerom.

Najv├Ą─Ź┼íou v├Żhodou OpenBazaar bola mo┼żnos┼ą neposkytova┼ą inform├ície KYC/AML tret├şm stran├ím. Cardano to dok├í┼że umo┼żni┼ą prostredn├şctvom decentralizovan├ęho ID (DID). To sa bude realizova┼ą prostredn├şctvom projektu Atala PRISM, ktor├Ż bude integrovan├Ż do novej pe┼ła┼żenky Lace. Ak spolo─Źnosti prijm├║ ┼ítandard DID a za─Źn├║ ho pou┼ż├şva┼ą, nebud├║ musie┼ą pozna┼ą identitu svojich z├íkazn├şkov. Podniky sa nemusia ob├íva┼ą a chr├íni┼ą ├║daje pou┼ż├şvate─żov pred hackersk├Żm ├║tokom a st├íle bud├║ m├┤c┼ą komunikova┼ą so svojimi klientmi. Ak bud├║ potrebova┼ą z├şska┼ą adresu doru─Źenia, uvid├ş ju len prepravca tovaru. Inteligentn├ę kontrakty m├┤┼żu plni┼ą rovnak├║ funkciu, ak├║ v OpenBazare plnil moder├ítor, v─Ćaka ─Źomu je slu┼żba spo─żahlivej┼íia a lacnej┼íia. Platby bud├║ prebieha┼ą syst├ęmom peer-to-peer.

V─Ćaka blockchainu vznikn├║ nov├ę obchodn├ę modely, v ktor├Żch bud├║ hra┼ą d├┤le┼żit├║ ├║lohu tokeny. Cardano pracuje s tokeny rovnak├Żm sp├┤sobom ako nat├şvne mince ADA, ─Źo z neho rob├ş vhodn├║ platformu na tokeniz├íciu.

Nov├ę obchodn├ę modely

Podnikanie IT gigantov, ako s├║ Meta a Twitter, je postaven├ę na pou┼ż├şvate─żoch vytv├íraj├║cich obsah. Spolo─Źnosti zis┼ąuj├║ s├║kromn├ę inform├ície o pou┼ż├şvate─żoch, aby mohli do obsahu vklada┼ą cielen├║ reklamu. ─Żudia si to pomaly uvedomuj├║ a tento model sa im nep├í─Źi. Preto mnoh├ş ─żudia blokuj├║ reklamu. Slu┼żby v├ís ─Źasto n├║tia vypn├║┼ą blokovanie na svojich str├ínkach.

─Żudia chc├║ v podstate z├şska┼ą nejak├ę v├Żhody za sledovanie rekl├ím a za vytv├íranie obsahu, ktor├Ż pri┼ąahuje pozornos┼ą ostatn├Żch. Chc├║ sa podeli┼ą o zisk. Tokeny m├┤┼żu by┼ą skvel├Żm sp├┤sobom, ako to dosiahnu┼ą. Najlep┼í├ş obsah a koment├íre hodnotia ostatn├ş pou┼ż├şvatelia. Ak by spolo─Źnos┼ą d├ívala autorom tokeny a z├írove┼ł n├║tila inzerentov plati┼ą za reklamy t├Żmito tokeny, vznikla by kruhov├í ekonomika, z ktorej by mali prospech v┼íetci.

Tokeny sa daj├║ dobre vyu┼żi┼ą na ak├║ko─żvek formu hlasovania. Ak by pou┼ż├şvatelia predplatenej slu┼żby pravidelne dost├ívali ┼żet├│ny zadarmo, mohli by ich sp├íja┼ą s ob─ż├║benou slu┼żbou alebo produktom. Napr├şklad klienti streamovacej slu┼żby by mohli prostredn├şctvom ┼żet├│nov hlasova┼ą za svoj ob─ż├║ben├Ż program a dost├íva┼ą ─Źas┼ą zisku zo sledovanosti. Rebr├ş─Źky ob─ż├║benosti by boli relevantnej┼íie, preto┼że pou┼ż├şvatelia by boli motivovan├ş vyjadri┼ą svoj n├ízor.

Pravideln├ę poskytovanie tokenov by v podstate znamenalo, ┼że ─Ź├şm dlh┼íie by klient slu┼żbu pou┼ż├şval, t├Żm v├Ą─Ź┼í├ş vplyv by mohol z├şska┼ą. Ak by spolo─Źnos┼ą chcela vedie┼ą, ─Źo klienti najviac oce┼łuj├║ alebo ak├Żm smerom sa m├í ubera┼ą, nemusela by sa spolieha┼ą len na vlastn├Ż prieskum zo zhroma┼żden├Żch ├║dajov. Klienti by mohli vyjadri┼ą svoj n├ízor prostredn├şctvom ┼żet├│nov. Z├írove┼ł by klienti mali pocit, ┼że m├┤┼żu ovplyvni┼ą smerovanie slu┼żby, ktor├║ vyu┼ż├şvaj├║.

Model automatizovan├ęho tvorcu trhu, ktor├Ż pou┼ż├şvaj├║ decentralizovan├ę burzy, by sa mohol uplatni┼ą aj na in├Żch miestach. Ide o to, ┼że t├ş, ktor├ş poskytuj├║ likviditu, dost├ívaj├║ zaplaten├ę od pou┼ż├şvate─żov, ktor├ş likviditu vyu┼ż├şvaj├║ na v├Żmenu tokenov. Ak je ak├Żko─żvek obchodn├Ż model postaven├Ż na tom, ┼że jedna strana nie─Źo poskytuje a druh├í plat├ş za spotrebu, poskytovate─ż slu┼żby sa m├┤┼że podeli┼ą o zisk prostredn├şctvom tokenov. To motivuje prv├║ stranu, aby poskytla zdroj, a spolo─Źnos┼ą sa podie─ża na zisku ├║plne transparentn├Żm sp├┤sobom. ─Żudia m├┤┼żu poskytn├║┼ą peniaze, in├Ż fyzick├Ż zdroj, ─Źas alebo n├ízor.

Supermarkety niekedy d├ívaj├║ klientom n├ílepky na z├íklade toho, ak├Ż drah├Ż n├íkup urobili. Za ur─Źit├Ż po─Źet n├ílepiek im potom poskytuj├║ ur─Źit├ę v├Żhody. Tento proces by sa dal tokenizova┼ą, tak┼że by bol viac automatizovan├Ż. Spolu s platbou by klient okam┼żite dostal ┼żet├│ny.

NFT vydan├ę renomovan├Żmi vydavate─żstvami by mali in├║ hodnotu, ako ke─Ć ich vyd├í ├║plne nezn├ímy umelec. Ak by spolo─Źnos┼ą, ktor├í vlastn├ş autorsk├ę pr├íva na postavy zo zn├ímeho seri├ílu alebo filmu, vydala limitovan├║ ed├şciu NFT, bol by o ┼łu z├íujem. Pre spolo─Źnos┼ą by to bol ─Ćal┼í├ş pr├şjem a pre fan├║┼íikov vyh─żad├ívan├Ż artefakt. K NFT by sa mohla pripoji┼ą ─Źas┼ą autorsk├Żch pr├ív. To znamen├í, ┼że ak by spolo─Źnos┼ą dosiahla zisk t├Żm, ┼że by niekomu umo┼żnila vytvori┼ą tri─Źko s hrdinom, ─Źas┼ą zisku by pripadla dr┼żite─żom NFT. Cena NFT by r├ístla s popularitou.

─Äal┼íou ve─żkou pr├şle┼żitos┼ąou pre tokeny je spoluvlastn├şctvo. Ak by vznikla ├║plne nov├í spolo─Źnos┼ą s decentralizovan├Żm veden├şm, tokeny by mohli sl├║┼żi┼ą ako sp├┤sob rozdelenia moci medzi dr┼żite─żov. Ka┼żd├Ż dr┼żite─ż tokenu by mal svoju ko┼żu v hre, tak┼że by chcel pre spolo─Źnos┼ą len to najlep┼íie. Ak by sa jeho n├ízory neujali, mohol by kedyko─żvek od├şs┼ą a tokeny preda┼ą. Z├íujemcovia o podiel na moci by si mohli tokeny k├║pi┼ą. Vedenie by bolo plynulej┼íie a mohli by ho tvori┼ą motivovan├ş jednotlivci.

Nemohli by sme pou┼żi┼ą datab├ízu?

Cardano m├í t├║ v├Żhodu, ┼że blockchain je transparentn├Ż a nikto nem├┤┼że zmeni┼ą nastaven├ę pravidl├í, dokonca ani spolo─Źnos┼ą, ktor├í sa rozhodla tokeny pou┼ż├şva┼ą. Ak by spolo─Źnos┼ą pou┼ż├şvala datab├ízu, mohla by vytla─Źi┼ą tokeny, ke─Ć by to potrebovala. V niektor├Żch pr├şpadoch pou┼żitia sa musia dodr┼żiava┼ą vopred dohodnut├ę pravidl├í.

Blockchain je glob├ílne dostupn├í sie┼ą, tak┼że spolo─Źnos┼ą ju m├┤┼że pou┼ż├şva┼ą okam┼żite a nemus├ş ni─Ź budova┼ą. Predstavte si, ┼że by ste museli in┼ítalova┼ą ┼ípeci├ílnu aplik├íciu pre ka┼żd├║ slu┼żbu, ktor├í pon├║ka tokeny. V mobilnom telef├│ne by ste mali asi 10 aplik├íci├ş. Ke─Ć bude existova┼ą jedna pe┼ła┼żenka, ktor├í umo┼żn├ş pou┼ż├şva┼ą viacero blockchainov, pou┼ż├şvatelia bud├║ m├┤c┼ą dr┼ża┼ą tokeny zo v┼íetk├Żch hlavn├Żch blockchainov├Żch siet├ş. Nez├íle┼żalo by na tom, ─Źi spolo─Źnosti pou┼ż├şvaj├║ Cardano alebo in├ę siete L1. Ak by pou┼ż├şvatelia chceli tokeny od spolo─Źnost├ş Netflix, Google, Amazon, Meta alebo Twitter, mali by na to jednu pe┼ła┼żenku.

V r├ímci Web3 bud├║ pou┼ż├şvatelia v centre pozornosti. Prostredn├şctvom tokenov bud├║ vlastni┼ą ur─Źit├ę privil├ęgi├í, bud├║ ma┼ą pr├ívo z├şskava┼ą v├Żhody a rozhodova┼ą o slu┼żb├ích, ktor├ę pou┼ż├şvaj├║. V┼íetko sa d├í robi┼ą anonymne, a pritom ├║plne transparentne.

Decentralizovan├í identita (DID) bude z├íkladn├Żm kame┼łom bud├║cnosti, preto┼że umo┼żn├ş pou┼ż├şvate─żom v├Ą─Ź┼íiu kontrolu nad ich s├║krom├şm. Z├írove┼ł zjednodu┼í├ş peer-to-peer platby, ke─Ć┼że ├║─Źastn├şci si bud├║ m├┤c┼ą overi┼ą, s k├Żm komunikuj├║. DID z├ísadne zlep┼í├ş sp├┤sob fungovania DeFi a tieto princ├şpy si sk├┤r ─Źi nesk├┤r osvoja aj s├║─Źasn├ę finan─Źn├ę slu┼żby a podniky.

Spolo─Źnos┼ą Dish z rebr├ş─Źka Fortune 500 a niektor├ę krajiny v Afrike za─Ź├şnaj├║ pou┼ż├şva┼ą DID. Dokonca aj Jack Dorsey pochopil v├Żhody DID a prich├ídza s n├ívrhom Web5, v ktorom chce DID postavi┼ą na Bitcoine. To, ─Źo Jack navrhuje, sa nijako nel├ş┼íi od toho, ─Źo u┼ż m├í Cardano a ─Źo za─Ź├şnaj├║ pou┼ż├şva┼ą spolo─Źnosti. V skuto─Źnosti nez├íle┼ż├ş na tom, ak├Ż blockchain sa pre DID pou┼ż├şva. DID m├í aj tak najv├Ą─Ź┼í├ş zmysel s tokeny a Jack na to ─Źoskoro tie┼ż pr├şde.

Záver

OpenBazaar nebol technologicky dobre pripraven├Ż na decentralizovan├║ bud├║cnos┼ą a o t├║to slu┼żbu nebol z├íujem. Ke─Ć si princ├şpy decentraliz├ície osvoja s├║─Źasn├ş giganti, posunieme sa v├Żrazne vpred.

V tokeniz├ícii je obrovsk├Ż potenci├íl, ktor├Ż dnes nikto nedok├í┼że odhadn├║┼ą. V ─Źl├ínku sme hovorili najm├Ą o nov├Żch obchodn├Żch modeloch a nezoh─żadnili sme tokeniz├íciu fyzick├Żch a digit├ílnych objektov. Toto je ─Ćal┼í├ş smer, ktor├Żm sa tokeniz├ícia bude ubera┼ą. Tokeniz├ícia ne┼żije vo v├íkuu a paralelne sa buduj├║ ─Ćal┼íie technol├│gie. Technologick├ę ÔÇťlegoÔÇŁ, teda kombin├ícia viacer├Żch existuj├║cich technol├│gi├ş dohromady, umo┼żn├ş vytv├íra┼ą ├║plne nov├ę slu┼żby.


(Nap├şsal @Cardanians.io) - preklad @Martin.M
P├┤vodn├Ż ─Źl├ínok: Cardano will help tokenize the economy of the future | Cardanians